• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پرەزيدەنت 04 شىلدە, 2017

ەۋرازيا ەندىگىندەگى ەگىز ۇعىم

330 رەت
كورسەتىلدى

استانا بۇگىندە الەمدەگى ەڭ جاس ەلوردا ەكەنىنە قارا­ماس­تان, حالىقارالىق دەڭ­گەي­دەگى ايتۋلى ءىس-شارالار وتەتىن جاھاندىق ساياساتتىڭ ەپي­تسەنترىنە اينالىپ ۇلگەردى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ەلباسى مەن ەلوردا ەگىز ۇعىم دەگەندەي, قازاق­ستان­­­نىڭ باس قالاسىنىڭ از عانا ۋاقىت ىشىندە الەمدىك دەڭ­گەيدە وسىنشالىقتى زور سەنىم­گە يە بولۋىنا كورە­گەن كوش­­باس­شى, سارابدال سايا­سات­كەر – قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­­سى­نىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭ­بەگى مەن حالىق­ارالىق قوعام­داس­تىقتاعى جوعارى بەدەلى يگى ىقپال ەتكەنى تالاس تۋعىزباسا كەرەك. ال استانانىڭ بۇگىنگى باعىندىرعان بيىگىنە مىسالدار جەتكىلىكتى.

بارشا جۇرت تانىعان باس قالا دۇنيە جۇزىندە 251 مەملەكەت بار ەكەن. ولار تۇگەلدەي بۇۇ-عا مۇشەلىككە وتپەسە دە, بىز­دىڭشە, ءبارى دەرلىك تاۋەلسىز, دەربەس مەم­لەكەتتەر بولۋى كەرەك. ارا­لارىندا ىرى­لەرى دە, بار-جوعى ءبىزدىڭ ءبىر اۋدان كولەمى­­نەن اسپايتىندارى دا جوق ەمەس. ارال مەم­­لەكەتتەر مەن قالا مەملەكەتتەر دە كەزدەسەدى. مۇنى ءبىز نە ءۇشىن ايتىپ وتىرمىز؟ جەر-جاھاندا وسىنشاما مەملەكەت بار ەكەنىن, قازاقتىڭ كەڭ پەيىلىنە قا­راي الەمدە توعىزىنشى ورىن الاتىن اۋماق­­تىڭ بۇيىرعانىن ايتا وتىرىپ ماق­­تانۋ ءۇشىن, ارينە! جانە مۇنى ماق­تانۋ­عا ابدەن بولاتىن ماسەلە دەپ بىلە­مىز. دۇنيە جۇزىندە الاقانداي جەر ءۇشىن قىرىق پىشاق بولىپ قىرىلىسىپ جاتا­تىن حالىقتار از با؟ ءتىپتى, اۋماعى جونى­نەن الەمدە توعىزىنشى ورىن الاتىن ەگە­مەن ەل اتانۋ تۇرماق, وزىمدىكى دەي­تىن ۇلت­اراق­تاي جەرى بولماعاندىقتان, دەربەس­تى­گىنە قول جەتكىزە الماي پۇشاي­مان كۇي كەشكەن ۇلىستاردى دا جاقسى بىلەمىز ەمەس پە؟! قازاقستان حالقى بۇگىندە جەرىمەن عانا ەمەس, تۇتاستاي ەلىمەن دە ماقتانا الادى. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساراب­دال ىشكى, سىرتقى ساياساتىنىڭ ارقا­سىن­دا كوپتەگەن ۇلت پەن ۇلىس مەكەن ەتەتىن كەڭ-بايتاق وتانىمىزدا ەتنوس­ارالىق تاتۋلىق پەن دىنارالىق كەلى­سىم سالتانات قۇرعان. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ جول كورسەتىپ, باعىت-باعدار سىلتەۋىمەن قازاق ەلى جىل وتكەن سايىن ءوسىپ-وركەندەپ كەلەدى. حالىق­ارالىق قوعامداستىق الدىنداعى بەدەلى دە ادام ايتقىسىز دەڭگەيدە ارتا ءتۇسىپ وتىر.  ەلباسى دەگەندە الدىمەن اۋىزعا تاۋەل­­سىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرىن بەكىتە تۇسۋ­گە ۇلكەن ۇلەس قوسىپ قانا قويماي, الەم­­­دىك ساياساتتىڭ امبەباپ قالاسىنا اينا­لا باستاعان اسەم قالا – استانا ىلىگە­تىنى انىق. ەلوردانى بۇگىندە جۇرت­شى­لىق ەلباسىنىڭ ءتول پەرزەنتى سانايدى جانە مۇنى وتە ورىندى پىكىر دەگەنى­مىز ابزال.  

دىندەر سەزى كەلىسىمگە ۇندەيدى بۇگىندە الەم تانىعان استانا, سونى­مەن قاتار, حالىقارالىق ساياسي-ەكو­نومي­كالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ءىس-شارالاردىڭ دا ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدى. وسىنداي الەمدىك دەڭگەيدەگى اۋقىمدى حالىقارا لىق شارانىڭ ءبىرى – ەلباس­ىنىڭ باستاماسىمەن ۇيىم­داس­تىرى­لىپ, بۇگىندە ءار ءۇش جىل سايىن وتكىزىلىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرى. ول العاش رەت ەلوردادا 2003 جىلى قانات قاقسا, سودان بەرى تاعى ءتورت مارتە ۇيىمداستىرىلدى. سەزد 2006 جىلدان باستاپ وسى شارا ءۇشىن دەپ ارنايى سالىنعان, بۇگىندە «پيراميدا» اتالىپ كەتكەن بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا وتكىزىلىپ كەلەدى.  سەزد شاقىرۋ باستاماسىن دا ەل­باسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ حالىق­ارالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىن نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسىم بولسىن دەپ كوتەرگەنى كۇمان تۋعىزبايدى. قازىرگى تاڭدا ەلارا­لىق جانجالداردىڭ باسىم بولىگى بولىنۋ­شىلىك پەن ءدىني دۇردارازدىق سالدارىنان تۋىنداپ جاتاتىنى جاسىرىن ەمەس. مىنە, وسى پروبلەمانى ءسال دە بولسا جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا شاقىرىلىپ جۇرگەن سەزدەر كەزىندە, ءتىپتى, ءبىر-بىرىنە قول بەرمەيتىن ءدىن وكىلدەرىن ءبىر ۇستەل باسىنا وتىرعىزىپ ۇنقاتىستىرۋدىڭ ءساتى تۇسسە, بۇل وسىعان دەيىن ەشبىر ەلدە, ەشبىر جەردە بولىپ كورمەگەن وقيعا ەدى. جاقىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تور­اعا­لىعىمەن ءتۇرلى ەلدەردەن كەلگەن, ءتۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ قاتى­سۋى­مەن الداعى جىلى وتكىزىلەتىن ءVى سەزگە باي­لانىستى حاتشىلىق وتىرىسى بولدى. وندا ءVى سەزدىڭ كۇن ءتارتىبى مەن ۇيىمداستىرىلاتىن مەرزىمى بەكىتىلدى. ءسويتىپ, كەزەكتى سەزد 2018 جىلعى قىر­كۇيەك ايىندا وتكىزىلەدى دەپ شەشىلدى. جال­پى, بۇل سەزدەردىڭ الەمدەگى ءتۇرلى دىن­دەردى جاقىنداستىرۋداعى ءرولى وتە جوعارى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

اسپاندا «استانا رۋحى» قالىقتادى قازاقستاننىڭ ەلورداسى كