الماتى ارشىنداپ العا باسۋدا

«نەگىزى كاپيتالعا ينۆەستيتسيا 12,8 پايىزعا ءوسىپ, 400,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. مۇندا جەكە ينۆەستيتسيا كولەمى – 80 پايىز. سىرتقى ينۆەستيتسيالار 23,5 پايىزعا ارتتى. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار ەكونوميكانىڭ وسۋىنە زور ىقپال ەتتى. سونىڭ ارقاسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءتورت ەسە ءوستى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 1,8 مىڭ پاتەر سالىندى, وسى باعدار­لاما نەگىزىندە بيىل 4,5 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلەدى جانە قولجەتىمدى  باسپانا كولەمى 1,5 ەسەگە  ارتتى. جەكە قۇرىلىس  تا قارقىن الۋدا, ەكى جىل ىشىندە قالا قۇرىلىسى كەڭەسى  جالپى قۇنى 1 ترلن تەڭگە بولاتىن 82 جوبانى بەكىتتى», دەدى ب.بايبەك.

ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وت­كەن جىلمەن سالىستىرعاندا قالانى ابات­تاندىرۋعا 2,3 ەسە, جول سالۋعا 1,3 ەسە, ينجەنەرلىك جەلىلەرگە 1,3 ەسە كوپ قار­جى بولىنگەن. ناقتىلى شارالاردىڭ ار­قا­سىندا قوسىمشا 43 مىڭ جاڭا جۇ­مىس ورنى اشىلعان, بۇل كورسەتكىش وت­كەن جىل­مەن سالىستىرعاندا 1,7 ەسەگە كوپ. 

ء«بىزدىڭ باستى  مىندەتىمىز –  قالادا جايلى ورتا قالىپتاستىرۋ. بيىل جۇيەلى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن قولعا الدىق, بۇگىنگى كۇنى باتىستىق ستاندارت بويىنشا قالانىڭ تاريحي ورتالىعىنىڭ ۇش­تەن ءبىرى قايتا جاسالدى. قالالىقتار­دىڭ وراسان قولداۋى ارقاسىندا بۇل جۇمىس  ودان ءارى جالعاساتىن بولادى. رايىمبەك, دوستىق, اباي داڭعىلدارى مەن ەسەنتاي وزەنىنىڭ بويى, ياعني تاريحي ورتالىقتىڭ تاعى دا 178 گا جەرى جاڭعىرتىلادى. بۇل شارا قالاعا بىرىڭعاي ارحيتەكتۋرالىق كەلبەت بەرۋ ءۇشىن جۇرگىزىلۋدە. ءبىز جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن ساپالى ينفراقۇرىلىم جاساۋدامىز ءارى زاڭسىز كونسترۋكتسيالار, ۆيزۋالدى  كورىنىستەر  الىنىپ تاستالۋدا. شىندىققا جۇگىنسەك, «كەلەڭسىز ەكونوميكامەن» كۇرەس جۇرۋدە», دەدى  مەگاپوليس باسشىسى. سونىمەن قاتار ول «قورشاۋسىز قالا»  باعدارلاماسى بويىنشا 100 كم قورشاۋ الىنعانىن, ولاردىڭ ورنىنا جاسىل جەلەكتەر وتىرعىزىلعانىن جانە 28 كم ارىق جوندەۋدەن وتكەنىن جەتكىز­دى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ءۇش ەسە كوپ, كەلەر جىلى 30 كم ارىق جوندەۋ جوسپارلانعانىن دا ايتا كەتكەن ءجون. قالا باسشىسىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, قالادا سوڭعى  ەكى جىلدا 732 اۋلا الاڭدارى  اباتتاندىرىلعان. «بۇل جۇمىس ودان ءارى جالعاسادى.

«مەنىڭ اۋلامداعى سپورت» الەۋمەتتىك باع­دار­لاماسى اياسىندا 6 مىڭ بالا 75 اۋلا­لىق سپورت الاڭدارىندا شىنىعۋدا. ەگەر بۇرىنعى جىلدارى 180 ليفت پەن 229 كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر عانا جوندەلسە, ال بيىل 199 ليفت, 151 ءۇي جاڭاردى» دەدى باۋىرجان بايبەك.

