توبىل-تورعاي وڭىرىندەگى تۋريزم لوگيستيكاعا تاۋەلدى بولىپ تۇر

ارحەولوگتار مەن تاريحشى عا­لىم­داردىڭ دا «باس اۋرۋىنا» اينالعان گەوگليفتەر تەك امانگەلدى اۋدانىنداعى ءبىر جەردە عانا ەمەس, سول ءوڭىردىڭ ءار جەرىنەن تابىلعان, ونى كورەم دەگەن كىسى بىرنەشە كۇن ۇلى دالانى ارمانسىز ارالايتىن بولادى. ونىڭ سىرتىندا قازاقستاندىقتار ءۇشىن تورعاي – تۇنىپ تۇرعان تاريح. جانگەلدين اۋدانىنىڭ ورتالىعى تورعاي كەنتىندە ءتورت-بەس مۋزەيدىڭ با­سىن قوسقان تۇتاس كەشەندى ارا­لاپ, ءار جادىگەردىڭ تاريحىن تى­ڭداۋ ءۇشىن تۋريسكە ءبىر كۇن كەرەك. كۇنى بويى ارالاعان مۋزەي تانىمدىعىمەن ەشكىمدى دە جالىقتىرمايدى. سونىمەن قاتار تورعايدىڭ تابيعات ءتۋ­ريزمى دە كەرەمەت دەۋگە بولادى. احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ تۋ­عان جەرىندەگى تۇزدى كول مەن سول جەردەن اتقىلاپ جاتقان 57 گرا­دۋس ىستىق سۋ كوپ اۋرۋلارعا ەم. الايدا وعان قازىر قولى جەت­كەن­دەر عانا بارادى. سەبەبى قوس­تا­ناي مەن تورعايدىڭ اراسى 7-8 ساعاتتىق جول بولسا, اق­كول اۋدان ورتالىعىنان 100 شا­قى­رىم­دا جاتىر. بۇل ەكى ارادا تاس جول دا جوق, كۇن جاۋسا كولىك تۇرىپ قا­لاتىنى تاعى بار.

– ءبىز جانگەلدين اۋدانى اكىم­دىگىمەن ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋ جونىندە مەموراندۋمعا قول قوي­دىق. اۋداندا ەكى تۋريستىك با­عىت بويىنشا جۇمىستى جان­­داندىرۋعا كەلىستىك. ءبىرى – اقكول­دەگى ىستىق سۋ, بالشىقپەن ەم­دەلۋ, ەكىنشىسى – مۋزەيلەر كە­شەنى. ىستىق سۋدىڭ باسىنا بار­عان جاندار كولەڭكەلەيتىن, دەما­لاتىن, تاماقتاناتىن ءۇي سالسا ونىڭ تيىمدىلىگى بىردەن ارتقالى تۇر. سول جەردەگى اۋىل ادامدارىنا جۇمىس تا بولادى. اۋدان باسشىلارى وسى ءىس­تى قولعا الۋعا تالاپتانىپ وتىر ەكەن. ال مۋزەيلەر كەشەنى كە­رە­مەت. بىراق ول دا جوندەۋ جۇ­مىستارىن قاجەت ەتەدى, ول ال­دا­عى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە, – دەي­دى گۇلميرا قاپەنوۆا.

قوستاناي-تورعاي ءوڭىرى حال­قى­مىزدىڭ شوقان, ىبى­راي, احمەت, مىرجاقىپ, ەل­دەس, ءىلياس سەكىلدى كوپتەگەن مارقا­س­قا­لارىن, رۋحاني تىرەكتەرىن بەر­گەن قۇنارلى توپىراق. سون­دىقتان جاستار, مەكتەپ وقۋ­شى­لارى سول تۇلعالار تۋىپ-وس­كەن ءوڭىردى ارالاپ كورۋگە قازاق­ستان­نىڭ ءار شالعايىنان ءجيى سۇ­رانىس جاسايدى. جاقىندا عا­نا استانادان ءبىر توپ مەكتەپ وقۋ­شىلارى شوقاننىڭ تۋعان جەرى قۇسمۇرىنعا كەلىپ قايتتى. بۇل شوقانمەن دە قىمبات جانە تابيعاتى دا تاماشا جەر. ەكى كۇن بويى قۇسمۇرىن مەن قوستاناي قالاسىن ارمانسىز ارالاعان بالالار وتە ريزا بولىپ كەتكەنىن ايتادى تۋريستىك كومپانيانىڭ ماماندارى.

