باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زەلەنوۆ اۋدانىندا جىل باسىنان بەرى اۋداندىق جەر قاتىناستارى ءبولىمى پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ «قولجەتىمدى جەر» جوباسىن قولعا الدى. ناتيجەسىندە ماقساتتى قولدانىلماعان جالپى اۋماعى 123 159 گەكتار 331 جەر تەلىمى انىقتالعان. كۇنى بۇگىن جالپى اۋماعى 8092 گەكتار 34 جەر تەلىمى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى.
زەلەنوۆ اۋدانى – ورال قالاسىنىڭ ماڭىندا قولايلى جەردە ورنالاسقان, توپىراعى ەڭ قۇنارلى سانالاتىن ايماق. ونىڭ ۇستىنە بۇل وڭىرگە شالعاي اۋدان تۇرعىندارى جاپپاي كوشىپ كەلىپ ورنالاستى. سودان دا بولار زەلەنوۆ اۋدانى شارۋا جۇرگىزۋ ءۇشىن دە, جەكە مال ءۇشىن دە جەردەن تاپشىلىق كورىپ وتىرعانى راس ەدى. وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا زەلەنوۆ اۋدانىنىڭ بيىلعى ون ايلىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى ەسەپ بەرگەن اۋدان اكىمى اسحات شاحاروۆتىڭ وسى مالىمدەمەسى اۋىلداعى اعايىننىڭ كوڭىلىنەن شىققانى انىق.
قۇنارلى توپىراق بولعان سوڭ اۋدان شارۋاشىلىقتارى نەگىزىنەن ەگىن ەگەدى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە بيىل 215,8 مىڭ گا القاپقا ءدان سەبىلگەن ەكەن. مۇنىڭ 133,3 مىڭ گەكتارى ءداندى داقىلدار بولسا, مايلى داقىلدار – 31,5 مىڭ گا, مال ازىعى – 47,7 مىڭ گا, كارتوپ, كوكونىس, باقشا داقىلدارى 3,2 مىڭ گا قۇراعان. مىنە, جاز بويعى ەڭبەك اقتالىپ, ديقاندار ءار گەكتاردان ورتا ەسەپپەن 17,3 تسەنتنەر ءونىم الىپتى. جالپى الىنعان ءونىم 225,3 مىڭ تونناعا جەتكەن.
قازىرگى مەملەكەتتىك ساياسات اۋىل شارۋاشىلىعىندا قىزمەت ەتەتىن كاسىپورىنداردىڭ ىرىلەنۋىن قالايدى. بۇل باعىتتا اۋداندا 9 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى قۇرىلعان. ونىڭ تورتەۋى – ءىرى قارا مالىن بورداقىلاۋمەن, ەكەۋى – ءسۇت وڭدەۋمەن, ەكەۋى – تۇقىمدىق تۇرلەندىرۋمەن, بىرەۋى باۋ-باقشا وسىرۋمەن شۇعىلدانادى.
ارينە, جەر بولسا ول جەرگە ەڭبەك ەتەتىن شارۋا دا تابىلادى. بيىلدىڭ وزىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سالاسىندا 988 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, 14 شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىسانى ىسكە قوسىلعان.
وڭىردە كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋ تىكەلەي اسەر ەتەدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 2017 جىلدىڭ 10 ايىندا جالپى قۇنى 1 930,2 ملن تەڭگە قۇرايتىن جانە 222 جاڭا جۇمىس ورنىن اشاتىن 21 جوبا ماقۇلدانعان. 4 كاسىپكەر 9 ملن تەڭگەدەن اسا قايتارىمسىز گرانت الىپ, اۋداندا ايران-ءسۇت ءوندىرىسىن (تۇرىك ايرانى), جۇمساق يىلگىش تاس, توقىما ءوندىرىسىن, حيميالىق ءونىم الۋعا قاجەتتى مينەرالدى شيكىزات ءوندىرىسىن جولعا قويعان.
– ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار قاتارىندا ەكى جوبانى بولە-جارا اتاۋعا بولادى. ءبىرىنشىسى – «جايىق اگرو لتد» جشس ششاپوۆ اۋىلدىق وكرۋگىندە وندىرىستىك قۇنى 4,087 ملرد تەڭگە بولاتىن, قۋاتى جىلىنا 6000 توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن, 200 ادامدى جۇمىسپەن قامتيتىن قۇس فابريكاسىن سالىپ جاتىر. ەكىنشى جوبا – بەلەس اۋىلدىق وكرۋگىندەگى كومىرسۋتەگى شيكىزاتىن ساقتاۋ جانە وڭدەۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى. «جايىق پەترولەۋم لتد» جشس-نىڭ قۇنى 5,5 ملرد تەڭگە بولاتىن بۇل جوباسىندا بولاشاقتا 180 ادام قىزمەت ەتپەك. العاشقى نىسان بيىل جىل اياعىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى. ەكىنشى نىسان 2018 جىلى ىسكە قوسىلادى, – دەيدى اسحات شاحاروۆ.
زەلەنوۆ اۋدانىندا الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى دا قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. بيىلدىڭ وزىندە جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن ەكى اسپالى كوپىر پايدالانۋعا بەرىلدى. اقجول, پاۆلوۆ اۋىلدارىنا تازا سۋ قۇبىرى تارتىلعان. كالينين اۋىلىندا 160 ادامدىق دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى سالىنىپ بىتكەن. بۇل نىسان تاۋەلسىزدىك مەيرامى قارساڭىندا اشىلماق. داريان اۋىلىندا 300 ورىندىق جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ ينتەرناتىمەن قوسا سالىنىپ جاتىر. ۆولودار اۋىلىندا سۋ قۇبىرى جۇيەسى جاڭعىرتىلۋدا. «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ.» كومپانياسى قارجىسى ەسەبىنەن (213,98 ملن تەڭگە) داريان اۋىلىندا 8 كوشە كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ جاتىر. سونداي-اق ماكاروۆ (5 شاقىرىم), جايىق (1,5 شاقىرىم), وركەن اۋىلدارىندا (4,3 شاقىرىم) كىرەبەرىس اۆتوكولىك جولدارى جوندەۋدەن وتكەن.
اۋداندا جاس ماماندار ىقىلاسپەن پايدالانىپ جۇرگەن مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءبىرى – «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسى. 2017 جىلى مۇندا 71 مامانعا 238 ملن 36 مىڭ تەڭگە نەسيە بەرىلگەن. جاس مامانداردىڭ باسىم بولىگى (51 ادام) – ءبىلىم سالاسىنا, 11-ءى – دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنە, 3 ادام – الەۋمەتتىك قامتۋ مەكەمەلەرىنە, 6 مامان مادەنيەت سالاسىنا قىزمەتكە تۇرعان. 40 مامانعا كوتەرمەاقى تولەۋگە 6 ملن 353 مىڭ تەڭگە قارالىپ, ول قارجى تولىق تولەنگەن. جاستاردىڭ جاپپاي كەلۋى اۋدان بولاشاعىنىڭ زور ەكەنىن دە ءبىلدىرىپ تۇرعانداي.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى