ءا.قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيىندە ءموم ۇلتتىق مادەنيەت تاريحىنا قازاق ايەلدەرى اراسىنان شىققان تۇڭعىش كاسىبي سۋرەتشى رەتىندە ەنگەن قازاقستاننىڭ حالىق سۋرەتشىسى ايشا عالىمباەۆانىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا ارنالعان كورمەنىڭ اشىلۋى جانە كوركەمسۋرەتتى البومىنىڭ تۇساۋكەسەر-تانىستىرىلىمى بولىپ ءوتتى.
ا.عالىمباەۆا قازاق بەينەلەۋ ونەرىندەگى ۇلتتىق تاقىرىپتى جىرلايتىن دارىندى كەسكىندەمەشى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كينوسۋرەتشى, ءارى قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرىنىڭ ۇلگىسىن جاساعان بىرەگەي تۇلعا رەتىندە تانىمال. كورمەگە سۋرەتشىنىڭ ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ءموم قورىنان, وتباسىلىق جانە جەكە كوللەكتسيادان الىنعان 80-نەن استام كەسكىندەمەلىك جانە گرافيكالىق جۇمىستارى قويىلدى.
ايشا عالىمباەۆا 1949 جىلى ماسكەۋدەگى بۇكىلوداقتىق مەملەكەتتىك كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ كوركەمسۋرەت-بەزەندىرۋ ءبولىمىن اياقتاعاننان سوڭ, الماتى كوركەمسۋرەتتى جانە حرونيكالىق فيلمدەر كينوستۋدياسىندا ەڭبەك ەتكەن. ونىڭ كينو ونەرىندەگى ەڭ العاشقى, ءارى ديپلومدىق جۇمىسى «اباي اندەرى» كينوستسەناريىنە دەكوراتسيالار, كوستيۋمدەر مەن كادرلار كورىنىسىنىڭ ەسكيزدەرى. سونداي-اق «قوزى كورپەش-بايان سۇلۋ», «ماحاببات تۋرالى داستان» (1954), «شاباندوز قىز», «بۇل شۇعىلادا بولعان ەدى» (1955), «دالا قىزى» (1966) كينوفيلمدەرىنە كوستيۋمدەر ەسكيزىن جاساعان. سونىمەن قاتار شوقان ۋاليحانوۆقا ارنالعان «ونىڭ ۋاقىتى كەلەدى» كينوفيلمىنىڭ ءتۇسىرىلۋ كەزىندە قازاق تۇرمىسى جانە كوستيۋم بويىنشا كەڭەسشى بولىپ قىزمەت اتقارادى. 1958 جىلى سۋرەتشىنىڭ تالاي جىل تەر توككەن «قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى» سۋرەتتى البومى باسىلىپ شىعادى.
ايشا عالىمباەۆا ءومىرىنىڭ كوپ بولىگىن قوندىرمالى كەسكىندەمەگە ارنادى. ونىڭ كولوريست رەتىندەگى تاماشا تالانتى, رۋحى مەن كوركەمدىك ورىنداۋ ءتاسىلى, ۇلتتىق جارقىن دا كوركەم وبرازداردى جاساۋ قابىلەتى ناق وسى جانردا تولىعىمەن اشىلدى. ونىڭ شىعارماشىلىعىندا قازاق حالقىنىڭ ونەرى مەن مادەنيەتى, تۇرمىسى جىرلاندى, سونىمەن بىرگە قازاق ايەلدەرىنىڭ تاعدىرى ەرەكشە قىرىنان بەينەلەندى. ونىڭ ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن پورترەتتەرىندە قازاق ايەلىنىڭ تابيعاتى, ونىڭ ءوز زامانىنداعى ءساندى ءومىرى, باقىتتى تاعدىرى سالتاناتتى بەينەلەنەدى. وعان «بەلگىلى حالىق شەبەرى ر. باسەنوۆانىڭ پورترەتى», ء«دامدى شاي», ء«بىر كەسە قىمىز», «حالىق تالانتتارى», ء«بىز زامانامىزدى ماقتانىش ەتەمىز», «قازاقستان ءانى», «كەستەلى كيمەشەك», «باتىر انا» جانە تاعى باسقا شىعارمالارى دالەل بولا الادى.
ايشا عالىمباەۆا قىلقالام شەبەرى رەتىندە ءوز ۇلتىنىڭ قايتالانباس قاسيەتى مەن شىنايى ءومىرىن بارىنشا سۋرەتتەۋگە تالپىنىس جاسادى. عۇمىرىندا اشارشىلىق, سوعىس سەكىلدى الاساپىران كەزەڭدەردى باسىنان وتكەرگەنىمەن, ونىڭ شىعارماشىلىعىندا حالقىنىڭ جارقىن بەينەلەرى, ونەرى مەن مادەنيەتى تەرەڭىنەن قوزعالادى. سوندىقتان دا ونىڭ تۋىندىلارىنىڭ بۇگىندە ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ كلاسسيكاسىنا اينالۋى زاڭدى دەپ بىلەمىز.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى