سوڭعى تۋردا مىقتىلار كەزدەسەدى

اعىلشىنداردىڭ قارقىنى كۇشتى

انگليا فۋتبولدىڭ وتانى سانالىپ, الەم فۋتبولىنا ءبىر­تالاي جۇلدىزداردى سىيلاعانىمەن, دۇنيەجۇزىلىك دوپ دوداسىنداعى ناتيجەلەرى كو­ڭىل كونشىتەرلىك ەمەس. 21 رەت ۇيىم­داستىرىلعان الەم چەم­پيو­ناتىنىڭ 14-نە قاتىسقان اعىل­شىن قۇراماسى تەك ءبىر رەت عانا جاھاندىق تۋرنيردە توپ جار­­عان. 1966 جىلى ءوز ەلدەرىندە ۇيىمداستىرىلعان دوپ دوداسىندا سول كەزدەگى گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىن فينالدا 4:2 ەسە­بىمەن جەڭىپ, التىن جۇلدەنى يە­لەنگەن-ءدى. ارادان 52 جىل وتسە دە انگليا قۇراماسىنىڭ فۋتبولشىلارى دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتە باس جۇلدەنى يەلەنە الماي كەلەدى. سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن اعىلشىن فۋتبولشىلارى بيىلعى الامانعا تاس ءتۇيىن دايىن ەكەنىن العاشقى تۋردا تۋنيسكە قارسى وتكەن ويىندا بايقاتتى. تۋ­نيس قۇ­را­ماسىنىڭ فۋت­بولشىسى فەرد­جاني ساسسي سوق­قان جالعىز گولىنا اعىلشىن شابۋىلشىسى حارري كەين ەكى گولمەن جاۋاپ بەرىپ, قۇراماسىنا ماڭىزدى ءۇش ۇپاي سىيلادى.

انگليا قۇراماسىنىڭ بيىل­عى الەم چەمپيوناتىنا كەلگەن قۇرامىن 2014 جىلى برازي­ليا­دا وتكەن بىرىنشىلىكپەن سا­لىس­­تىرۋعا مۇلدەم كەلمەيدى. اعىل­­شىندار رەسەيگە الەم چەم­پيوناتتارى تاريحىندا ەڭ جاس (ورتاشا 26 جاس) قۇرامدى الىپ كەلدى. ەكى جىل بۇرىن فرانتسيادا وتكەن ەۋروپا چەمپيوناتىندا انگليا ءدال وسى قۇ­راممەن قاتىسقان ەدى. سول ۋاقىتتا دا «توتتەنحەم» بەستىگى (ۋوكەر «مانچەستەر سيتيگە» اۋى­سىپ كەتتى) جانە «ليۆەرپۋل» مەك­تەبىنىڭ تۇلەكتەرى ستەرلينگ, حەن­دەرسون, الەكساندر ارنولد, «ميۋ-دەن» لينگارد جانە يانگ بار. سونداي-اق بۇل جولى ۆاردي مەن كەيننىڭ جانىنا جاس تالانت ماركۋس رەشفورد قوسىلدى.

ەكى جىل بۇرىن اعىلشىن كوماندالارىندا ازداعان توقىراۋ بولعانى بەلگىلى. مىسالى, 2016 جىلى ەشكىمگە بەيمالىم بولعان «لەستەر» كومانداسى چەمپيون اتانىپ, الپاۋىت كوماندالاردى ارتقا تاستاپ ەدى. «توتتەنحەم» كلۋبى دا ۇزاق ۋاقىت ۇزىلىستەن سوڭ ەچل ويىندارىنا قايتا ورالعان-دى. كەين, اللي, دايەر سەكىلدى فۋتبولشىلار اپل دارەجەسىندە كوزگە تۇسكەنىمەن, ەۋروپا جاسىل الاڭدارىندا تاجى­ريبەلەرى از بولاتىن.

دەگەنمەن, ەكى جىلدىڭ ىشىن­دە اپل كوماندالارىندا پەپ گۋارديولا, انتونيو كونتە, جوزە موۋرينو, پوچەتتينو, يۋرگەن كلوپپ سەكىلدى جاتتىقتى­رۋشىلار جۇمىس ىستەي باستادى. وسىدان سوڭ توپ كلۋبتار بۇ­رىن­عى بيىگىنە قايتا ورالدى. تەك انگليادا ەمەس, ەۋروپادا دا اعىل­شىن كلۋبتارى ءوز ويىندارىن تاۋىپ, رەيتينگ ۇپايلارى بويىنشا جەتى جىلدا ءبىرىنشى رەت يسپانيامەن تەڭەستى. بەس كومانداسى ەچل پلەي-وفف كەزەڭىنە شىقسا, «ليۆەرپۋل» فينالدا جەڭىلدى. ارينە ءدال وسىنداي دامۋ ۇلتتىق قۇراماعا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى. ەندى انگليا فۋتبولشىلارى كەز كەلگەن قارسىلاسقا لايىقتى ويىن كورسەتە الاتىنىن دالەلدەي باس­تادى.

«پاناما – ەكى تەڭىز كۇشى»

وسىنداي ۇرانمەن جاسىل الاڭعا شىعاتىن پاناما قۇ­را­­ماسى فۋتبولشىلارى كونكاكاف (سولتۇستىك پەن ور­تا­لىق امەريكا جانە كاريب تەڭىزى مەملەكەتتەرىنىڭ فۋتبول كونفەدەراتسياسى) بىلتىر تۇڭعىش رەت الەم چەمپيونا­تىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ, ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. كونكاكاف اي­ماعىنداعى بەسىنشى ىرىكتەۋدە پاناما قۇراماسى مەكسيكا, كوستا-ريكا, گوندۋراس, اقش جانە ترينيداد جانە توباگومەن جولدامانى ساراپقا سالعان. سوڭعى تۋر الدىندا مەكسيكا مەن كوستا-ريكانىڭ الەم بىرىن­شىلىگىنە قاتىساتىنى بەلگىلى بو­لىپ قويعان ەدى. ال اقش فۋت­­بولشىلارى سوڭعى تۋردا تري­نيداد جانە توباگو قۇراما­سىنان جەڭىلىپ, ءۇشىنشى جولدامادان قاعىلدى. پاناما فۋتبول­شىلارى الەم چەمپيوناتىنا باراتىنى ناقتىلانىپ قويعان كوستا-ريكا قۇراماسىن 2:1 ەسەبىمەن جەڭىپ, تاريحتا ءبى­رىنشى رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى.

وتكەن جىلدىڭ 11 قازان كۇنى پاناما الەم چەمپيوناتىنا جول­­داما العان سوڭ ەل پرەزيدەنتى سول كۇندى ۇلتتىق مەرەكە رەتىندە اتاپ ءوتىپ, ءبىر كۇندىك دەمالىس دەپ جاريالادى.

Transfermarkt سايتى پاناما قۇراماسىنىڭ فۋتبولشىلارىن 11,6 ميلليون ەۋروعا با­عالاعان. بۇل بيىلعى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسىپ جاتقان قۇ­را­ما­لاردىڭ اراسىنداعى ەڭ تو­مەن­گى كورسەتكىش. پانامالىق 23 فۋت­بولشىنىڭ تەك بەسەۋى عانا ەۋروپا جاسىل الاڭدارىندا وينايدى. اتاپ ايتار بول­ساق, قاقپاشى حايمە پە­نە­دو رۋمىنيا چەمپيوناتىندا, قورعاۋشى ەريك دەۆيس سلو­ۆاكيا بىرىنشىلىگىندە, جارتىلاي قورعاۋشىلار ريكاردو اۆي­لا مەن حوسە لۋيس رودريگەس بەل­­­گيا چەمپيوناتىنداعى «گەنت» كومانداسىنىڭ قوسالقى كلۋ­­بىن­دا, شابۋىلشى يسماەل دياس يسپانيانىڭ ءۇشىنشى ليگاسىن­دا دوپ تەبەدى. قالعان فۋت­بول­شىلار وڭتۇستىك جانە سول­تۇستىك امەريكانىڭ ىشكى بى­رىنشىلىك­تەرىندە وينايدى. بيىلعى الەم بىرىن­شىلىگىنىڭ العاشقى تۋرىندا پاناما بەل­گيا قۇراماسىمەن كەزدەسىپ, 3:0 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالدى.

تۋنيس تاعى دا جەڭىلدى

تۋنيس قۇراماسى رەسەيدەگى الەم چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كە­زەڭىن پولشالىق مامان حەن­ريك كاسپەرچاك قول استىندا باستاعان بولاتىن. بىراق جارتى جولعا كەلگەن تۋنيس فۋتبولىنىڭ باسشىلارى ونى قىزمەتىنەن بو­ساتىپ, ورنىنا جەرگىلىكتى ما­مان نابيل ماالۋلدى باس جات­تىقتىرۋشى ەتىپ تاعايىندى. كاس­پەرچاك تۋنيسپەن بىرگە الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋدى جاقسى باستاعان-دى. بىراق ونىڭ قىزمەتىنەن كەتۋىنىڭ باس­تى سەبەبى – ءتۋنيستىڭ 2017 جىل­عى افريكا كۋبوگىنىڭ شيرەك فينالىندا بۋركينا-فاسو قۇرا­ماسىنان جەڭىلىپ قالۋى بولدى. نابيل ماالۋل تۋنيستە بەدەلى بار مامان سانالادى. ول ءوز ۋا­قى­تىندا قۇراما ساپىندا 74 رەت ەل نامىسىن قورعاعان فۋتبولشى. سونىمەن قاتار ول 2004 جىلى افريكا چەمپيوناتىندا تۋنيس قۇراماسى باس باپكەرىنىڭ كومەكشىسى قىزمەتىن اتقارعان.

تۋنيس قۇراماسىنىڭ اتى اتال­عاندا ەۋروپا فۋتبولىن جاقسى بىلەتىن جانكۇيەرلەردىڭ ەسىنە ايمەن ابدەننۋر ورالاتىنى انىق. ءوز ۋاقىتىندا «تۋلۋزا», «موناكو», «ۆالەن­سيا» سياقتى كلۋبتاردا ويناعان قورعاۋشى ابدەننۋر كۇنى كەشەگە دەيىن ءتۋنيستىڭ ناعىز سەنىمدى قورعانىسى سانالاتىن ەدى. دەگەنمەن, قورعاۋشى سوڭعى ۋا­قىتتا «ۆالەنسيا» كلۋبىنىڭ قوسالقى قۇرامىنا ءتۇسىپ قالىپ, ۇلتتىق قۇراما ساپىنا ىلىگە الماي ءجۇر. ايمەننىڭ ورنىن ەندىگى كەزەكتە الي ماالۋل مىقتاپ يە­لەنىپ, قۇرامانىڭ نەگىزگى جەتەك­شىسىنە اينالىپ ۇلگەردى. ء«ال-احلي» فۋتبولشىسى 2014 جىلدان بەرى قۇراما ساپىندا ۇزدىكسىز ويىن كورسەتىپ كەلەدى.

الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋ كەزەڭىندە تۋنيسكە كون­گو فۋتبولشىلارى لايىقتى قار­سىلىق كور­سەتتى. اسىرەسە كون­گودا وتكەن ماتچ ەكى قۇراما ءۇشىن جولداما تاع­دىرىن شەشىپ بەر­گەندەي بولدى. سەبەبى سول وي­نىندا تۋنيستىكتەر الاڭ قو­جايىندارىنان 2:0 ەسەبىمەن جەڭى­لىپ جاتىپ, ويىن سوڭىندا ەسەپتى تەڭەستىرىپ كەتكەن-ءدى. ءدال وسى ماتچ­تان كەيىن تۋنيس پەن كونگو اراسىن 3 ۇپاي ءبولىپ تۇر­دى. سوڭعى تۋردا تۋنيسكە تەڭ ويىن دا جەتىپ جاتىر ەدى. ءسوي­تىپ اقىرعى تۋردا تۋنيس تەڭ وي­ناپ, 12 جىلدان سوڭ قايتادان مۋن­ديال جولداماسىن يەلەندى.

الەم چەمپيوناتىنىڭ توپ­تىق كەزەڭىندە تۋنيس قۇراما­سىمەن ءبىر توپتا سىنعا تۇسەتىن انگليا (0:2, 1998) جانە بەلگيا (1:1, 2002) فۋتبولشىلارىمەن بۇعان دەيىنگى بىرىنشىلىكتە جولىعىپ ۇلگەرگەن. بۇل جولى دا اتالعان قۇراما­لار­مەن كەزدەسىپ, انگليادان 2:1 جانە بەلگيا قۇراماسىنان 5:2 ناتي­جەسىمەن جەڭىلدى.

ءالي بيتورە,

«ەگەمەن قازاقستان»