جۋىردا وتانداسىمىز گەننادي گولوۆكينمەن جۇدىرىقتاساتىن مەكسيكالىق بوكسشى ساۋل الۆارەس دوپينگ قولداندى دەگەن ايىپپەن بوكستان ۋاقىتشا شەتتەتىلگەنى بەلگىلى بولدى. مۇنداي شەشىمدى نەۆادا شتاتىنىڭ اتلەتيكالىق كوميسسياسى قابىلداعان. اتالعان دوپينگ داۋىنان سوڭ الۆارەس پەن گولوۆكين اراسىندا 5 مامىرعا جوسپارلانعان ايقاستىڭ بولماي قالۋ قاۋپى بار ەكەنى ايتىلىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك باق-تا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقاندا الۆارەس گولوۆكينمەن جۇدىرىقتاسۋدان باس تارتتى.
الۆارەستى قورعاۋشىلاردىڭ رەسمي نۇسقاسى بويىنشا, تىيىم سالىنعان ءدارى بوكسشىنىڭ اعزاسىنا ەتپەن تاراعان. بۇعان كوميسسيا مۇشەلەرى سەنە مە, سەنگەن كۇننىڭ وزىندە بوكسشىنى كەشىرە مە؟ كوكتەمنىڭ ەڭ نەگىزگى جەكپە-جەگى ءدال وسى «ۋلانعان» ەتتىڭ سەبەبىنەن وتپەيتىن بولدى. تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, كلەنبۋتەرولمەن ۇستالعان بوكسشىلاردىڭ اقتالىپ شىققاندارى دا بار. ماسەلەن, 2016 جىلى مەكسيكالىق الەم چەمپيونى فرانسيسكو ۆارگاستىڭ ورلاندو ساليدومەن جەكپە-جەگى الدىندا كلەنبۋتەرولعا تاپسىرعان تەستى وڭ ناتيجە كورسەتكەن. ول كەزدە دە سپورتشىنىڭ قورعاۋشىلارى «ۋلانعان» ەتتى العا تارتىپ, بۇل ىستە جەڭىسكە جەتكەن. ايقاس بەلگىلەنگەن كۇنى ءوتىپ, تەڭ ناتيجەمەن اياقتالعان ەدى.
گولوۆكيننىڭ كومانداسى الۆارەستىڭ ەتكە قاتىستى اقتالۋلارىنا اسا سەنە بەرمەيدى. ول قارسىلاسىن وتىرىكتى انىقتايتىن دەتەكتوردا تەكسەرىپ كورۋدى ۇسىندى. «ولار بارىنە مەكسيكالىق ەت كىنالى دەپ وتىر ما؟ مۇنىڭ ءبارى سىلتاۋ عانا. الۆارەس پەن ونىڭ پروموۋتەرى وسكار دە لا حويا بۇزاقىلار. ولار دوپينگ قولدانىپ, ەشتەڭە بولماعانداي كۇيدە وتىر. وتكەن جەكپە-جەك الدىندا ونىڭ بۇلشىق ەتتەرىنىڭ ۇلكەيگەنى كورىنىپ تۇردى. دەنەسىندە ينەكتسيانىڭ ىزدەرى بولدى. كەز كەلگەن دارىگەردەن سۇراپ كورىڭىز, مۇنىڭ قانداي بۇلشىق ەتتەر ەكەنىن سولار ءتۇسىندىرىپ بەرسىن. ەڭ دۇرىسى – ءساۋلدى وتىرىكتى انىقتايتىن دەتەكتوردا تەكسەرىپ كورۋ كەرەك. سول كەزدە ەت تۋرالى دا, جەمىستەر تۋرالى دا, شوكولادقا قاتىستى دا بارلىق سۇراققا جاۋاپ تابامىز», دەدى گولوۆكين.
ال نۆو كوممەنتاتورى ماكس كەللەرماننىڭ پايىمداۋىنشا, الۆارەستىڭ ىسىنە قاتىستى شەشىم ونىڭ اعزاسىنان تابىلعان كلەنبۋتەرولدىڭ مولشەرىنە تىكەلەي قاتىستى بولماق. «كوبىسى كانەلونى كىناسىز دەپ ەسەپتەيدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, كلەنبۋتەرول ادامدى كۇشتى نەمەسە ءتوزىمدى ەتەتىندەي اسەرى جوق. وسى ورايدا مىناداي سۇراق تۋىندايدى: الۆارەس كلەنبۋتەرولدى نە ءۇشىن پايدالاندى؟ مەنىڭشە, بارلىعى دارىلىك زاتتاردىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى. ەگەر الۆارەستىڭ اعزاسىندا كلەنبۋتەرول كوپ مولشەردە بولسا, وندا ول الاياق رەتىندە ايىپتالۋى مۇمكىن. ال دارىلىك زاتتىڭ دەڭگەيى تومەن بولسا, فرانسيسكو ۆارگاستىڭ وقيعاسى قايتالانۋى مۇمكىن», دەيدى ماكس.
ساراپشىلار تاراپىنان الۆارەسكە قاراتا قانشاما ايىپتاۋ مەن سىن تاعىلىپ جاتسا دا, ول ءالى قوعام الدىنا شىعىپ ەشبىر مالىمدەمە جاساعان جوق. 18 ءساۋىر كۇنى داۋلى وقيعاعا بايلانىستى سوت وتەدى. ساۋل بارلىق ماسەلەگە سول سوتتا نۇكتە قويۋى كەرەك.
«گولوۆكيندى الداۋ وپەراتسياسى»مەكسيكالىق بوكسشىنىڭ كومانداسى وزدەرىنە جالا جابىلعانىن ايتىپ, ءىستىڭ سوتقا دەيىن بارعانىنا نارازى بولىپ, 5 مامىر كۇنى وتەتىن جەكپە-جەكتەن باس تارتتى. سونداي-اق الۆارەس 18 ساۋىرگە (سوت وتىرىسى وتەتىن كۇن) دەيىن سپورتتان شەتتەتىلگەنىن العا تارتىپ, پسيحولوگيالىق قىسىمنىڭ اسەرىنەن جەكپە-جەككە تولىققاندى دايىندالا المايتىنىن ايتقان.
«5 مامىرعا جوسپارلانعان ەكىنشى كەزدەسۋدەن باس تارتتىق. 18 ءساۋىر كۇنى كوميسسيا تىڭدالىمى ءوتىپ, رەسمي شەشىم شىعادى. وكىنىشكە قاراي, ودان كەيىن 5 مامىرعا دەيىن جەكپە-جەكتى كەڭ كولەمدە جارنامالاۋعا ۋاقىت از. ايقاستىڭ وتپەيتىنىنە نەگىزگى سەبەپ – مەكسيكالىق بوكسشىنىڭ دوپينگ داۋىنا ىلىككەنى بولىپ تۇر», دەدى Golden Boy Promotions پروموۋتەرلىك كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى ەريك گومەس.
الۆارەستىڭ ءوزى كىناسىز ەكەنىن ايتىپ, ۇيىمداستىرۋشىلار مەن جانكۇيەرلەردەن كەشىرىم سۇرادى. «دوپينگ داۋى مەنى قاتتى تاڭعالدىردى. ماعان ەشكىمنىڭ كۇمان كەلتىرمەگەنىن قالايمىن. مەن بۇعان دەيىن دە, بۇدان كەيىن دە «تازا» سپورتشى بولىپ قالا بەرەمىن. مەن سپورتتى قۇرمەتتەيمىن. ءوز جانكۇيەرلەرىمدى جەرگە قاراتپاۋعا ۋادە بەرەمىن دەپ ايتقىم كەلەدى», دەيدى الۆارەس.
ال ابەل سانچەس ماسەلەنىڭ ەتتە بولۋى مۇمكىن ەكەندىگىنە سەنەدى, بىراق ءوز وتانداسىن اقتاۋعا تىرىسپايدى. «ولار بار ماسەلە ەتتە دەپ وتىر. الەمدە نەشە ەل بار, ال ولاردىڭ مەكسيكادان باسقا ەلدەن تاپسىرىسپەن ەت الدىرۋعا قارجىلارى جەتپەي قالعان با؟ مەكسيكادا ۋلانعان ەت ماسەلەسى راسىمەن بار. ەگەر الۆارەس ونى شىن مانىندە جەگەن بولسا, وعان قارسى ەشقانداي سانكتسيا قولدانباۋى كەرەك. بۇل ونىڭ جاي عانا اقىماق ەكەندىگىن كورسەتىپ تۇر. ال ەگەر ماسەلە تەك قانا ەتتە بولماسا, كوميسسيا مۇشەلەرى جازا قولدانۋلارى ءتيىس. جاتتىقتىرۋشىلاردى دا جازالاۋ كەرەك», دەدى سانچەس.
سانچەستىڭ ءسوزىنىڭ جانى بار. الۆارەستىڭ كومانداسى سانالى تۇردە مەكسيكانىڭ «ۋلانعان ەتىن» جەپ, دوپينگ قولداندى دەگەن ايىپپەن جەكپە-جەكتى كەيىنگە قالدىرۋ ءۇشىن ادەيى جاساعان بولۋى مۇمكىن. سەبەبى الۆارەس گولوۆكيننىڭ سوققىسى جويقىن ەكەنىن, بىراق ۋاقىت وتكەن سايىن وتانداسىمىزدىڭ كۇشى سارقىلىپ بارا جاتقانىن دا بىلەدى. سوندىقتان مامىرداعى كەزدەسۋدەن باس تارتىپ, جەكپە-جەكتى كۇزگە دەيىن شەگەرە تۇرۋدى ءجون ساناعان. جوعارىدا «ۋلانعان ەتتى» جەپ ۇستالعان بوكسشىلاردىڭ 90 پايىزى اقتالىپ شىققان دەپ ايتىپ قالدىق قوي. الۆارەستىڭ كومانداسى دا وسى جايتقا باسا نازار اۋدارعان سياقتى. 18 ءساۋىر كۇنى مەكسيكالىق بوكسشى اقتالىپ جاتسا, وعان تاڭعالۋعا بولمايدى. ال ءساۋلدىڭ دوپينگ قولدانعانى انىقتالاتىن بولسا, التى ايدان ءبىر جىلعا دەيىن بوكستان شەتتەتىلۋى مۇمكىن.
دەگەنمەن, گەننادي گولوۆكيننىڭ پروموۋتەرى توم لەففلەردىڭ ايتۋىنشا, الۆارەسكە قارسى كەزدەسۋ وتپەسە دە گولوۆكين 5 مامىر كۇنى جەكپە-جەك ۇيىمداستىرۋدى كوزدەپ وتىر. اۋەلگى جوسپار بويىنشا گولوۆكين 5 مامىر كۇنى لاس-ۆەگاستا جەكپە-جەك وتكىزەتىنىن, جانكۇيەرلەردىڭ بارلىعى سينكو دە مايو مەرەكەسى قارساڭىندا ءوزىنىڭ جۇدىرىقتاسۋىن كورۋ ءۇشىن بيلەت الىپ, جوسپارلارىنا ەنگىزىپ قويعانىن ايتقان بولاتىن. الايدا Los Angeles Times باسىلىمىنىڭ ءجۋرناليسى لانس پاگمايەر كەزدەسۋدىڭ لوس-اندجەلەس قالاسىنداعى 27 مىڭ جانكۇيەر سىياتىن StubHub Center فۋتبول الاڭىندا وتەتىن بولدى دەپ اقپارات تاراتتى.
قازىر گولوۆكيننىڭ كومانداسى كەزدەسۋ ورنى ەمەس, تەزىرەك قارسىلاس تاۋىپ, جەكپە-جەك ۇيىمداستىرۋ ماڭىزدى بولىپ تۇر. ويتكەنى 5 مامىرعا دەيىن 20 كۇن ۋاقىت قالدى. بۇل ۋاقىت ارالىعىندا دايىن قارسىلاستى تاۋىپ, ونىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن كەلىسىمشارت ۇسىنا قويۋ ەكىتالاي. قازىر «الۆارەستىڭ ورنىن مەن اۋىستىرامىن» دەگەندەردىڭ ءبارى ارزان پيار ءۇشىن اۋىز جىبىرلاتىپ, باق بەتىنە ءبىر شىعىپ قالۋ ماقساتىندا جۇرگەن بوكسشىلار.
ال گولوۆكيننەن ناقتى ۇسىنىس تۇسكەندەر «جەكپە-جەككە از ۋاقىت قالدى, دايىندالىپ, بيلەت ساتىپ ۇلگەرمەيمىز, گونورار تىم از» دەپ سىلتاۋراتا باستادى. نەگىزى مۇنى سىلتاۋ دەپ تە ايتا المايمىز. ويتكەنى ءۇش اپتانىڭ ىشىندە راسىمەن بيلەت ساتىپ, جەكپە-جەكتى جارنامالاپ ۇلگەرمەيدى. جالپى, كاسىپقوي بوكسشىلاردىڭ كوزدەگەنى ابىروي ەمەس, اقشا ەكەنى ەشكىمگە جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان گولوۆكيننىڭ كومانداسى گەنناديمەن جۇدىرىقتاسۋعا نيەتتى بوكسشىنىڭ سۇراعان اقشاسىن بەرىپ, كوڭىلىنەن شىعاتىن كەلىسىمشارت ۇسىنباسا, لايىقتى قارسىلاس تابۋى وتە قيىن.
قورىتا ايتقاندا, كاسىپقوي بوكستا اقشا كىمدە كوپ بولسا, باسىمدىق تا, ىقپالدى ادامداردىڭ ىرقى دا سول جاقتا بولادى عوي. سوندىقتان بوكستىڭ ءىرى بيزنەسمەنى سانالعان الۆارەس گەنناديدىڭ كوكتەمدە جەكپە-جەك وتكىزبەۋى ءۇشىن بار كۇشىن, ايلاسىن سالعان بولۋى مۇمكىن. سونداي-اق مۇنى Golden Boy كومپانياسىنىڭ الدىن الا جوسپارلانعان «گولوۆكيندى الداۋ وپەراتسياسى» دەپ قاراۋعا دا بولاتىن سياقتى.
ءالي بيتورە,
«ەگەمەن قازاقستان»