كەشە پارلامەنت ماجىلىسىندە «اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ كارتالارى – اۋىل شارۋاشىلىعىن مەملەكەتتىك قولداۋدى جەتىلدىرۋ جونىندەگى ودان ءارى شارالار» تاقىرىبىندا ۇكىمەت ساعاتى ءوتتى. ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو جەتەكشىلىك ەتكەن وتىرىستا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ نەگىزگى بايانداما جاساپ, سالانىڭ جاي-كۇيىنەن حالىق قالاۋلىلارىن حاباردار ەتتى.
ءوز كىرىسپە سوزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى ناقتى ماقسات-مىندەتتەر مەن ايقىندالعان جوسپارلى باعدارلامالار مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءداستۇرلى جولداۋى مەن ەل ۇكىمەتىنە جۇكتەگەن تاپسىرمالارىندا كورىنىس بەرەتىندىگىن اتاپ وتكەن ۆ.بوجكو قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنىنا قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىردى.
ال اتالعان باعىت بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جونىندە ءسوز العان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ العاشقى 9 ايىندا وڭ ناتيجەلەر بايقالاتىندىعىن باياندادى. بۇگىنگى تاڭدا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىس كولەمى 2 پايىزعا جۋىق ءوسىپ, مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى 3,3%-عا, ەت ءوندىرىسى 5,7%-عا, ءسۇت ءوندىرىسى 2,8%-عا ۇلعايعان.
«سول سياقتى وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا دا ءوندىرىستىڭ ۇلعايعانى بايقالادى. ال وسى كۇندەرى ءداندى داقىلداردى جيناۋ اياقتالىپ كەلەدى. ياعني 15,3 ملن گەكتار جەردەن ءونىم جينالدى. جۇمىس قارقىنى وتكەن جىلعا قاراعاندا 1,1 ملن گەكتارعا جوعارى بولىپ, 21,9 ملن توننا استىق باستىرىلدى», دەدى ا.مىرزاحمەتوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, تۇقىم شارۋاشىلىعىن مەملەكەتتىك قولداۋ مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا اعىمداعى جىلى 3-سىنىپتى استىقتىڭ ۇلەسىن 65%-عا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك تۋىنداعان. وتكەن جىلعى كورسەتكىش 44%-دى قۇراعان ەكەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىلعى استىقتىڭ 34%-ىنىڭ ءدان ماڭىزى وتكەن جىلعى 9 پايىزدىق كورسەتكىشتەن 25 جانە ودان جوعارى دەڭگەيگە جەتكەن.
سالاداعى سوڭعى جاڭاشىلدىقتىڭ ءبىرى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعىن كووپەراتيۆتەندىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى جايتتار بولدى. بۇل باعىتتا مينيسترلىك ماماندارى ارنايى كووپەراتسيا كارتاسى ازىرلەنىپ, قولدانىسقا ەنگىزىلگەنىن العا تارتتى.
«اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسى كارتاسى 2016 جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ ىسكە اسىرىلۋدا جانە اعىمداعى جىلى العاشقى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. بۇگىندە 56 مىڭنان استام جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق پەن ۇساق شارۋا قوجالىعى ىرىلەندىرىلىپ, 745 كووپەراتيۆ قۇرىلدى. ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار مەن جۇمىسسىزدار 5 968 بورداقىلاۋ الاڭىن قۇردى. وسىلايشا, مۇنداي ساناتتاعى ادامداردىڭ بارلىعى دا دارا كاسىپكەر رەتىندە قايتا تىركەلدى. قازىرگى كەزدە بورداقىلاۋ الاڭدارىنىڭ قۋاتتىلىعى 102,5 مىڭ باستى قۇرايدى جانە 44 مىڭ توننادان استام ءسۇت پەن 13 مىڭ توننا ەت دايىندالدى», دەدى ا.مىرزاحمەتوۆ.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, جۇرگىزىلگەن سالالىق تالداۋلار ناتيجەسىندە جىل سايىن ەلىمىزدە 7,8 ملن تەرى شىعارىلعانىمەن, ونىڭ تەك 2 پايىزى عانا وڭدەلەتىنى انىقتالعان. تەرى وڭدەيتىن 5 زاۋىتقا جيىنتىق كورسەتكىشتىڭ تەك 5,5 پايىزى عانا جۇكتەلگەن. ال ءجۇن وڭدەيتىن كاسىپورىندار كورسەتكىشى شامامەن 12,7 پايىزعا تەڭ. وسىعان بايلانىستى قازىرگى كەزدە مال سويۋ پۋنكتتەرى جانىنان جاڭادان 30 ءجۇن دايىندايتىن جانە 135 تەرى دايىندايتىن بەكەتتەردى قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. سونداي-اق 2 531 شالعايداعى جايىلىم ۋچاسكەسى مەن 1 747 قولدان ۇرىقتاندىرۋ پۋنكتىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. جۇمىس ىستەپ تۇرعان 2 كاسىپورىندى جاڭعىرتۋ جانە ءجۇننىڭ بارلىق ءتۇرىن كەشەندى قايتا وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ, 1 زاۋىت سالۋ ماسەلەسى شەشىلگەن. ناتيجەسىندە, مال باسى 2021 جىلعا قاراي 2,7 ميلليونعا, ال قوي شارۋاشىلىعى ءونىمى 2 ەسەگە وسەتىنى بولجانۋدا.
سونىمەن قاتار اسقار مىرزاحمەتوۆ ەلiمiزدە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ توزىعى جەتكەنiن دە وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ ءوتتى. ونىڭ دەرەگىنشە, قايتا جاراقتاندىرۋ ءتۇيىنىن تارقاتۋ ءۇشiن ءتۇرلi جەڭiلدiكتەردەن تۇراتىن شارالار كەشەنi ازiرلەنگەن. پاركتەرگە جۇرگiزiلگەن تالداۋ ناتيجەسىندە تراكتورلاردىڭ 65 پايىزىنىڭ جانە كومباينداردىڭ 46 پايىزىنىڭ قولدانىلۋ مەرزiمi 17 جىلدان اسىپ كەتكەنiنە كوز جەتكىزىلگەن. بۇل رەتتە, تراكتورلاردىڭ 20 پايىزى جۇمىس iستەمەيدi, ال 26 پايىزى ەسەپتەن شىعارۋعا جاتادى. كومبايندار بويىنشا دا وسىعان ۇقساس جاعداي قالىپتاسقان.
«مۇنىڭ ءبارى دە شارۋالاردىڭ ارتىق شىعىندانۋىنا سوقتىرۋدا. قۋاتتى كومبايندار مەن تراكتورلاردىڭ يمپورتىن الماستىرۋعا ءبiزدىڭ قاۋقارىمىز جەتكىلىكسىز ەكەنi تۇسiنiكتi, دەسەك تە توپىراق وڭدەيتiن جانە ازىق دايىندايتىن تەحنيكا سەكiلدi «شاعىن مەحانيكا» قۇرالدارىنىڭ يمپورتى بويىنشا جاعدايدى وزگەرتۋگە كۇشiمiز جەتەدi», دەدi اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىن قايتا جاراقتاندىرۋ كارتاسىمەن تانىستىرعان ا.مىرزاحمەتوۆ.
نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»