الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن دەپۋتاتتارعا جولدانعان حاتتارعا قاراساق, حالىق مەنينگيت دەرتىنىڭ تارالۋىنا الاڭداۋلى ەكەنىن بايقايمىز. دارىگەرلەر كەرىسىنشە, ورىن الىپ جاتقان جاعدايلار قالىپتى ەكەنىن, قورقاتىن سەبەپ جوقتىعىن ايتۋدا.
الايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتى ءۇستىرت ەكەنى بايقالىپ تۇر. ويتكەنى ستاتيستيكاعا جۇگىنسەك 2013 جىلى ەلدە مەنينگيتپەن 117 ادام اۋىرىپ, ونىڭ 23-ءى, 2014 جىلى 119 ادام اۋىرىپ 29-ى, 2015 جىلى 424 ادام اۋىرىپ 26-سى, 2016 جىلى 120 ادام اۋىرىپ 15-ءى, 2017 جىلى 62 ادام اۋىرىپ 11-ءى كوز جۇمعان. ال بيىلعى 5 ماۋسىمعا دەيىن مەنينگوكوك ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋدىڭ 58 فاكتىسى تىركەلىپ, 13 ادام قايتىس بولدى. ياعني, بۇرىن تىركەلگەندەردىڭ 5-17 پايىزى قايتىس بولسا, بيىل بۇل كورسەتكىش 22,5%-عا جەتىپ وتىر.
وسىدان-اق جاعدايدىڭ قالىپتى ەمەستىگىن جانە وكىلەتتى ورگان تاراپىنان شۇعىل ءارى توتەنشە شارالار قاجەتتىگىن كورۋگە بولادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الماتى قالاسىنا كەلىپ تەكسەرىس جۇرگىزگەنىندە مەديتسينا مەكەمەلەرىنىڭ شۇعىل رەجىمدە جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەمەستىگى, سونداي-اق ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ, قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىنىڭ, جەدەل جاردەم ستانسالارىنىڭ جۇمىسىندا جۇيەلىلىك جوق ەكەنى انىقتالدى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ 19 مامىردا دابىل كوتەرگەنىنە قاراماي, باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر تەك 3 ماۋسىمدا, ال ءمينيستردىڭ ءوزى 4 ماۋ- سىمدا عانا ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى. قوعامدىق پىكىرگە جاۋاپ بەرۋدەگى, سىبىس پەن تەرىس پىكىرگە قارسى تۇرۋدا مۇنداي باياۋلىققا جول بەرىلمەۋى كەرەك ەدى.
حالىق قۇزىرلى ورگاننان ەلدە نە بولىپ جاتقانىن, كىمدەرگە قاۋىپ تونەتىنىن, الاڭداۋعا نەگىز بار-جوعىن, ينفەكتسيادان قالاي ساقتانۋ كەرەكتىگىن ءبىلىپ, ۆاكتسيناتسيا قاجەت پە جانە ونى قايدان الۋعا بولادى دەگەن سۇراقتارعا كەزىندە جاۋاپ الۋى كەرەك. ال مەنينگيتكە قاتىستى حابارلار از جانە قاجەتتى شارالار ۋاقتىلى قابىلدانباعانىن ايتۋعا بولادى. ءتىپتى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ وسى دەرت سيمپ- تومدارىمەن تۇسكەندەردى قابىلداۋعا دايىن ەمەستىگى جونىندە فاكتىلەر دە ورىن الدى.
مەنينگوكوكك ەپيدەمياسىنا قارسى دايىندىقتى قامتاماسىز ەتۋ اۋرۋدىڭ جاعدايىن انىقتاۋدان باستاپ, ولاردى تەكسەرۋ مەن زەرتحانالىق راستاۋعا دەيىنگى شارالاردان تۇرادى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا پروفيلاكتيكا 1 جاس- تان 29 جاسقا دەيىنگى بارلىق ادامدارعا ۆاكتسينا سالۋدى قاراستىرادى.
جوعارىدا باياندالعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, قالىپتاسقان جاعدايدى وبەكتيۆتى باعالاۋ جانە ەل اراسىندا الاڭداۋشىلىققا جول بەرمەۋ ماقساتىندا ۇكىمەت كەلەسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋى قاجەت دەپ سانايمىز:
- باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەردىڭ قالىپتاسقان جاعداي كەزىندەگى ءرولى قانداي, اۋرۋدىڭ تاراۋىنا بايلانىس- تى الدىن الۋ شارالارى نەگە جاسالمادى؟
- وسى ماسەلە بويىنشا حالىققا كونسۋلتاتسيا بەرۋ ءۇشىن Call-ورتالىقتار نەگە ۋاقتىلى اشىلمادى؟
- ينفەكتسيانى تاسىمالداۋشى كوزدەر, وشاقتارى, جاسىرىن تاسىمالداۋشىلارى تۋرالى ناقتى اقپارات بار ما؟ ولاردى انىقتاۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلدانىپ جاتىر؟
- ەلدە وسى اۋرۋعا دياگنوس- تيكا جۇرگىزەتىن زەرتحانالار جەتكىلىكتى مە؟
- الەمدىك تاجىريبە نەگىزىندە وسى دەرتتىڭ تارالۋىنا قالاي جول بەرمەۋگە بولادى, الدىن الۋ شارالارى قانداي؟
- مەنينگوكوكك جانە باسقا ينفەكتسيالار بويىنشا كۇدىككە ىلىنگەن پاتسيەنتتەردى مەديتسينالىق سارالاۋ قاشان جانە قالاي ۇيىمداستىرىلادى؟
ءبىز وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋدى ءوتىنىپ, ۇكىمەت باسشىسى ب.ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق.
بىرعانىم ءايتىموۆا,
سەنات دەپۋتاتى