• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەكسپو-2017 19 شىلدە, 2017

ماندەلانىڭ ەلى ۇلتتىق كۇنىن مەرەكەلەدى

484 رەت
كورسەتىلدى

ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىندە وڭتۇستىك اف­ري­كا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۇنى تويلاندى. مە­رەكە سول ەلدىڭ تاۋەلسىزدىك العان كۇنىمەن ءجا­نە مەم­لەكەتتىك ءجا­­نە ساياسي قايراتكەرى نەلسون مان­دە­لانىڭ تۋعان كۇ­نى­مەن تۇسپا-تۇس كەلگەن.

سالتاناتتى شارادا قازاق­ستان تاراپىنان قار­جى ۆيتسە-ءمينيسترى قانات باي­ەدىلوۆ ءسوز سويلەپ, وڭ­تۇس­تىك افريكا وكىل­­دەرىن ۇلت­تىق كۇنىمەن قۇت­تىق­تادى. سو­نى­مەن قاتار, «بو­لاشاقتىڭ ەنەر­گياسى» تا­قى­رى­بى الەم ءۇشىن وزەكتى ەكەنىن العا تارتىپ, ەلىمىزدىڭ وار-مەن ساۋ­دا-ەكونوميكالىق باي­لا­نىستاردى تەرەڭدەتۋگە جا­­نە دامىتۋعا مۇددەلى ەكە­نىن جەتكىزدى. «وڭتۇستىك اف­ريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكسپو-2017 كورمەسىنە قا­تى­سۋى ەكى ەل اراسىنداعى سەنىم مەن ءوزارا ءتيىمدى قا­رىم-قاتىناستاردىڭ ج­و­عا­رى دەڭگەيىن تاعى دا راستاپ وتىر. بيىل قوس تاراپ ديپ­لو­ماتيالىق قارىم-قا­تى­ناس­تاردىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتۋ­دە. ءبىز شيرەك عاسىردا ءوزا­را سە­نىم مەن سەرىكتەستىككە نە­گىز­دەل­گەن جىلى دوستىق قارىم-قا­تىناس ورناتتىق. مۇ­نى ەكى ەل اراسىنداعى با­رىس-كەلىس ساپارلارى, ەكو­نو­­ميكانىڭ ءتۇرلى سالا­ل­ا­رىن­دا­عى جەمىستى ىنتى­ماق­تاستىق ايعاقتايدى», دەدى ول. 

باسقوسۋدا وڭتۇستىك اف­ري­كا رەسپۋبليكاسى حالىق­ارا­لىق قاتىناستار جانە ىن­تىماقتاستىق ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى نوماينديا مفە­كە­تو 18 شىلدەنىڭ الەم حال­قى ءۇشىن ەرەكشە مەيرام ەكەنىن ەس­كە سالدى. «بۇگىن – بارلىق وڭ­تۇس­تىكافريكالىق ازاماتتار ءۇشىن جانە الەمنىڭ كوپتەگەن تۇر­عىندارى ءۇشىن ەرەكشە كۇن. سە­بەبى, بۇگىن ۇلتىمىزدىڭ اكەلەرىنىڭ ءبىرى – نەلسون مان­دەلانىڭ تۋعان كۇنىن تويلايمىز. ول ءومىرىنىڭ 67 جىلىن حالقىنا قىزمەت ەتۋگە ارنادى, شىندىعىندا بۇكىل ادامزاتقا قىزمەت ەتتى. 2009 جىلدىڭ قاراشا ايىندا بۇۇ باس اسسامبلەياسى ماندەلانىڭ حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن ەركىندىك ما­دەنيەتىنە قوسقان ۇلە­سىن ەسكەرىپ, 18 شىلدەنى حالىقارالىق نەلسون مان­دە­لا كۇنى دەپ جاريالادى. بۇل كۇنى ءاربىر ادامزاتتى جاق­سىلىق جاساۋعا, ىزگىلىكپەن اي­نا­لىسۋعا شاقىرامىز», دەدى ن.مفەكەتو.  وار وكىلى ەكى ەلدىڭ تاريحى ۇقساس ەكەنىن, سول ۇقساستىقتار جىلى قارىم-قاتىناس ورنا­تۋ­عا سەپتىگىن تيگىزگەنىن اڭگى­مە­لەدى. «وڭتۇستىك افريكا قازاقستانعا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ رە­فورمالارىنا قاتىستى پرين­­تسي­پتىك پوزيتسياسى ءۇشىن ري­زا­شىلىعىن بىلدىرەدى. اتاپ ايت­قاندا, قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قۇرامىندا افريكا قۇرلىعىنا قاتىستى تاريحي ادىلەتسىزدىكتى شەشۋدە قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىس ايتامىز», دەدى ول. نوماينديا مفەكەتونىڭ ايتۋىنشا, ادامدى ناسىلىنە قاراپ جىكتەيتىن اپارتەيد ساياساتى وڭتۇستىك افريكادا 1948 جىلدان 1990 جىلدارعا دەيىن جالعاسقان. بۇل جىلدارى اق ناسىلدىلەر قارا ءناسىلدى تۇرعىنداردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن شەكتەگەن, سايلاۋ قۇقىعىن بەرمەگەن جانە ارنايى ايماقتارعا وقشاۋلاعان. سول تۇستا ادام قۇقىقتارى ءۇشىن كۇرەسكەن نەلسون ماندەلا ءومىرىنىڭ 27 جىلىن اباقتىدا وتكىزىپتى. 1993 جىلى اپارتەيدتى جويۋعا, ناسىلدىك ەمەس دەموكراتياعا اۋ­ى­سۋعا ۇمتىلعانى ءۇشىن مان­دەلا نوبەل سىيلىعىن يە­لەنەدى. 1994 جىلى 27 ساۋ­ىر­­دە وڭتۇستىك افريكا رەس­­­پۋب­­ليكاسىندا العاش رەت دە­مو­­كرا­تيالىق سايلاۋ ءوتىپ, 10 ما­مىر كۇنى نەلسون مان­دەلا مەملەكەتتىڭ سەگى­زىن­شى جانە تۇڭعىش قارا ءناسىلدى پرە­زيدەنتى اتانادى.

ايتا كەتەيىك, وار كورمە­گە­ قازبا بايلىقتارى جايىندا اقپارات الا كەلگەن. ويتكەنى, وندا التىن, پلاتينا, حروم, الماز سىندى بايلىقتار كوپ. ولار الماز وندىرۋدەن دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ال ۋران وندىرۋدە ەكىنشى ورىندا. سونداي-اق, يندۋس­تريالدى-اگرارلى ەل سانالادى. حالقىنىڭ 85 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. تاۋ-كەن ءوندىرىسى – ەلدىڭ جەتەكشى سالاسى. وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە مۇناي وندىرىلەدى. سوندىقتان كوپتەگەن الپاۋىت مەملەكەتتەرمەن ساۋدا سەرىكتەستىگىن ورناتقان.

اسحات رايقۇل,

سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر ورىنباي بالمۇرات, ەرلان ومار, «ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار