ەلباسىنىڭ ەڭبەگىنە – جوعارى باعا

شەتەل مەملەكەتتەرى مەن ۇكى­­مەت­­تەرى باسشىلارىنىڭ قۇت­تىقتاۋ جەدەل­­حات­تارىندا ەل­باسىنىڭ تاۋەل­سىز قازاق­ستان­نىڭ قالىپتاسۋى مەن قار­قىن­دى دامۋىنداعى, ەلدىڭ حالىق­ارالىق ارەنا­داعى بەدەلىن نىعاي­تۋداعى ءرولى مەن جاس ەلوردامىز استانانىڭ قۇرى­­لى­سىنا قوس­قان ۇلەسى ايرىقشا اتال­عان. قا­زاقستان پرەزيدەنتىنىڭ اتى­نا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرە­­زي­دەنتى ۆ.پۋتيننەن, قحر تور­­اعاسى سي تسزين­پيننەن, اقش پرە­زي­دەنتى د.ترامپ­تا­ن, تۇر­كيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى  ر.ەردوعاننان, وزبەكستان رەس­پۋب­­لي­كا­سىنىڭ پرەزيدەنتى ش.مير­­زيوەۆ­­تەن, قىرعىز رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ا.اتام­­باەۆتان, تاجىكستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ە.راح­موننان, تۇرىكمەنستان پرەزي­دەنتى گ.بەر­دىمۇحامەدوۆتەن, بەلا­ر­ۋس رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى ا.لۋكا­شەن­كودان, ازەرباي­جان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ پرەزي­دەنتى ي.اليەۆتەن, ار­مەنيا رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ پرەزي­دەنتى س.سارگسياننان, ۋكراينا پرەزيدەنتى پ.پوروشەنكودان, سەر­­بيا رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزي­دەن­تى ا.ۆۋچيچ­تەن, حورۆاتيا رەس­­پۋب­­لي­كا­سىنىڭ پرەزيدەنتى ك.گرا­بار-كي­­تا­روۆيچتەن, يتاليا رەس­پۋب­­­ليكا­سىنىڭ پرەزيدەنتى س.مات­تارەل­­­لادان, لاتۆيا رەسپۋب­ليكا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى ر.ۆەيو­­نيستەن, رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمە­تىنىڭ تور­اعا­سى د.مەدۆەدەۆتەن جانە ۆەن­­گريا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ۆ.ور­بان­­نان قۇتتىقتاۋلار كەلدى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەي­بىت­شىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا, سونداي-اق, مەم­لە­كەت­ارالىق دەڭگەيدەگى ىنتى­ماق­تاستىقتى جولعا قويۋ ءۇشىن قولايلى احۋال جاساۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسىنە حالىقارالىق جانە شەتەلدىك ۇيىم­داردىڭ, ديپلوماتيالىق ميسسيالاردىڭ باسشىلارى مەن وكىل­دەرىنىڭ حاتتارى مەن جەدەلحاتتارىندا جوعارى باعا بەرىلگەن. ولاردىڭ قا­تارىندا ۇقشۇ باس حاتشىسى يۋ.حاچاتۋروۆتىڭ, تمد اتقارۋشى حات­شىسى – اتقارۋ كوميتەتىنىڭ تور­اعاسى س.لەبەدەۆتىڭ, ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى ت.ساركيسياننىڭ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆ.حريستەنكونىڭ, تمد ەكونوميكالىق سوتىنىڭ تور­اعاسى ل.كامەنكوۆانىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلا­مەن­تىنىڭ تمد پارلامەنتارالىق اسسامب­لەياسىنداعى جانە ۇقشۇ پارلا­مەنتتىك اسسامبلەياسىنداعى وكىلى ح.باكەنوۆتىڭ, يندونەزيا رەسپۋب­ليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى, استا­ناداعى اسەان كوميتەتىنىڭ تور­اعاسى ر.پرا­مو­نونىڭ, ەۋروپالىق پار­لا­مەنت­تىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرى­مەن جانە موڭعوليامەن بايلانىس جونىندەگى دەلەگاتسياسىنىڭ تور­اعاسى ي.گريگۋلەنىڭ, اقش-تىڭ قازاق­ستانداعى ەل­شىسى د.كرولدىڭ, بول­گاريا ين­دۋس­تريالىق قاۋىمداستىعى تور­اعا­سىنىڭ ورىنباسارى ءارى باس حاتشىسى م.پوپوۆانىڭ, مەم­لەكەتارالىق اۆي­ا­تسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى ت.انو­دي­نانىڭ حاتتارى بار.

«بۇگىندە, «استانا ەكسپو-2017» كور­مەسى جۇمىس ىستەپ جاتقان كەزدە رەس­پۋبليكانىڭ دامۋ بيىگى بۇكىل الەم­گە پاش ەتىلدى, ونى قا­زاق­ستاننىڭ جو­عارى رۋحاني جانە بەكزات اقىل قۋا­تىنا يە كەمەڭگەر ۇلى, ۋكراينادا اسا قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ايقىن­داپ بەرگەنى داۋسىز», دەپ اتاپ ءوتتى ءوز قۇت­تىق­تاۋ حاتىن­دا بۇكىل­ۋكراي­نالىق «ۋكراينسكيە لەتوپيسي» باسى­لىمىنىڭ ديرەكتورى, باس رەداكتورى ن.نوۆيتسكي.

ەلباسىنىڭ وڭىردەگى ىنتى­ماق­تاستىقتى نىعايتۋداعى جانە مەملە­كەتارالىق كووپەراتسيانى كۇشەيتۋدەگى ايرىقشا ەڭبەگى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنەن, سونداي-اق, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ازاماتتارى مەن كوممەرتسيالىق قۇرىلىمدارىنىڭ وكىلدەرىنەن كەلىپ تۇسكەن كوپتەگەن حاتتار مەن جەدەلحاتتاردا اتاپ وتىلگەن. بىر­قاتار رەسپۋبليكالاردىڭ باسشى­لارى, اتاپ ايتقاندا, تاتارستان رەسپۋب­ليكاسىنان ر.ميننيحانوۆ, باشقۇرت­ستان رەسپۋبليكاسىنان ر.حاميتوۆ, دا­عىس­تان رەسپۋبليكاسىنان ر.ابدۋ­لا­تيپوۆ, ينگۋشەتيا رەسپۋبليكاسىنان يۋ.ەۆكۋروۆ, سونداي-اق, سانكت-پەتەر­بۋرگ گۋبەرناتورى گ.پولتاۆچەنكو, ساراتوۆ وبلىسى گۋبەرناتورىنىڭ مىن­دەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى ۆ.راداەۆ, استراحان وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى ا.جيلكين, كۋرسك وبلىسىنىڭ گۋبەر­ناتورى ا.ميحايلوۆ, رلدپ-نىڭ (لدپر) رف فەدەرالدىق جينالى­سى مەملەكەتتىك دۋماسىنداعى فراك­تسيا­سىنىڭ جەتەكشىسى ۆ.جيرينوۆسكي, رف فەدەرالدىق جينالىسى فەدەراتسيا كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ن.رىجكوۆ, رف فەدە­رالدىق جينالىسى مەملەكەتتىك دۋما­سىنىڭ دەپۋتاتى ۆ.رەسين, ماس­كەۋ جانە بۇكىل رۋس پاتريارحى كي­ريلل, ينگۋشەتيانىڭ بۇرىنعى پرەزي­دەنتى ر.اۋشەۆ, ماسكەۋ مەملە­كەت­تىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستي­تۋتىنىڭ رەكتورى ا.توركۋنوۆ, كاسىپوداقتاردىڭ جالپىعا ورتاق كونفەدەراتسياسىنىڭ باس حاتشىسى ۆ.ششەرباكوۆ, «ۋرال» قايىرىمدىلىق قورى كەڭەسىنىڭ توراعاسى م.راحيموۆ, رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ مۇشەسى, سانكت-پەتەربۋرگتىڭ باس گەرونتولوگى ۆ.حاۆينسون, رف ەڭبەك سىڭىرگەن ءار­تىسى ا.تسوي, «كۋرچاتوۆسكي ينستي­تۋتى» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالى­عى­نىڭ قۇرمەتتى پرەزيدەنتى ە.ۆەلي­حوۆ, «ۆالەري گەرگيەۆ قورى» قۇ­رىل­تايشىسى ۆ.گەرگيەۆ, سونىمەن قاتار, ماسكەۋ قالاسىنان ت.مانسۇروۆ, م.ۆاينش­توك, كامچاتكا ولكەسى, ەليزوۆو سە­لوسىنان ت.دۋگينا, وڭتۇستىك ساحا­ليننەن م.ارتيۋكەۆيچ جىلى لەبىزدى قۇتتىقتاۋلارىن جولدادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىق­ارالىق ساياساتتاعى جوعارى بەدەلى مەن جاھاندىق ەكونوميكالىق ۇدەرىس­تەردەگى ونىڭ ءرولىن وزدەرىنىڭ قۇتتىق­تاۋ حاتتارىندا «ەۋرازيا دامۋ بانكى» باسقارما توراعاسى د.پانكين, «ترانس­نەفت» واق ۆيتسە-پرەزيدەنتى ۆ.رۋ­شايلو, «ۆتب» بانك پرەزيدەنتى – باسقار­ما توراعاسى ا.كوستين, كاسىپكەر ا.ۋسما­نوۆ, «Access Industries» جشۇ جە­تەك­شىلەرى ل.بلاۆاتنيك جانە س.كار­پۋحوۆيچ, «روسنانو» ااق باسقارما تور­اعاسى ا.چۋبايس, «گازپروم» باق باس­قارما توراعاسى ا.ميللەر, «اۆتو­ۆاز» باق پرەزيدەنتى ن.مور, «رۋسس­نەفت» ۇك» باق ديرەكتورلار كەڭە­سىنىڭ توراعاسى م.گۋتسەريەۆ, «سبەر­بانك» باق باسقارما توراعاسى گ.گرەف, «گازپرومنەفت» باق باسقارما تور­اعاسى ا.ديۋكوۆ, «رتج» ااق پرەزي­دەنتى و.بەلوزەروۆ, «كاماز» باق باس ديرەكتورى س.كوگوگين, «بپس-سبەر­بانك» باسقارما توراعاسى س.ينيۋشين, «ينتەر راو ەەس» باسقارما توراعاسى ب.كوۆالچۋك, «يتار-تاسس» ديرەكتورى س.ميحايلوۆ, «مير» حترك توراعاسى ر.باتىرشين, «بلاگوتۆوريتەلنىي فوند پوموششي پرەداننىم» جق پرەزيدەنتى ا.كراسنيانسكي, سونداي-اق, «ەني» كومپانياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى ك.دەسكالتسي اتاپ ءوتتى.

قازاقستاننىڭ جاس تاۋەلسىز مەم­لەكەتتى قۇرۋ, ەتنوسارالىق كەلىسىم مەن ساياسي تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ, ەكو­نو­ميكالىق ءوسىمنىڭ جوعارى قارقى­نىنا قول جەتكىزۋ, تاريحي قىسقا مەر­زىمدە الەمنىڭ ەڭ سەرپىندى دامۋشى مەم­لەكەتتەرىنىڭ قاتارىنا كىرۋ ىسىن­دەگى تاڭعاجايىپ جەتىستىكتەرىن ەلى­مىزدىڭ ازاماتتارى وزدەرىنىڭ كوپ­تە­گەن قۇتتىقتاۋلارىندا اتاپ وتەدى. حالىقتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك توپتارىن قۇرايتىن حات اۆتورلارى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ەكونوميكالىق جانە ساياسي باستامالارىنا ءبىراۋىزدان قولداۋ بىلدىرەدى جانە ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ وراسان زور تابىسىن ايرىقشا اتاپ وتەدى. ەلباسىنا ىزگى تىلەكتەرىن بىل­دىرگەن استانادان «حالىق قاھارمانى» م.ال­تىن­باەۆ, ج.ەرعاليەۆ, ا.ەلەنوۆ, م.وتەۋ­باەۆ, گ.شيشوۆ, ت.قايرالاپوۆا, م.سما­­توۆا, ل.تسەديلينا, ج.ءابۋوۆا, ل.زاۆ­­گو­رود­نەۆا, ۆ.يامورجينا, ە.اح­مەدي, گ.نا­زاروۆا, ن.كەلىس ۇلى, قازاق­ستانداعى ورىس, كازاك جانە سلا­ۆيان ۇيىمدارى ۇيلەستىرۋ كەڭە­سىنىڭ توراعاسى يۋ.زاحاروۆ, الما­تىدان «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» ا.مي­رازوۆا, قازاقستاننىڭ حالىق ارتىس­تەرى ە.حاسانعاليەۆ, م.احماديەۆ, ب.ايۋ­حانوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرلەرى س.دوسانوۆ, ب.حاسان­عاليەۆ, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى س.جيەنباەۆ, ا.اعىباەۆ, ە.تەگىسباەۆ, س.ليۋ­لينا, ت.قوناەۆا, گ.جەتاەۆا, ك.دار­كەم­باەۆا, گ.نازاروۆا, كولدەەۆتەر وتباسى, اقمولا وبلىسىنان ب.ور­مانتاەۆ, ميرامقۇلوۆ جانە سا­فو­نوۆتار وتباسىلارى, اقتوبە وب­لىسىنان م.ماڭعازيەۆ, س.لۇقپا­نوۆ, ج.وماروۆ, الماتى وبلىسىنان م.جا­قاشەۆا, ە.جۇنىسبەكوۆ, د.شاف­حاتوۆ, گ.تۇقانوۆا, ا.ۇسەنوۆ, ۆ.الەك­سەەۆا, ك.رىسباەۆ, ا.سىزدىقوۆ, ا.نۇر­قا­سىموۆا, ل.گاركۋشا جانە بۋكوۆ­تار وتباسى, اتىراۋ وبلىسىنان ب.مۇسا­عاليەۆ, س.ناقباەۆ, شىعىس قازاق­ستان وبلىسىنان و.قوداشەۆ, م.جا­قاشباەۆ, ج.ماساليموۆ, س.احمەت­شارىپ ۇلى, ش.كەنجينا, ە.ورا­زالين, جامبىل وبلىسىنان ب.اپ­سا­ماتوۆ, ا.دۇيسەنبەكوۆا, باتىس قازاقستان وبلىسىنان ورال جانە اقتوبە ەپارحياسىنىڭ ارحيەپيسكوپى انتوني, ت.قۇباشەۆ, ب.مانيروۆ, قاراعاندى وبلىسىنان ر.كۋرەپانوۆا, ب.سەرىكوۆ, ج.سادەنوۆ, قوستاناي وبلىسىنان ك.جيلين, م.بەرتاەۆ, د.ماحمۋدوۆ, قىزىلوردا وبلىسىنان و.ءبىرىمجانوۆ, ب.جۇماعاليەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنان ر.پەرەەۆ, س.اليەۆ, م.كۇركىباەۆ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ د.اقاتاەۆ, س.باسقارين, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان س.ۆو­لو­دين, ۋ.مۇقاتاەۆا, وڭتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنان ا.اسان, ۆ.اندريۋكوۆ, س.اب­دۋل­لاەۆا, ك.يۋسۋپوۆ, س.تاشىم­بەتوۆ, گ.تۇرسىنباەۆ, ا.شايمانوۆ, جولداسوۆتار وتباسىلارى جانە باس­قالار جەدەلحاتتارىن جولدادى.

«بۇگىندە ەگەمەن قازاقستاندى بەي­بىتشىلىكسۇيگىش جانە ىرعاقتى دامۋشى مەملەكەت رەتىندە بۇكىل الەم بىلەدى جانە قۇرمەتتەيدى. ءسىز جۇرگىزىپ جاتقان رەفورمالار ءبىزدىڭ ەلىمىز بەن ءبىزدىڭ حالقىمىزدى وركەندەۋگە سەنىمدى باس­تاپ كەلەدى. بىتىمگەرشىلىك ميسسيالار, «استانا ەكسپو-2017» جاھاندىق كورمەسى, جاڭا كاسىپورىنداردىڭ ءۇستى-ۇستىنە ىسكە قوسىلۋى, ەلدەگى كەلىسىم مەن دوستىق قۋاتتى تۇعىرناما قۇردى جانە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ودان ارعى دامۋىنىڭ كەپىلىنە اينالدى» دەپ اس­تانادان جازعان روگالەۆتار وتبا­سى­نىڭ قۇتتىقتاۋى كوپتەگەن حاتتار مەن جەدەل حاتتاردىڭ مازمۇنىمەن ۇندەسەدى.

قازاقستاننىڭ پراۆوسلاۆيە شىر­كەۋىنىڭ باسشىسى, استانا جانە قازاق­ستان ءميتروپوليتى الەكساندر ءوزىنىڭ مەملەكەت باسشىسىنا قۇتتىقتاۋ حاتىندا «ەلدىڭ ەڭ جاڭا تاريحى, ەگەمەندىك العان ساتتەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ساياسي ارەنادا نىعايۋى, قوعام ءومىرىنىڭ دەموكراتيالىق نەگىز­دەرىنىڭ بەكۋى, زاڭنامالىق بازانىڭ قالىپتاسۋى مەن جەتىلدىرىلۋى, الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني سالا­نىڭ دامۋى – وسىنىڭ ءبارى رەسپۋب­ليكامىزدا ونىڭ كەمەڭگەر باسشى­لى­عىمەن جۇزەگە استى جانە ودان ءارى جۇزەگە اسادى» دەپ اتاپ وتكەن.

مادەني, عىلىمي, ءبىلىم بەرۋ جانە باسقا دا مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردىڭ ۇجىمدارى وزدەرىنىڭ جولداعان قۇتتىقتاۋلارىندا قازاقستاننىڭ تابىستارى مەن جارقىن جەتىستىكتەرىنىڭ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەسىمىمەن جانە ونىڭ ەلدىڭ ءال-اۋقاتى مەن وركەن­دەۋى جولىنداعى تىنىمسىز قىزمەتى­مەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن اتاپ كور­سەتەدى. ولاردىڭ قاتارىندا اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگو­گي­كالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, قاراعان­دى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ, قاراعاندى مەملەكەتتىك ين­دۋستريالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, قازاق­ستان-امەريكا ەركىن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماس­كەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى قازاق­ستان فيليالىنىڭ, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتىنىڭ, قازاق­ستان رەس­پۋبليكاسى ۇلتتىق اكادە­ميا­لىق كىتاپحاناسىنىڭ, قازاقستان­دىق سترا­تەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستي­تۋ­تىنىڭ, «الماتى وبلىسىنداعى جوبالاۋ, جوبالاۋ-ىزدەستىرۋ ۇيىمدارى­نىڭ اسسوتسياتسياسى» زتۇ ۇجىمدارى جانە باسقالار بار.

«KEGOC» اق, «Kazzinc Holdings» جشس, «تەڭىزشەۆرويل» جشس, «رىس­باەۆا ي كو» جشس, «Altyn Tau Com­pany» جشس-ءنىڭ ەڭبەك ۇجىمدا­رى وز­دەرىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارىندا مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ەلدىڭ قارقىندى الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قام­تا­ماسىز ەتۋدەگى ەڭبەگىن اتاپ كور­سەتەدى. سول سياقتى, مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولار باسشىلارىنىڭ, وبلىس اكىمدەرىنىڭ, دەپۋتاتتىق جانە ديپ­لو­ماتيالىق كورپۋس وكىلدەرىنىڭ, ۇلتتىق كوم­پانيالار مەن وزگە دە ەلىمىزدەگى مەم­لەكەتتىك مە­كە­مەلەردىڭ, كاسىپورىندار مەن ۇيىم­داردىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ اتىنان دا كوپتە­گەن قۇتتىقتاۋ حاتتار كەلىپ ءتۇستى. 

قازاقستان پرەزيدەنتى ءوز اتىنا كەلىپ تۇسكەن حاتتاردىڭ بارىمەن مۇ­قيات تانىسىپ شىقتى جانە بارلىق اۆ­تور­لارعا قۇتتىقتاۋلارى مەن جىلى تى­لەكتەرى ءۇشىن العىسىن بىلدىرەدى.