«نۇر وتان» حدپ پارلامەنتاريزم ينستيتۋتى 11-13 قاراشا كۇندەرى ارالىعىندا تەلەفون ارقىلى سۇراۋ ءادىسىن قولدانا وتىرىپ, «قازاقستان حالقىنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي كوڭىل-كۇيى» تاقىرىبىندا الەۋمەتتانۋشىلىق زەرتتەۋ جۇرگىزگەن ەدى. زەرتتەۋ تۋرالى جالپى اقپارات تۋرالى ايتساق, زەرتتەۋ بارىسىندا رەسپۋبليكانىڭ 10 قالاسىندا تۇراتىن 18 جاستان اسقان 652 ادام سۇرالدى. رەسپوندەنتتەردى تاڭداۋدا ىقتيمالدى سۇرىپتاۋ ءادىسى قولدانىلدى. سەنىم ينتەرۆالى 95%, ناقتىلىق دەڭگەيى ± 5% بولدى.
ەندى زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى ءناتيجەلەرىنە كەلسەك, قازىرگى تاڭدا ەڭ كوپ تالقىلاناتىن تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ تۋرالى 53 دەپۋتاتتىڭ ءوتىنىشى بولىپ تابىلادى. تەلەفوندىق سۇراۋ قورىتىندىلارىنا سايكەس, قازاقستاندىقتاردىڭ 73,5%-ى 53 دەپۋتاتتىڭ پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ جونىندەگى پرەزيدەنتكە ايتقان ءوتىنىشى تۋرالى ەستىگەن. سۇراۋ بارىسىندا رەسپوندەنتتەردىڭ 26,5%-ى دەپۋتاتتاردىڭ وسى باستاماسىمەن تانىس ەمەس ەكەنى انىقتالدى.
سۇراۋدىڭ ناتيجەلەرىنە ءسايكەس, ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگى (67,2%) پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋدى قولدايتىنى بەلگىلى بولدى. دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن كەلىسپەگەندەرى 12,1%-دى قۇرايدى. سۇرالعانداردىڭ ءاربىر 5-ءشىسى جاۋاپ بەرۋگە قينالاتىنىن ايتتى.
رەسپوندەنتتەردىڭ 42,5%-ى ءماجىلىستى تاراتۋ دەپۋتاتتاردىڭ قۇرامىن جاڭارتۋ ءۇشىن كەرەك دەپ ەسەپتەسە, ولاردىڭ 18,1%-ى بۇل قادام كوپپارتيالىق پارلامەنتتى قۇرۋ ءۇشىن كەرەكتىگىن ايتقان. سۇراۋعا قاتىسقانداردىڭ 16%-ىنىڭ پىكىرىنشە, 2012 جىلى سايلاۋعا ۋاقىت بولمەي, ەكونوميكالىق داعدارىسپەن كۇرەسۋ كەرەك, سول سەبەپتەن دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسى ءتىپتى ۋاقتىلى بولىپ تابىلادى. ازاماتتاردىڭ 9,3%-ىنىڭ ويىنشا, ءماجىلىستى تاراتۋ قارقىندى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كەرەك. پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىن اتاۋ بويىنشا جاۋاپ بەرۋگە قينالعاندارى 24%-دى قۇرايدى.
قازاقستاندىقتار ءماجىلىستىڭ جاڭا قۇرامىنان نە كۇتەتىنىمەن دە ءبولىستى. سۇراۋعا قاتىسقانداردىڭ كوپشىلىگى دەپۋتاتتاردىڭ جاڭا قۇرامىنان الەۋمەتتىك ءماسەلەلەردى شەشۋدى (21,4%), مەملەكەتتەگى الەۋمەتتىك-ساياسي جاعدايدى جاقسارتۋدى (15,6%), زەينەتاقى, جالاقى مەن شاكىرتاقىنى ءوسىرۋدى (15,0%), ەكونوميكالىق احۋالدى جاقسارتۋدى (13,0%) كۇتەدى.
سونىمەن قاتار, دەپۋتاتتاردىڭ جاڭا قۇرامىنان قازاقستاندىقتار تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ مەن ونىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن شەشۋ, جەمقورلىققا قارسى كۇرەسۋ, مادەنيەتتى دامىتۋ, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ بويىنشا قىزمەت اتقارادى دەپ كۇتەدى. وسى سۇراققا جاۋاپ بەرۋگە قينالعانداردىڭ ۇلەسى رەسپوندەنتتەردىڭ 5,4%-ىن قۇرايدى.
سۇراۋدىڭ ناتيجەلەرىنە ءسايكەس, قازاقستاندىقتاردىڭ 77,8%-ى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سايلاۋىنا قاتىسادى (ولاردىڭ ىشىندە 59,1%-ى سايلاۋعا ناقتى باراتىن بولسا, 18,7%-ى سايلاۋعا بارمايمىن دەگەننەن گورى بارامىن دەگەنىم دۇرىسىراق دەيدى). رەسپوندەنتتەردىڭ 16,2%-ى پارلامەنت ءماجىلىسى سايلاۋىنا قاتىسپايتىنىن ايتتى (ولاردىڭ ىشىندە 7,8%-ى ناقتى بارمايتىنىن ايتسا, 8,4%-ى بارامىن دەگەننەن گورى بارمايمىن دەگەنىم دۇرىسىراق دەيدى). جاۋاپ بەرۋگە قينالعاندار سانى 6%.
«نۇر وتان» حدپ-عا سايلاۋشىلاردىڭ 86%-ى داۋىس بەرۋگە دايىن. باسقا پارتيالاردىڭ ەشقايسىسى قازىرگى كەزدە 7 %-دىق كەدەرگىدەن وتۋگە دايىن ەمەس. قازاقستان كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنا سايلاۋشىلاردىڭ 2,1%-ى داۋىس بەرۋگە ىقىلاستى.
«ەگەمەن-اقپارات».