مۇحتارحان ەردىڭ سويى عوي. دىلدابەكوۆتى ايتامىز. بوكسشى بولام دەپ تالاپتىڭ اتىن ەرتتەپ مىنگەندەردەن ون جىل كەيىن بوكس قولعابىن قولىنا كيدى. بىلايىنشا ايتقاندا, 18 جاسىندا كوكپار تارتىپ ءجۇرىپ كەلىپ قالدى. اينالدىرعان 5-10 جىلدا سپورت جۇلدىزدارىنا ارمان بولعان بارلىق جۇلدەلەردى جەڭىپ الدى. اسا اۋىر سالماقتا كەشە دە, بۇگىن دە ونىڭ الدىنا تۇسكەن قازاق جوق.
جىل سايىن تۋرنير وتەدى. مۇحتارحان دىلدابەكوۆتىڭ جۇلدەسى ءۇشىن. حالىقارالىق. قازاقستاننان بولەك رەسەي, ۋكراينا, وزبەكستان, ازەربايجان بار. جيىنى ون بەس شاقتى مەملەكەتتەن جاستار كەلگەن. ءوز ەلىنىڭ كىلەڭ چەمپيوندارى.
ءبىزدىڭ جىگىتتەر مىقتى ەكەن. بىلتىر ازيا چەمپيوناتىن وزبەكستان چەمپيوناتىمەن شاتاستىرىپ العان الا توپىلى اعايىنداردىڭ ەڭ سوڭعى ءۇمىتى اۋىر سالماقتاعى بوكسشىسىندا. التىنى جوق. جوق بولۋى دا مۇمكىن ەدى. الماتىلىق بوزبالا مىقتى شىقتى. سوققىلارى جويقىن. تازا ۇرادى. جەڭگەنىنە ءشۇباسىز ەدىم, رەفەري وزبەك بوكسشىسىنىڭ قولىن كوتەردى.
– ءاي, مىنالارىڭ نە؟
مۇحتارحان, اقكوڭىل ءىنىم كەڭكىلدەپ كۇلەدى.
– وبال عوي, اعا. ءبىزدىڭ جىگىتتەردىڭ التىنعا وكپەسى جوق. مىنالار دا ەلىنە جارقىراپ بارسىن دا...
وسى ەندى. سويتسەك, وبلىستىق بوكس مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, كەزىندە ايتۋلى بوكسشى بولعان زاڭعار قاسقاەۆ ءىنىم دە اشۋلانىپ تۇر. «ولار مىناداي جەكپە-جەكتە بىزگە ولسە دە جەڭىس بەرمەيدى» دەيدى.
سوسىن مۇحتارحان تۋرالى اڭگىمە كەتتى. سيدنەيدە ول كۋبانىڭ عانا ەمەس الەمدەگى ەڭ الىپ بوكسشىلاردىڭ ءبىرى – الەكسيس رۋبالكابانى ەسەڭگىرەتىپ تاستاعانىن دۇنيە ءجۇزى كوردى عوي.
بىراق, سول رۋبالكابانىڭ سيدنەيدەن ەكى جىل بۇرىن قازاقستانعا كەلىپ ازيانىڭ سۋپەر الىپتارىن جامساتىپ كەتكەنىن كوپ ادام بىلە بەرمەيدى.
وقيعا قاراعاندىدا عالىم جارىلقاپوۆتى ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان حالىقارالىق جارىستا بولعان. ول كەزدە وزبەكستان قۇراماسىنىڭ بەتكە ۇستارى الەم كۋبوگىنىڭ جەڭىمپازى لاشكەر زاكيروۆ بولعان. رۋستام سايدوۆ ەكىنشى. قازاقستاننان مۇحتارحان دىلدابەكوۆ بار. الەكسيس رۋبالكابا ءبارىن دىرداي قىلىپ ساباپتى. ارباعا تاڭىپ قويماعان. بەس باتپان جۇدىرىعىمەن الدىمەن زاكيروۆتى قۇلاتقان. سوسىن سابيروۆتى. مۇحتارحانمەن اقتىق سىندا ايقاسىپتى. بوكستىڭ «الىپپەسىن» وقىماي-اق قۇراماعا ءوتىپ كەتكەن ءبىزدىڭ باتىر قايقالاڭداپ قاشا ۇرىس سالدى دەيدى.
رۋبالكابا ءتورت راۋند بويى ەڭكىلدەتىپ قۋعان.
زاڭعار ايتادى. مۇحتارحانمەن ءبىر بولمەدە جاتامىن. جارىستان سوڭ قارايمىن, مۇحتارحان جوق. باپكەرلەر دە, بوكسشىلار دا تاپپاي جاتىر. بولمەگە كەلسەم مۇحتارحاننىڭ ءبىر قولىندا قويدىڭ قۇيرىعى, ءبىر قولىندا پىشاق. قيالاپ تۋراپ جەپ وتىر.
ارتىق ءسوز ايتسام ۇرىپ تاستاۋى مۇمكىن. قورقىپ تا وتىرمىن. بىراق, ءۇنسىز وتىرا بەرۋگە بولمايدى. ءسوز تابۋ كەرەك.
– مۇحتارحان, سەن مالادەسسىڭ.
مۇحتارحان ماعان تەسىلە قارادى. كەكەتىپ وتىرما دەپ. قاسىندا پىشاق. سىر بىلدىرمەدىم.
– مۇحتار, ءوزىڭ قارا. انا ەكى وزبەكتى رۋبالكابا تالدىرىپ تاستادى. ساعان ءتورت راۋند بويى ەشتەڭە ىستەي المادى عوي.
ءالى دە بويىمدا قورقىنىش بار. اشۋلانىپ ءبىر ۇرسا سۇيەگىڭ شاشىلىپ قالادى.
جوق, ۇياتتان ورتەنىپ وتىرعان مۇحتارحان ەپتەپ جادىرادى.
قولىنداعى قۇيرىقتان بار بىلەم كەسىپ الىپ ۇسىندى.
– ءما, زاڭعار, ماي جەيسىڭ بە؟
وسىنى ايتىپ, زاڭعار كەڭكىلدەپ كۇلەدى. باتىر اڭعال دەگەن وسى. جەڭىلگەنىن مۇحتارحان بىلمەي وتىرعان جوق. بىراق, انالار قۇساپ قۇلاپ قالماعانى داتكە قۋات. تاۋىپ ايتىلعان ءسوز ىشتەي تىعىلىپ وتىرعان باتىردىڭ قۇلاعىنا مايداي جاققانى انىق.
P.S. مۇحتارحان دىلدابەكوۆ. ازيا چەمپيوناتى, ازيا ويىندارىندا الدىنا جان سالعان جوق. تمد-ءنىڭ جەڭىمپازى بولدى. الەم چەمپيوناتىندا جانە وليمپيا ويىندارىندا اقتىق سىنعا جەتتى.
ءبىر قىزىعى, وسىناۋ جەتىستىكتەرگە ول قازاقشا قۇلاشتاپ ۇرىپ-اق جەتتى. ونى ەلباسى دا ايتىپ كۇلگەن. باپكەرى نۇرعالي سافيۋلين, رۋبالكابادان سەسكەنىڭكىرەپ بوكستاسىپ جاتقاندا, الىس اۋستراليانىڭ شارشى الاڭىندا, بۇكىل الەم كوز الماي قاراپ وتىرعان ايقاستا «قازاق ەمەسسىڭ بە؟!» دەپ جاعىنان تارتىپ جىبەرەتىن. نۇرعالي كوكەمىزدىڭ ايتقانى بار. «مۇحتارحان بوكستاسا بىلمەيدى, بىراق, قالاي جەڭۋدى بىلەدى» دەگەن. قاناتتى ءسوز. ول ويدىڭ ءبىر كىلتى بار ەدى.
نامىس. قازاقتىڭ, ەردىڭ نامىسى. ەلدىڭ تىلەۋىن ورىنداۋ. مۇحتارحان نامىس جولىندا قابىرعاسىن بىرتىندەپ سوكسەڭ دە قاباعىن شىتپايتىن ەردىڭ سويى عوي.
باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان»