ءوز بىلىمىنە, كۇش-قايراتىنا سەنگەن عالىم ءراتباي مىرزاقۇلوۆتىڭ كوپشىلىك عالىمنىڭ ءتىسى باتا بەرمەيتىن عالامدى جانە ونىڭ ۇدەمەلى دامۋ سەبەپتەرىن گراۆيتاتسيا تەورياسىن دامىتۋ ارقىلى زەرتتەۋى حالىقارالىق تانىمال عىلىمي جۋرنالدا (European Physical Journal C, 2011, v.71, N9, 1752) جاريالانعان «Accelerating universe from F(T) gravities» اتتى ماقالاسى شەتەل عالىمدارىن ەلەڭ ەتكىزبەي قويمادى. قازاق عالىمى ۇسىنعان تىڭ جاڭالىققا شەتەلدىك عالىمدار بەدەلدى باسىلىمداردا بىرىنەن كەيىن ءبىرى سىلتەمەلەر جاساي باستادى. سونىمەن قاتار «Nearly Starobinsky inflation from modified gravity» جانە «Reconstruction of gravity: Rip cosmology, finite-time future singularities, and thermodynamics» اتتى ماقالالارى Thomson Reuters كومپانياسىنىڭ Essential Science Indicators اقپاراتتىق رەسۋرستار مالىمەتى بويىنشا 2005-2015 جىلدارداعى الەمدەگى 1% جوعارى سىلتەمەگە يە بولعان ەڭبەكتەردىڭ قۇرامىنا ەندى. قازاقستانداعى فيزيكا بويىنشا ەڭ كوپ سىلتەمەگە يە بولعان التى ماقالانىڭ ۇشەۋى قازاق فيزيگىنە تيەسىلى. وسىلايشا, ول قازاقستاننىڭ ىرگەلى عىلىمىن كوسمولوگيا جانە استروفيزيكا سالاسى بويىنشا الەمدىك دەڭگەيگە كوتەردى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىعىنا ۇسىنىلىپ وتىرعان ءراتباي مىرزاقۇلوۆتىڭ «قازاقستاندىق ىرگەلى عىلىمدى الەمدەگى وزىق جەتىستىكتەر دەڭگەيىنە شىعارۋعا يكەمدەۋشى ناقتى عالامنىڭ قاسيەتتەرىن سيپاتتايتىن گراۆيتاتسيا تەورياسىن دامىتۋ» اتتى عىلىمي جۇمىسى ءدال وسى سالاداعى زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسى.
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءدىڭ جالپى جانە تەوريالىق فيزيكا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى «ەۋرازيالىق حالىقارالىق تەوريالىق فيزيكا ورتالىعى» عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ءراتباي مىرزاقۇلوۆ ىرگەلى عىلىمداردىڭ جاڭا باعىتتارىنىڭ ءبىرى − سوليتوندار تەورياسىن رەسەيدەن قازاقستانعا تۇڭعىش الىپ كەلگەن عالىم. تابيعاتتىڭ كۇردەلى دە تىلسىم فيزيكالىق قۇبىلىستارىن ماتەماتيكا تىلىندە سيپاتتايتىن ءراتباي ۇسىنعان تەڭدەۋلەر الەمدىك دەڭگەيدە تانىلىپ قانا قويماي, وسى سالاداعى كوپتەگەن شەتەلدىك عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرىنىڭ قاينار كوزىنە اينالىپ, «مىرزاقۇلوۆ تەڭدەۋلەرى» دەگەن اتقا يە بولدى.
عالىم ءراتباي مىرزاقۇلوۆ نەگىزىنەن فيزيكانىڭ تەورياسىمەن اينالىسادى. ونىڭ ماقساتى كوسمولوگيا سالاسىنىڭ (الەمنىڭ نەگە ۇدەمەلى تۇردە كەڭىپ بارا جاتقاندىعىن) نەگىزىن, تابيعاتىن, ياعني تەورياسىن ءتۇسىندىرۋ. بۇل باعىتتا دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپتەگەن عالىمدارى تەر توگۋدە. سولاردىڭ اراسىندا ءراتباي قاعاز ۇلى باستاعان قازاقستاندىق عالىمداردىڭ ءجۇرۋى – ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن ابىروي. عالىمنىڭ استروفيزيكا, گراۆيتاتسيا جانە كوسمولوگيا سالاسىن زەرتتەۋدەگى ەڭبەگى شەتەل ماماندارىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جوعارى باعاسىن العاندىعىن اتاپ وتكەن ورىندى.
2015 جىلى «ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن Springer حالىقارالىق باسىلىمدار كومپانياسى بەلسەندى تۇردە عىلىمي ماقالا جاريالاپ, الەمدىك عىلىمنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان ورتالىق ازيانىڭ بەلدى عالىمدارىنا ارنالعان «Top Springer Author» سىيلىعىن تاپسىرعانى كوپشىلىككە ءمالىم. سولاردىڭ قاتارىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جالپى جانە تەوريالىق فيزيكا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءراتباي مىرزاقۇلوۆتىڭ بولعانى ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە.
عالىمنىڭ ۇزاق جىلعى عىلىمي ەڭبەگى ءوز ناتيجەسىن بەرۋدە. سونىڭ ايعاعى رەتىندە, ماسەلەن, مىنا جەتىستىكتەردى ايتۋعا بولادى: - وسىدان 25 جىلداي بۇرىن ۇسىنعان «مىرزاقۇلوۆ تەڭدەۋلەرى» اتتى تەڭدەۋلەرىن الىس شەتەل عالىمدارى قابىلداپ زەرتتەۋدە; - Thomson Reuters مالىمەتى بويىنشا الەمدەگى ەڭ جوعارى سىلتەمەگە يە 1% ماقالالاردىڭ ىشىنە قازاقستان عالىمدارىنىڭ 12 ماقالالارى كىرەدى ەكەن. سونىن 4-ەۋى عالىمنىڭ ۇلەسىندە; - ورتالىق ازيا بويىنشا «Top Springer Author 2015» سىيلىعى (2015 ج.); - Thomson Reuters بەرگەن ورتالىق ازيا بويىنشا «عىلىم كوشباسشىسى» سىيلىعى (2015 ج.) جانە ت.ب. جوعارىدا كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەنىپ, وي ەلەگىنەن وتكىزسەك, ءراتباي مىرزاقۇلوۆتىڭ «قازاقستاندىق ىرگەلى عىلىمدى الەمدەگى وزىق جەتىستىكتەر دەڭگەيىنە شىعارۋعا يكەمدەۋشى ناقتى عالامنىڭ قاسيەتتەرىن سيپاتتايتىن گراۆيتاتسيا تەورياسىن دامىتۋ» اتتى جۇمىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىعىنا لايىق ەكەندىگىنە كوز جەتكىزەمىز.
قازبەك باقتىبەكوۆ, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور