پارلامەنت سەناتى كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنا تسيفرلىق تەحنولوگيانى ەنگىزۋ مەن دامىتۋ جانە ينتەللەكتۋالىق جۇيەنى قولدانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىندە كوشپەلى وتىرىس وتكىزدى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كوميتەت توراعاسى گەورگي كيم وتىرىستى اشا كەلىپ, ازاماتتار قاۋىپسىزدىگىنىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قول جەتكىزۋ قازاقستاننىڭ الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا ەنۋىن كورسەتەتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى كەزدە بۇۇ-نىڭ «جەر ينستيتۋتى» رەيتينگىندە قازاقستان 159 ەلدىڭ ىشىندە 60-شى ورىندى الادى. ءبىزدىڭ ەلىمىز قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى بويىنشا 141 ەلدىڭ اراسىندا 72-ءشى ورىندا تۇر. وسىلايشا, تۇرعىنداردىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارىنا دەگەن سەنىمىن كورسەتەتىن قاۋىپسىزدىك رەيتينگى دامىعان ەلدەردەن ەلەۋلى تۇردە ارتتا قالىپ كەلەدى.
گ. كيم حالىقارالىق رەيتينگتىڭ تومەندىگى مەن ازاماتتار تاراپىنان ايتىلاتىن سىندار ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جەكەلەگەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوز مىندەتتەرىن ساپالى اتقارماۋى عانا ەمەس, وسى سالاداعى جالپىعا بىردەي قابىلدانعان حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ جوقتىعى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى, سەناتور مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋلەردى, ونىڭ ىشىندە قاۋىپسىزدىك سالاسىنا قاتىستى شارالاردى حالىقارالىق ستاندارتتار دەڭگەيىنە كوتەرۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرلان تۇرعىمباەۆ قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋدىڭ جاي-كۇيى, قىلمىسپەن كۇرەستى قامتاماسىز ەتۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ىسىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جۇزەگە اسىراتىن شارالار, سونداي-اق ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتىن تسيفرلاندىرۋ بارىسى تۋرالى دەپۋتاتتاردى حاباردار ەتتى.
«تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارماسى اياسىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىندە ءۇش ينۆەستيتسيالىق جوبا كوزدەلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, «پوليتسيانىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى» اقپاراتتىق جۇيەسى ءاربىر ۋچاسكەلىك يسپەكتورعا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان مالىمەتتەر بازاسىنا قول جەتكىزۋىن قامتامسىز ەتۋگە ارنالعان. اۆتوماتتاندىرىلعان «تەرگەۋشى» اقپاراتتىق جۇيەسى مالىمەتتەردى جيناۋ مەن قورىتۋ جونىندەگى قۇرال بولىپ تابىلادى, ول سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدىڭ بۇكىل ۇدەرىستەرىن اۆتوماتتى تۇردە اتقارادى. «شاعىن قالالاردى جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ» ءۇشىنشى جوباسى كوشەلەردە جانە باسقا دا قوعامدىق ورىنداردا جاسالعان كەز-كەلگەن ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتارعا جەدەل ارەكەت ەتۋگە ارنالعان. قازىرگى كەزدە بەس قالادا: جاڭاوزەن, رۋدنىي, حرومتاۋ, سەمەي جانە ششۋچينسكىدە جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارى ىسكە قوسىلعان. جوبا اياسىندا تاعى 35 شاعىن قالانى قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ە.تۇرعىمباەۆ اتاپ وتكەندەي, بۇكىل قىزمەتتى تسيفرلاندىرۋدىڭ باستى ماقساتى ەلىمىزدەگى قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋدى نىعايتۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جونىندەگى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋداعى باقىلاۋ, ايقىندىق جانە جەدەلدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. قازىرگى كەزدە ىشكى ىستەر ورگاندارى بەينەباقىلاۋ جابدىقتارىمەن تەك 10 پايىزعا عانا قامتاماسىز ەتىلگەن.
وتىرىسقا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قىزمەتتەرىنىڭ باسشىلارى, باس پروكۋراتۋرانىڭ, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنىڭ, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ, «ترانستەلەكوم», «قازاقتەلەكوم» اكتسيونەرلىك قوعامدارىنىڭ, «كوركەمتەلەكوم» جشس وكىلدەرى قاتىستى.
كوشپەلى وتىرىس اياسىندا دەپۋتاتتار ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىندا جانە استانا قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى جەدەل باسقارۋ ورتالىعىندا بولدى. سەناتورلار جولدا ءجۇرۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە قولدانىلاتىن بەينە باقىلاۋ مونيتورلارىنىڭ جۇمىسىمەن, سونداي-اق ينتەللەكتۋالدى بەينەبايقاۋ جۇيەسىن ءىس جۇزىندە پايدالانۋ بارىسىمەن تانىستى.