– شابار اۋىلى قاراشا ايىندا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتانعان كۇلاي اپانىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ وتپەكشى, وتكەن جىلدارى بەينەت پەن زەينەتكە تولى وسى ءبىر عازيز جاننىڭ رۋحىنا ارناپ ماقالا جازىپ بەرسەڭىز, – دەپ وسى ىسكە باستاماشى بولىپ ءجۇرگەن وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى ءوتىنىش بىلدىرگەن ەدى. جول ۇستىندە ءبىر كۇندەرى كۇلاي اپامىز اقتىلى قوي باققان ەرتىس وزەنى جاعاسىنداعى دوڭگەلەك اتانعان كەڭ دالاعا ويلانا قاراپ كەلەمىز. ەسكىشە بۇل اۋىلدىڭ اتى قارابۇجىر ەكەن.
كوز الدىمىزعا سوناۋ ءبىر جىلدارى دالادا قىستىڭ ايازىنا, جازدىڭ ىستىعىنا, كۇزگى جاڭبىرعا قاراماي وتار-وتار قوي باققان بۇكىل ءومىرى – تىنىس-تىرشىلىگىنە اينالعان باسىنا ورامال تارتقان قازاق ايەلىنىڭ قايسار بەينەسى كەلدى.
نەگىزى, اپامىز جايلى «شابار اۋىلىندا ۇلى دا, شەشەسى دە ەڭبەك ەرلەرى اتانعان شارباقباەۆتار وتباسى تۇرادى. كۇلاي اپامىز 1958 جىلى وبلىس كولەمىندە قوي وسىرۋشىلەر اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ ەڭبەك ەرى اتاعىن الدى. اپامىز ون جىل قوي باققان ادام. جىل سايىن قوزىلار سانىن كوبەيتكەن قوي وسىرۋدەگى بۇل ءادىستى بۇكىل ەل شارباقباەۆتار كونۆەيەرى اتاعان. ەلىمىزدىڭ قوي سانىن 50 ميلليونعا جەتكىزۋ ماقساتىنا ۇلەس قوسقان جاندار ەدى. كەيىن اناسىنىڭ اق تاياعىن ۇلى عابدىناسىر الدى. بۇل اۋىلعا سول جىلى دىنمۇحاممەد قوناەۆتىڭ ءوزى كەلىپ, اپامىزدى قۇتتىقتاپ كەتكەن دەگەندى بۇرىن دا ەستىپ جۇردىك.
– د.قوناەۆ سول جىلى وبلىسقا ساپارمەن كەلىپ, ارنايى ءبىزدىڭ اۋىلعا اتباسىن بۇرىپ, شەشەمىزدىڭ ۇيىنە كەلدى. ۇلكەن ادامنىڭ كىشكەنتاي اۋىلعا كەلۋى وراسان مەرەكە بولدى عوي. شەشەم مارقۇم ماسكەۋدەن بارىپ ەڭبەك ەرى اتاعىن الىپ كەلىپ ەدى. قۇتتى بولسىن ايتا كەلىپتى. سوندا ءبىزدىڭ تۇرىپ جاتقان ەسكى ءۇيىمىزدى كورىپ «باتىر باتىرعا لايىق ۇيدە تۇرۋى كەرەك» دەگەن ەدى, دەيدى اپانىڭ ۇلى, قازىر جاسى 80-گە كەلگەن عابدىناسىر اتا. عابدىناسىر شارباقباەۆ اتاعى, شەشەسى كۇلاي اپامىزدىڭ ءوزى تاڭعالا, سۇيسىنە ايتىپ كەتكەنىندەي, اناسىنان دا اسىپ ءتۇسىپتى. ۇلى بەسقاراعاي ءجانە دوڭگەلەك جەرىندە سولتۇستىك قازاق مەرينوس قوي تۇقىمىن ءوسىرۋ جولىندا عىلىمي-پراكتيكالىق, سەلەكتسيالىق جۇمىستى ءجۇرگىزۋگە بەلسەنە ارالاسادى. تابيعاتى قاتال وڭىردە سولتۇستىك قازاق مەرينوسى اتالاتىن قوي ءوسىرۋ ءجونىندەگى اكادەميك ءا.ەلامانوۆتىڭ جاڭالىعىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇلەس قوستى. عابدىناسىر شارباقباەۆ – قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتانعان. اۋىلى كۇلاي اپانىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز, اس بەرەمىز دەپ دايىندالىپ جاتقان ۋاقىتتا ءبىز دە كەلىپ, اتامەن اڭگىمەلەسىپ قايتتىق. كۇلاي اپامىز, مارقۇم «سۇراساڭ رۋىمدى قاراكەسەك» دەيتىن ءمادي بابامىز انگە قوسقان اتاقتى قارقارالى جاقتىڭ قىزى ەكەن. سوناۋ جىلدارى قازاق ايەلدەرى كورگەن قيىندىق اپانىڭ دا باسىنان وتكەنى بەلگىلى. ەرى ەرعالي 41-ءدىڭ سوعىسىنا كەتىپ, قايتىپ ورالمادى. كۇلاي انا ءۇش بالامەن جەسىر قالدى. تىلداعى اۋىر ەڭبەكتى باسىنان وتكەردى. ال, 1952 جىلى ءدوڭگەلەك قىستاعىنا كەلىپ, قوي باعا باستايدى. ۇلكەنى بوتاي ەدى, ال, عابدىناسىر, ايتباي انالارىنا كومەكتەسىپ, جاستايىنان قوي باقتى. وتاردان وتار ورگىزدى. بۇگىندە كۇلاي اپانىڭ اۋىلىندا قۇمساۋىت, ءشامشى, شابار اۋىلدارىن قوسقاندا بارلىعى 7 مىڭداي قوي بار ەكەن. ونىڭ 3540-ى وسى شابار اۋىلىندا, 5 شارۋا قوجالىعى بار. 300-گە تارتا ادام تۇرادى.
قولىندا وسكەن نەمەرەسى سەيىتجاننىڭ ايتۋى بويىنشا, كۇلاي اپامىزدىڭ ارعى تەگىندە مولدالىق جاساعان ءدىني ءبىلىمدار ادامدار بولعان ەكەن. وتە ىسمەر, تىگىنشى, قولىنان ويۋ-ورنەگى ءتۇسپەگەن جان بولىپتى.
كۇلاي اپامىز ومىردەن قايتقانشا نامازىن وقىپ, ورازا ۇستاعان جان ەدى. كورگەن تاعدىرى مەن قيىندىعىنان شىعار, مىنەزى بىربەتكەي, قاتالداۋ بولعانىمەن, اۋىل-ەلگە سىيلى جان ەدى, دەپ ەسكە الادى بالالارى. ال, اپانىڭ كەلىنى, عابدىناسىردىڭ قوساعى كۇلايىم انا بولسا, ون ءبىر بالا تۋىپ وسىرگەن التىننان القا تاققان باتىر انا.
فاريدا بىقاي,
پاۆلودار وبلىسى,
لەبياجى اۋدانى.
سۋرەتتە: كۇلاي اپا مەن ۇلى عابدىناسىر شارباقباەۆتار.