پارلامەنت سەناتى قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» (سالىق كودەكسى) كودەكسىنىڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالدى.
كودەكس جوباسى سالىق جانە بيۋدجەت ساياساتىن جاڭا ەكونوميكالىق جاعدايلارعا سايكەستەندىرۋگە ارنالعان. بۇل پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىندا العا قويىلعان ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
زاڭ جوباسى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا قاتىستى سالىق زاڭناماسىن وڭايلاتۋدى, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋدى, سالىق اكىمشىلەندىرۋلەرى تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.
ادال سالىق تولەۋشى مۇددەلەرىن قورعاۋ ماقساتىندا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردەگى تۇسىنىكسىز ەرەجەلەر مەن دالسىزدىكتەردىڭ نەمەسە سالىق تولەۋشىنىڭ سالىق ورگانىنىڭ ءتۇسىندىرۋى بويىنشا ارەكەت ەتكەن, كەيىننەن وزگەرتىلگەن قاعيدانىڭ سالدارىنان تۋىنداعان داۋلى ماسەلەلەر سالىق تولەۋشىلەردىڭ پايداسىنا شەشىلەتىن ەرەجەلەر ەنگىزىلەدى. بيزنەستىڭ سالىق تارتىبىندەگى وزگەرىستەرگە ۋاقىتىندا دايىندالۋى ءۇشىن زاڭدارعا تۇزەتۋلەر 1 شىلدەدەن كەشىكتىرمەي جانە ءبىر زاڭ جوباسىنا بىرىكتىرىلىپ قابىلداناتىن بولادى.
مۇنداعى جاڭالىقتار شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن قولدانىستاعى ارناۋلى سالىق ءتارتىبىن ساقتاۋعا, شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن بەلگىلەنگەن الىمنىڭ بالاما ءتارتىبىن ەنگىزۋگە, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جانە مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ سالىق اۋىرتپالىعىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان. شارۋا قوجالىقتارىنا ارنالعان سالىق اكىمشىلەندىرۋلەرىن وڭايلاتۋ, سونداي-اق شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىسى, مۇشەلەرى مەن جۇمىسشىلارىنا الەۋمەتتىك سالىقتى جويۋ ارقىلى اگرارلىق سەكتوردى ىنتالاندىرۋ شارالارى كوزدەلىپ وتىر.
جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا جەر قويناۋىن پايدالانۋعا بالاما سالىققا رۇقسات بەرۋ ارقىلى گەولوگتىق بارلاۋعا ينۆەستيتسيا اكەلۋ ىنتالاندىرىلاتىن بولادى, جالعا الۋ تولەمدەرىنىڭ تەتىكتەرى ەنگىزىلەدى, سونداي-اق ءبىر زاڭدى تۇلعا اياسىندا باسقا ءوندىرۋ شارتىنداعى ناتيجەسىز بارلاۋ شىعىندارى ەسەپكە الىناتىن بولادى. قارجى سەكتورىن ساۋىقتىرۋ ءۇشىن قارىزىن كەشىرگەن جاعدايدا جەكە تۇلعالاردى جەكە تابىس سالىعىنان بوساتۋ جانە جيناقتاۋشى ساقتاندىرۋ بارىسىندا جەكە تابىس سالىعىن سالۋ ءتارتىبىن وزگەرتۋ شارالارى ۇسىنىلىپ وتىر.
ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارعا سالىق سالۋعا قاتىستى جەڭىلدىكتەردى ۇلعايتۋ شارتتارى ۇسىنىلدى. كودەكس جوباسى ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا قاتىستى جاڭا جەڭىلدىكتەردى بەلگىلەيدى, جاڭعىرتۋ مەن قايتا قۇرۋ جونىندەگى جوبالاردى جۇزەگە اسىراتىن كاسىپورىندارعا كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى بويىنشا جەڭىلدىكتەر بەرەدى. سالىق اكىمشىلەندىرۋلەرى بولىگىندە زاڭ جوباسى سالىق بازاسىن السىرەتۋگە قارسى ارەكەت ەتۋگە, سالىق سالۋ جانە سالىقتىق تەكسەرۋلەر تارتىپتەرىن جەتىلدىرۋگە, سالىق قۇجاتتارىن ساندىق نەگىزگە كوشىرۋ مەن وڭايلاتۋعا باعىتتالعان.
كوميتەت وتىرىسىندا سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» (سالىق كودەكسى) كودەكسىن قولدانىسقا ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالدى.
قۇجاتتا سالىق كودەكسىنىڭ كۇشىنە ەنگىزۋ ءتارتىبى بەلگىلەنگەن. زاڭ جوباسىنا سايكەس سالىق كودەكسى 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى, دەگەنمەن جەكە تابىس سالىعىنا, ەسەپ شوت فاكتۋرالار مەن اكتسيزدەر مولشەرلەمەسىنە, ديۆيدەندتەرگە سالىق سالۋ مەن قۇنىنىڭ وسۋىنە, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارعا قاتىستى قۇجاتتىڭ بىرقاتار باپتارى 2019, 2020 جانە 2020 جىلدارى جىلدارى كۇشىنە ەنەدى.
سەناتورلار سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سالىق سالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا تالقىلادى.
جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ ەرەجەلەرىن ىسكە اسىرۋعا بايلانىستى ازاماتتىق (جالپى ءبولىم), كاسىپكەرلىك, بيۋدجەت كودەكستەرىنە جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە جانە بىرقاتار زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. جاڭارتىلعان زاڭ ەرەجەلەرى جەكە كاسىپكەرلەردى تىركەۋگە, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ جەكە باعالارى مەن تاريفتەرىن مەملەكەتتىك رەتتەۋگە, ينۆەستيتسيالىق پرەفەرەنتسيالار مەن سۋبسيديالار بەلگىلەۋگە, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارعا قاتىسۋشىلاردى سالىقپەن ىنتالاندىرۋعا, ەڭبەككە اقى تولەۋ قورىنا اۋىرتپالىقتى ازايتۋعا, سونداي-اق سالىق ءتارتىبىن نىعايتۋعا باعىتتالعان سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى جەتىلدىرۋگە دە قاتىستى.