قوعامدىق ساناعا سەرپىن بەرگەن جوبا

تاريح پەن ساياساتتانۋ, الەۋمەت­تانۋ مەن فيلوسوفيا, پسيحولوگيا, پەداگوگيكا, ەكونوميكا, مادەنيەتتانۋ جانە فيلولوگيا عىلىمدارى بو­يىنشا ستۋدەنتتەرگە زامانعا لايىق ءبىلىم بەرۋگە قاجەتتى جاعداي  جاساۋدى تاپسىردى.

وسىعان جاعداي جاسايتىن نەگىزگى تەتىك رەتىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ قۇرامداس بولعان «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى قولعا الىندى.

اتالعان جوبا اياسىندا الداعى بىرنەشە جىلدا گۋمانيتارلىق ءبىلىمنىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا الەمدەگى ەڭ ۇزدىك دەگەن ۋنيۆەرسيتەت وقۋلىقتارى ءتۇرلى تىلدەردەن قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ, ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەرگە دۇنيە جۇزىندەگى تاڭداۋلى ۇلگى­لەردىڭ نەگىزىندە ءبىلىم الۋعا مۇم­كىندىك جاسالماق. بۇل جۇمىستى ۇيىم­داستىرىپ, ىسكە اسىرۋعا جاۋاپتى – ۇكىمەتتىك ەمەس جانە كوممەرتسيالىق ەمەس نەگىزدە جۇمىس ىستەيتىن «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» دەپ اتالاتىن قوعامدىق قور.

اۋدارىلاتىن كىتاپتاردى تاڭداۋ ءۇشىن ەلىمىزدەگى بارلىق وقۋ ورىندارىنان ۇسىنىس جينالىپ, بارلىعى 800-دەن اسا وقۋلىق اتاۋى كەلىپ ءتۇستى. جيناقتالعان تىزىمدەردىڭ نەگىزىندە كەمىندە 3 باسىلىم كورگەن, سوڭعى باسىلىمى 2014 جىلدان بەرى شىققان, مازمۇندىق تۇرعىدان بەيتاراپ بولسىن دەگەن تالاپتارعا سۇيەنە وتىرىپ العاشقى 18 وقۋلىق تاڭدالدى. ىرىكتەلگەن وقۋلىقتاردى اۋدارۋ جۇمىسىنا قازاقستاننىڭ الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, عىلىمي ورتالىقتار­دىڭ قىزمەتكەرلەرى, تاجىريبەلى اۋدارماشىلار مەن رەداكتورلار, جالپى سانى 200-دەن اسا مامان قاتىسۋدا. ماتىندەر بىرنەشە لەك ادەبي جانە عىلىمي رەداكتسيادان وتۋدە.

العاشقى 18 وقۋلىق اۋدارىلىپ, باسپادان شىقتى. بۇگىن بۇل وقۋلىقتاردىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, كوپشى­لىككە تانىستىرىلادى. بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ اياعىنا دەيىن ءار وقۋلىق 10 مىڭ دانا تارالىممەن باسىلىپ, ەلىمىزدەگى بارلىق وقۋ ورىندارىنا تەگىن تاراتىلادى. 2018-2019 وقۋ جىلىنان باستاپ اۋدارىلعان  كىتاپتار وقۋ باعدارلاماسىنا ەنەدى.

مۇنداي اۋقىمدى عىلىمي اۋدارما جوباسى قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى ىسكە اسپاعان. مۇنداي وقۋ قۇرالدارىن مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا اۋدارىپ,  وقۋ ورىندارىنا تەگىن جەت­كىزۋ – الەمدە بالاماسى جوق تاجىريبە.      

 100 وقۋلىقتى اۋدارۋ اياسىندا قازاق­ستان الەمدەگى الدىڭعى قاتار­لى ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن, عىلىمي ورتا­لىقتار جانە وقۋلىق شىعارۋعا مامان­دانعان  باسپا ۇيىمدارىمەن تى­عىز ارىپتەستىك ورناتتى. اۋقىمدى اۋدارما جۇمىسى قازاق ءتىلىن حالىق­ارا­لىق عىلىمي لەكسيكامەن بايىتا تۇسۋگە, عىلىمي تەرمينولوگيانى دامى­تۋعا, اكادەميالىق جازۋ ءستيلىن جەتىل­دىرۋگە, قازىرگى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە بايانداۋ ادىستەرىن يگەرۋگە زور مۇمكىندىك بەرەدى. تەك وسى 18 وقۋ­لىق­تىڭ گلوسساريلەرى نەگىزىندە 3 مىڭ­داي تەرمين, ۇعىم مەن تۇسىنىك جي­ناق­تالدى. ولاردىڭ ءبىرسىپىراسى قازاق تىلىنەن, حالىقارالىق عىلىمي لەكسيكادان ەندى عانا كىرىپ جاتقان جاڭا سوزدەر.      

بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ بىرقاتار اسا ماڭىزدى جۇيەلى ماسەلەنى شەشۋگە جول اشادى.

بىرىنشىدەن, گۋمانيتارلىق باعىت بويىنشا الەمنىڭ 100 ۇزدىك وقۋلىعى قازاق تىلىنە تۇپنۇسقا تىلدەن تىكەلەي اۋدارىلۋدا. سول ارقىلى ءتىلدىڭ دامۋىنا اسا قاجەتتى عىلىمي مازمۇن مەن لەكسيكا داميدى. كەز كەلگەن ءتىل ەڭ اۋەلى سول تىلدەگى مازمۇنمەن كۇشتى, وزىمىزگە دە, وزگەگە دە سونىسى­مەن قۇندى, قىزىقتى. ولاي بولسا, ەلبا­سى­نىڭ بۇل باستاماسى ءتىلىمىزدى جاڭا بيىككە كوتەرەتىن قۋاتتى پلاتفورما.         

ەكىنشىدەن, گۋمانيتارلىق سالالار بويىنشا وقيتىن ستۋدەنتتەردىڭ زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاسالادى. ءبىزدىڭ وقۋ ورىندارىنداعى مازمۇن جانە اكادەميالىق تالقى دەڭگەيى الەمنىڭ ىلگەرى عىلىمي ورتالىقتارىنىڭ دەڭگەيىنە شىعادى. ياعني قوعامنىڭ قۋاتى بىلىمدە دەسەك, بۇل جۇمىس قازاق قوعامىن, ونىڭ ساپاسىن جاڭا دەڭگەيگە شىعارماق.      

ۇشىنشىدەن, اسا اۋقىمدى اۋدارما جوباسى قازاقستاندىق  اۋدارما مەكتەبىنىڭ كۇشەيىپ, جەتىلۋىنە جاعداي جاسايدى. اۋدارماشى ماماندار, عالىمدار مەن وقىتۋشىلاردىڭ جاڭا نەگىزدە جۇمىس ىستەۋىنە بەرىك تۇعىر بولادى.

وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, قازاقستان عالىمدارىن, زەرتتەۋ ورتالىقتارىن, سالا ماماندارى مەن جوباعا قىزىعاتىن بارشا جۇرتشىلىقتى ەلدىك ماڭىزى اسا جوعارى ورتاق ىسكە اتسالىسۋعا شاقىرامىز.

«جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى اياسىندا اۋدارىلعان وقۋلىقتار ءتىزىمى

فيلوسوفيا

1. فيلوسوفيانىڭ قىسقاشا تاريحى: سوكراتتان دەرريداعا دەيىن. دەرەك دجونستون

2. باتىس فيلوسوفياسىنىڭ جاڭا تاريحى, انتيكا فيلوسوفياسى (4 تومدىق, I توم). ەنتوني دجون پاتريك كەنني

3. باتىس فيلوسوفياسىنىڭ جاڭا تاريحى, ورتا عاسىر فيلوسوفياسى (4 تومدىق, II توم). ەنتوني دجون پاتريك كەنني

4. فيلوسوفيانىڭ تاڭداۋلى 25 كىتابى. رەمي حەسس

الەۋمەتتانۋ

5. الەۋمەتتانۋ نەگىزدەرى. دەۆيد برينكەرحوف

6. الەۋمەتتانۋ تەورياسى. دجوردج ريتتسەر

7. كوپكە ۇمتىلعان جالعىز: الەۋمەتتىك پسيحولوگياعا كىرىسپە. ەليوت ارونسون

پسيحولوگيا

8. قازىرگى پسيحولوگيا تاريحى. دۋەين پ. شۋلتس, سيدنەي ەللەن شۋلتس

9. الەۋمەتتىك پسيحولوگيا. دەۆيد مايەرس

ەكونوميكا, مەنەدجمەنت, كاسىپكەرلىك

10. ەكونوميكس. گرەگوري مەنكيۋ, مارك پ. تەيلور

11. كاسىپكەرلىك: تەوريا, پروتسەسس, پراكتيكا. دونالد ف. كۋراتكو

12. مەنەدجمەنت. ريككي ۆ. گريففين

ءدىنتانۋ

13. يۋدايزم, حريستياندىق پەن يسلامداعى 4000 جىلدىق ىزدەنىس. قۇدايتانۋ بايانى. كارەن ارمسترونگ

لينگۆيستيكا

14. ءتىل بىلىمىنە كىرىسپە. ۆيكتوريا فرومكين, روبەرت رودمان, نينا حايمس

15. ءتىل جانە مادەنيەتارالىق كوممۋنيكاتسيا. سۆەتلانا تەر-ميناسوۆا

مادەنيەتتانۋ

16. انتروپولوگيا تاريحى مەن تەو­رياسى. الان بارنارد

17. ءتورتىنشى يندۋستريالىق رەۆوليۋتسيا. كلاۋس شۆاب

18. مەدياەتيكا: جاس مامان­دار­دىڭ تاجىربيەسىنەن. لي اننا پەك, گاي س. ريل

راۋان كەنجەحان ۇلى,

«ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ» اتقارۋشى ديرەكتورى