قازاقتىڭ ۇلتتىق مادەنيەتىنە, ونىڭ ىشىندە سوناۋ تۇركى داۋىرىنەن بۇگىنگى تاڭعا دەيىنگى ساف قالپىن ساقتاپ كەلە جاتقان كۇي ونەرىنىڭ كەمەلدەنۋىنە ءوزىنىڭ زور ۇلەسىن قوسقان شەرتپە كۇي شەبەرلەرىنىڭ ءبىرى كومپوزيتور ماعاۋيا حامزين ەدى. بۇگىندە ونىڭ سوناۋ تاتتىمبەتتەن بەرگى تەكتى ونەردى تەگىس جۇرتقا جەتكىزگەن ەرەن ەڭبەگى ەل يگىلىگىنە مولىنان جارادى. ءتىپتى ارقادان الاتاۋعا دەيىنگى ابىز دالادا ماعاۋيا مەكتەبى قالىپتاسقان دەسەك, ارتىق ايتپاعان بولار ەدىك. سول شەكپەننەن شىققان قانشاما جاس دارىن قارا دومبىرانى جانىنا سەرىك ەتىپ, شەرتپە كۇيدەن شارتاراپقا كۇي شالقىتۋدا. تۇعىرلى تۇلعانىڭ شىعارماشىلىعى بىلتىردان بەرى ءوزىنىڭ توقسان جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا كەڭىنەن ناسيحاتتالىپ جاتىر.
سوناۋ دوڭگەلەك داتانىڭ ءتۇيىندى تولعامى تاياۋدا ەلوردامىزدىڭ ەڭسەلى تورىندە «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «قوڭىرقاز» اتتى ەسكە الۋ كەشىندە قورىتىندىلاندى.
دارقان دارىن يەسىنىڭ مەرەيلى مەرەكەسىنە وعان دەيىن اسقاق الاتاۋ ءتورى دە ات قوسقان بولاتىن. م.ءحامزيننىڭ ونەردەگى شاكىرتتەرى ج.شاكارىم باستاعان, ە.تولەۋتاي, م.ابۋعازى بار, الماتىدا قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسى, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى, پ.چايكوۆسكي اتىنداعى الماتى مۋزىكالىق كوللەدجى جانە ج.ەلەبەكوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ەسترادا-تسيرك كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرىن قاتىستىرىپ اسقارالى تۇلعانىڭ اتىندا مۇراجاي اشقان بولاتىن. ماعاۋيا حامزين قورى, حالىقارالىق «كوشپەندىلەر اتامۇراسى» قوعامدىق قورى, «كەڭەس» ورتالىعى باس بولىپ, «ادىرنا» ۇلتتىق-ەتنوگرافيالىق بىرلەستىگىمەن سەرىكتەسە اتقارعان ول يگى شارا كەمەڭگەر تۇلعالاردان گورى كەلەشەك جىلعالارعا امانات ىسپەتتى اۋقىمدى جۇمىس بولاتىن.
ارىپتەسىمىز امانعالي قالجان بىردە ءوزى جۇمىس ىستەيتىن «استانا اقشامى» گازەتىندە «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى اسحات ماەميروۆپەن سۇحبات جاساعان بولاتىن. سۇحباتتا شەرتپە كۇيدىڭ شەبەرى ماعاۋيا حامزين دە «قازاقكونتسەرتتىڭ» قۇرامىندا ونەر كورسەتكەنىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, ونىڭ وسىدان تۋرا جارتى عاسىر بۇرىن ەرمەك سەركەباەۆ ەكەۋى كانادانىڭ مونرەال قالاسىندا وتكەن «ەكسپو-67» كورمەسىنە قاتىسقانى تۋرالى دەرەكتى العا تارتادى. كۇيشىنىڭ تالانتى مەن تاعدىرىن, عيباراتتى ءومىر جولىن اڭگىمەگە ارقاۋ ەتە كەلىپ, ا.ماەميروۆ مىرزاعا استانادا ماعاۋيا ءحامزيندى ەسكە الۋعا ارنالعان ۇلكەن كەش وتكىزۋدى ۇسىنادى.
نە كەرەك الگى سۇحباتتىڭ سۇراعى ماقساتىنا, اسحات مىرزا جاقسى اتىنا جەتىپ تاماشا كەش تاياۋدا ءوز دارەجەسىندە دۇركىرەپ ءوتتى. كەشتىڭ كەلىستى وتۋىنە اراعا التىن كوپىر بولىپ جۇرگەن ماعاۋيانى قازاققا بەرگەن اقتوعايدىڭ ازاماتى ەرلان داكەنوۆتىڭ دە ىقپالى بار. اتالمىش ونەر جارمەڭكەسىنە قازاق رۋحانياتىنىڭ كىل قاسقالارى كەلىپ, كۇيشى جايلى كەلەلى اڭگىمەنى كەڭىنەن تولعادى. شارا تىزگىنىن اتاقتى كۇيشى جانعالي ءجۇزباي ۇستاعان. ءساندى ساحنا تورىندە مۇحامەتجان تىلەۋحان, قايروللا سəدۋاقاسوۆ توگىلتىپ كۇي توككەندە كوڭىل كوكجيەگى كۇن استىندا شىرايلانىپ سالا بەردى. قازاق ادەبيەتىنىڭ بەلدى وكىلدەرى تولەن ابدىك, قويشىعارا سالعارا, انەس ساراي, قايروللا سادۋاقاسوۆ قاتىسقان كەشتە جاس دارىندار ماناپ انىقبەكوۆ, بالجان سەرىكبولقىزى سياقتى داۋلەسكەر كۇيشىلەر ونەر جارىستىردى. سونداي-اق قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازدارى انمەن ارلەگەن كەشتى كورەرمەندەر زور قوشەمەتپەن قابىل الدى. سەرىك وسپانوۆ, امانتاي جۇماشەۆ, نۇراي تاناباەۆ, اياۋلىم قاماجان ماعاۋيا شىعارماشىلىعىنىڭ شىڭىنا شۋاق بوپ توگىلدى. اسەرلى ەستەلىكتەردىڭ اراسىندا ماعاۋيا ءحامزيننىڭ ءىنىسى دانەليا اقساقال جايلى دا ايتىلدى. ونى تىلگە تيەك ەتۋىمىزدىڭ وزىندىك ورنى بار. وكىنىشكە قاراي اتالمىش كەشتى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ باسىندا بولعان دانەليا اقساقال ونى تاماشالاۋعا از عانا ۋاقىت قالعاندا ومىردەن وزدى... كەشكە د.ءحامزيننىڭ زايىبى باقىت شەشەي قاتىسىپ, ماعاۋيا ءوزى قولدان شاپقان دومبىرالاردى الا كەلدى. شەرتپە كۇي شەبەرىنىڭ وسىنداي دا ونەرى بولعانىن ءبىرى بىلسە, ءبىرى بىلە بەرمەيتىن بولار. ول دومبىرالاردىڭ فورماسى دا ادەتتەگى دومبىرالاردان بولەك جاسالعان. شەرتپە كۇيگە كەلەتىن قالاق دومبىرالاردان دا قالىبى ەرەكشە. ونەرتانۋشى راۋشان مالدىباەۆانىڭ ايتۋىنشا, ماعاۋيانىڭ əكەسى حامزا ۇلىنا بالا كۇنىندە دəل وسىنداي مۋزىكالىق اسپاپتى سىيلاعان ەكەن. سودان بەرى كۇيشى وزگە فورماداعى دومبىرانى ونشا ۇناتا قويماعان.
كەشتە ايتىلعانداي, كۇي قۇتى قونعان ماعاۋيا حامزين قوس ىشەكتى دومبىرانى وركەستردە ويناتۋىمەن ەرەكشەلەنگەن دارىن يەسى. ول – شەرتپە كۇيمەن بىرگە, əلەمنىڭ كلاسسيكالىق شىعارمالارىن ۇلكەن ساحنالاردا ويناپ, شەتەلدىڭ تالعامپاز كورەرمەنىن ءتəنتى ەتكەن كۇيشى.
كوكىرەك كوزى اشىق الەۋمەت اۋەزدى اۋەن مەن كەمەڭگەر كۇي قۇشاعىنان شىققىسى جوق. ودان ءبىز كۇيشىنىڭ ونەردەگى عۇمىرى ۇزاق ءارى ءالى دە ناسيxاتتالا بەرەتىنىنە ەش كۇمان كەلتىرمەدىك. وسىنداي جيىندار ارقىلى قازاقتىڭ ۇلتتىق باي مۇراسى ۇرپاقتان-ۇرپاققا تابىستالا بەرەتىنى ءسوزسىز اقيقات.
ميراس اسان, «ەگەمەن قازاقستان»