• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
18 قازان, 2011

داستۇرگە دانەكەر تۇلعا

535 رەت
كورسەتىلدى

تاۋەلسىزدىك سارايىندا بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, ەتنوگراف عالىم وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ەتنوگرافيالىق كورمە ءوتتى. وزاعاڭنىڭ قولىنىڭ تابى قالعان اسىل مۇرالارىنىڭ ءبارىن بىردەي سورەلەرگە قويۋ مۇمكىن بولماعانمەن, تۇلعامەن كەزىندە قىزمەت ىستەگەن, ءتالىم-تاربيەسىن كورگەن شاكىرتتەرىنىڭ ەڭبەكتەرىن كوپشىلىككە تانىستىرعان بۇل كور­مە جاستارعا حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرپى تۋ­رالى مول ماعلۇمات بەرۋىمەن تا­عى­لىمدى. ونىڭ تىكەلەي اتسا­لى­سۋى­مەن قۇرىلعان ىقىلاس اتىنداعى حالىق مۋزىكا اسپاپ­تارى مۇرا­جايى مەن ورتالىق مەم­لەكەتتىك مۋزەيىندە عالىم ەسى­مىن تاريحتان وشىرمەيتىن قۇن­دى دۇنيەلەر جەت­كىلىكتى دەسەك, ەتنوگرافيالىق مۇ­راجايداعى ال­عاشقى كورمەنىڭ وسىن­داي عاجاپ تۇلعاعا ارنا­لۋى­نىڭ وزىندە ۇلكەن ءمان بار. تاۋەل­سىزدىك سارايىنىڭ قولدان­بالى ونەر جانە ەتنو­گرا­فيا گالە­رەيا­سىنىڭ جەتەكشىسى تىلەۋكەش جاۋ­باسوۆا كەيىنگى جاس بۋىن ءو.جانىبەكوۆ ەڭبەكتەرى­مەن سۋسىنداپ ءوسۋى تيىستىگىن تىلگە تيەك ەتسە, عالىممەن بەس جىل بىرگە جۇمىس ىستەگەن شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى, سۋرەتشى, اعاش شەبەرى ءماراش عاب­­دى­ل­ماجيتقىزى 1978-1982 جىل­­دار ارالىعىندا «قازمۋزەي­رەس­تاۆرا­تسيا» ماماندارى قالپىنا كەل­تىرگەن تاريحي جادىگەرلەرمەن تا­نىستىردى. ولاردىڭ ىشىندە قى­زىلوردا مۋزەيىندە ساقتاۋلى قى­مىز ىدىستارىنىڭ جيىنتىعى, الماتىداعى دەمالىس پاركىنەن ورىن تەپكەن «تۇلكى مەن كۇلشە» ەرتەگىسىنىڭ كوشىرمەسى, ارىس­تان­باب كەسەنەسىندەگى XV عاسىردان قالعان دىڭگەك, سۋرەتشى نيكولاي حلۋدوۆ­تىڭ ورىندىعى, جانىبەك باتىردىڭ قىمىز ىشكەن ساپتى­اياعى, الىبەك جانگەلدينگە سىي­لان­عان دومبىرا, ش.ءۋاليحانوۆ­تىڭ ءىنىسى ماقى جاساعان قىمىز وجاۋ سياقتى ءبىرتالاي اسا باعالى بۇيىمدار بار. ەتنوگراف عالىمنىڭ قازاق ساح­نا ونەرىنە قوسقان ۇلەسى ۇشان-تەڭىز ەكەنىن وسىنداعى ۇلتتىق كيىمدەر ۇلگىسىنەن, مۋزىكالىق اسپاپتاردان كورۋگە بولادى. ەل اۋزىندا ساقتالعان حالىق ءان­دەرى­نىڭ سيرەك نۇسقالارىن قايتا جاڭ­عىر­تۋ­دا دا ولشەۋسىز تەر توك­كەنىنە «شەرتەر», «سازگەن», «ادىرنا», «التىناي», «ارقاس» سەكىلدى ءوزى دۇنيەگە اكەلگەن فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق انسامبلدەرى ءدا­لەل. ون ساۋسا­عى­نان ونەر تام­عان شەبەر-رەس­تاۆراتورلاردى, زەر­گەرلەر مەن قولونەرشىلەردى مۋزەي ىستەرىنە كوپتەپ تارتقانى وسى سالانىڭ بۇگىنگى مايتال­مان­دارى اتقارىپ جاتقان قىرۋار ىستەردەن دە ايقىن اڭعارىلىپ تۇ­راتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. قاراشاش توقسانباي.
سوڭعى جاڭالىقتار