بۇگىن ەلباسى جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا 2018 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ بازالىق زەينەتاقى تاعايىنداۋ ادىستەمەسىن وزگەرتۋ تۋرالى وتكەن بريفينگتە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا زەينەتاقى جۇيەسىنە ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر تۋرالى ايتىپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ الدىندا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعان مىندەتتەردىڭ ءبىرى — ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ, الەمدىك ستاندارتتارعا ساي ەتۋ, زەينەتاقى جۇيەسىن دامىتۋ ارقىلى ولاردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا زەينەتكەرلىك جاسقا لايىقتى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ تەپە-تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان «قر زەينەتاقى جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى» قابىلدانعان.
«پرەزيدەنت ءوزىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىندا 2018 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ بازالىق زەينەتاقى ەڭبەك وتىلىنە بايلانىستى ورتاشا العاندا 1,8 ەسەگە ۇلعايادى دەپ اتاپ ءوتتى. بيىل شىلدەدەن باستاپ بازالىق زەينەتاقى تاعايىنداۋ وزگەرەدى. بارلىق قارت ادامدارعا ەڭبەك ءوتىلى بولعانىنا نەمەسە بولماعانىنا بايلانىستى دەموگرانت (مەملەكەتتىك زەينەتاقى) قامتاماسىز ەتىلەدى», دەدى س.جاقىپوۆا.
سپيكەردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, جوعارىدا اتالعان تۇجىرىمدامادا زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن 2% ءوسىپ, ونىڭ كولەمىن جىل سايىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن.
«وسىلايشا, 2018 جىلى 1 قاڭتاردان باستاپ ينفلياتسيا دەڭگەيىنىڭ 6% بولعانىن ەسەپكە الا وتىرىپ, جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى 8%-كە ارتتى. بازالىق زەينەتاقىنىڭ مولشەرى 6%-كە جوعارىلاپ, ونىڭ مولشەرى 15 274 تەڭگە بولدى», — دەپ ناقتىلادى ول.
زەينەتكەرلەر اراسىندا كەدەيلىكتىڭ الدىن الۋ جانە ازاماتتاردىڭ جۇمىسقا قابىلەتتى شاعىندا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋ ودان ءارى جالعاستىرىلادى.
بازالىق زەينەتاقىنى زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەن كەزدە, سونداي-اق, ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋ وتىلىنە بايلانىستى تاعايىنداۋ قاراستىرىلادى.
«ياعني, بارلىق زەينەتكەرلىك جاسقا تولعان ازاماتتارعا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن تولەنەتىن بازالىق زەينەتاقى مولشەرى ەڭبەك وتىلىنە جانە زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋ ۇزاقتىعىنا بايلانىستى بولادى», دەدى س.جاقىپوۆا.
ەگەر بۇگىنگى تاڭدا بارلىق زەينەتكەرلەرگە بىردەي ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 54% مولشەرىنە بازالىق زەينەتاقى نەمەسە 15 274 تەڭگە الىپ وتىرسا, بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ ونىڭ مولشەرى زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋ وتىلىنە بايلانىستى ارتاتىن بولادى. ءوتىلى ون جىلدان از نەمەسە مۇلدەم بولماعان ازاماتتارعا بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن 54% بەلگىلەنەتىن بولادى. ال 10 جىلدان كەيىن ءاربىر جىل ءۇشىن بازالىق زەينەتاقى 2%-كە ۇلعايادى.
«بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ جوعارى مولشەرى 100% نەمەسە 28 284 تەڭگەنى ەڭبەك ءوتىلى 33 جىل جانە ودان كوپ بولعان ازاماتتار الاتىن بولادى», دەپ ءتۇسىندىردى ۆيتسە-مينيستر.
بۇل رەتتە زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋ ءوتىلى 1) 1998 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن جيناقتالعان جانە ناقتى زەينەتاقىنى تاعايىنداعان كەزدە ەسەپكە الىنعان ەڭبەك ءوتىلى; 2) 1998 جىلدان كەيىنگى ەڭبەك ءوتىلى جيناقتاۋشى زەينەتاقى جۇيەسىنە مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى اۋدارىلعان كەزەڭدەرى نەگىزىندە ەسەپكە الىناتىن بولادى.
«زەينەتاقىنى ەسەپتەۋ بارىسىندا ەڭبەك ءوتىلى عانا ەمەس, ەگەر زەينەتكەر ايەل ادام بولسا, بالا تۋىپ, بالانى ءۇش جاسقا دەيىن تاربيەلەپ وتىرعان كەزەڭدەرى دە ەسكەرىلەدى. جانە بالا 16 جاسقا دەيىن مۇگەدەك بولسا, سول مۇگەدەك بالانى تاربيەلەپ, اسىراعان انانىڭ دا ەڭبەك وتىلىنە بۇل جىلدار قوسىلادى. سونداي-اق 1, 2 توپتاعى مۇگەدەكتەرگە كۇتىم جاساعان ازاماتتاردىڭ جىلدارى ەڭبەك وتىلىنە ەنگىزىلەدى», دەپ قورىتىندىلادى س.جاقىپوۆا.