ناۋرزىم قورىعى سوڭعى جىل­دارى جەرگىلىكتى ءتۋريزمنىڭ نى­شانىنا اينالدى. مامىر ايىن­دا دالانى قىزعالداق قاپ­تا­عاننان ناۋرزىمعا سۇران­عانداردىڭ قاتارى كوبەيەدى. دالانىڭ دۇرە تيمەگەن ءدۇريا تابيعاتى ۇلكەندى دە, كىشىنى دە تاڭعالدىرادى. تابيعات اياسىندا, سەلەۋلى دالادا داستارقان جايعان دا قىزىقتىڭ ءبىرى. جاز اي­لارىندا ناۋرزىمنىڭ قۇ­مىن­دا جالاڭاياق جۇرگەن, مىڭ جىلدىق قاراعايلاردى قۇشاقتاۋ دا وندا بارعان ءتۋريستىڭ كوپكە دەيىن ەسىنەن شىقپايتىنى انىق. اۋدان ورتالىعىنداعى شات­حانا تۋريستەردى قازاقتىڭ ءتىل ۇيىرگەن ۇلتتىق تاعامىمەن تاڭعالدىرادى. الايدا ناۋرزىمعا دا وبلىس ورتالىعىنان 5-6 ساعات ءجۇرۋ كەرەك. جولدىڭ ناشارلىعى تۋريستەردى ىركىپ قالا بەرەتىنى وكىنىشتى.

– وبلىس وڭىرىندە جەرگىلىكتى تۋريزم وتە قارقىن الىپ كەتپەسە دە ميمىرت قوزعالىسپەن دامىپ كەلەدى. ءتۋريزمنىڭ قار­قىنى تەك لوگيستيكانىڭ جون­دە­لۋىنە عانا تاۋەلدى بولىپ وتىر. قوستانايدىڭ قىسى ۇزاق, اي­نالدىرعان 3-4 اي جىلى ۋاقىتتى تۋريستەر دە, تۋريستىك فير­ما دا ءتيىمدى پايدالانىپ قال­عىسى كەلەدى, – دەيدى گۇلميرا قاپەنوۆا.

قوستاناي-تورعاي وڭىرىندەگى ءتۋريزمنىڭ تاعى ءبىر كەڭ تارايتىن ءتۇرى ساكرالدى ورىندار دەر ەدىك. كوپتەگەن كيەلى ورىندارعا جۇرتشىلىق بۇرىننان بارادى, زيا­رات ەتەدى. بىراق ولاردىڭ اينا­لاسىندا دارەتحانا, تاماق­تا­ناتىن, تۇنەيتىن ورىندار اتى­مەن جوق. الداعى ۋاقىتتا جەر­­گىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى وسى­نى ەسكەرسە, بۇل ءبىر جا­عى­نان ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا, ادام­داردىڭ ىشكى رۋحاني تار­بيە­سىنە دە وڭ ىقپال ەتەر ەدى.

«Best.kz» تۋريستىك كوم­پا­نيا­سىندا جەرگىلىكتى قىس­قى ءتۋريزمدى دامىتۋعا دەگەن دە تالاپ بار. قوستاناي ءوڭى­رى­نىڭ تابيعاتى قولايلى, قارى مول بولسا دا شاڭعى ءتۋريزمى جوقتىڭ قاسى. قىس ايلارىندا ساۋىقتىرۋ ءتۋريزمى دە سۇرانىپ تۇرعان سەكىلدى. مۇنىڭ بارلىعى دا الدىمەن تۋريزم تۇرلەرىن ناسيحاتتاۋعا جانە وعان قولاي­لى­لىق پەن لوگيستيكانى تۇزەۋگە بايلانىستى. وبلىس وڭىرىندە ءتۋ­ريزمدى دامىتۋعا باعىت پەن نيەت بار, تەك ونى جۇزەگە اسىرۋعا ۋاقىت تورەشى بولىپ تۇر.

ءنازيرا جارىمبەت,

«ەگەمەن قازاقستان»

قوستاناي