ادام ءومىرىنىڭ اراشاسى اتانعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مامان­دارى­نىڭ دا قىزمەتى قىزۋ, قارقىنى قارىش­تاپ دامۋدا. قالاداعى ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 75,9 جاس, بۇل – ەلى­مىزدەگى ەڭ ۇزدىك كورسەتكىش. بيىل دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلان­دىرۋ 9,2 پايىزعا ارتقان. بالالار ءولىمى 2,5 ەسە ازايىپ, تۋبەركۋلەز سىر­قاتىنا شالدىققانداردى امبۋلا­توريالىق ەمدەۋ  2 ەسە وسكەن, وسى سىر­قاتتان قايتىس بولعاندار قاتارى 36 پايىزعا تومەندەگەنىن دە ايتا كەتكەن ابزال. ب.بايبەك 2,5 ملرد تەڭگەنىڭ مەديتسينالىق جابدىقتارى الىنعانىن, جەدەل جاردەم پاركى 25 پايىزعا جاڭارعانىن, 40 جاڭا زاماناۋي كولىك الىنعانىن ايتىپ ءوتتى. 

ءبىلىم سالاسىندا دا بىرقاتار شارۋا­لار اتقارىلعانىن باسشىنىڭ بايانداماسىنان اڭعاردىق. ونىڭ سوزىنشە قالا مەكتەپتەرىنىڭ فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, لينگافون كابينەتتەرى زاماناۋي قۇرالدارمەن  100 پايىز جابدىقتالعان. مەكتەپتەردىڭ بارلىعى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن تولىق قامتىلعان. 

«بۇگىنگى كۇنى قالا تۇرعىندارىنىڭ باسىم بولىگى – 35 جاسقا دەيىنگى جاستار, ەلىمىزدىڭ ء اربىر 3-ءشى ستۋدەنتى الماتىدا وقيدى, سوندىقتان 2020 جىلعا دەيىنگى جاستاردىڭ قالالىق جول كارتاسى جاسالدى.  سىرتتان كەلگەن جاستاردى ىسكەرلىككە, ەرىكتى بولۋعا جانە باسقا دا كاسىپتەرگە باۋليتىن لوفت-ورتالىق اشىلدى. قازىردىڭ وزىندە 7,8 مىڭ ادام جۇمىسقا تۇردى. 2,5 مىڭ ادامعا تەگىن كاسىبي ءبىلىم بەرىلۋدە. قالادا «الماتى جاستارى» اتتى جاستاردىڭ تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى قولعا الىندى, مۇندا 35 جاسقا دەيىنگى جاستار جەكە پاتەر الۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن زاەم الا  الادى.  «الماتى» ۇك اكك» اق جاستار ءۇشىن جاتاقحانا سالاتىن بولادى. بيىل ءبىز «رۋحاني جاڭعىرۋ»  جوباسى اياسىندا 2000 ورىندى 4  جاتاقحانا سالامىز. كەلەر جىلى 2,4 مىڭ ورىندى تاعى دا  2 جا­تاقحانا قۇرىلىسى باستالادى», دەدى ول.

قالا باسشىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا ايرىق­شا نازار اۋدارىلعانىن دا تىلگە تيەك ەتىپ, بۇگىنگى كۇنى قۇنى 87 ملرد تەڭ­گە­دەن استام قارجىعا 125 جوبا  قولعا الىنعانىن العا تارتتى. ونىڭ سوزىنشە «تۋعان جەر» جوباسىنا كاسىپكەرلەر بەلسەندى تۇردە ارالاسىپ, الەۋمەتتىك نىساندار سالۋدا. سونىڭ نەگىزىندە جەكە قارجى ەسەبىنەن  ناۋرىزباي اۋدانىندا 500 ادامعا ارنالعان ەمحانا, 1,2 مىڭ ورىندىق مەكتەپ سالىنعانىن, الاتاۋ اۋدانىندا جەڭىل اتلەتيكا ستاديونى ىسكە قوسىلعانىن ايتا كەتسەك دەيمىز. بولاشاقتا حالىقارالىق دەڭگەيدەگى باققا اينالاتىن الماتىنىڭ بوتا­ني­كالىق باعىن جاڭعىرتۋ جوباسى قولعا الىنباقشى. 

جيىن سوڭىندا باۋىرجان بايبەك جۋرناليستەردىڭ قويعان سان ءتۇرلى ساۋالدارىنا جان-جاقتى جاۋاپ بەردى. 

راۋان قايدار, «ەگەمەن قازاقستان»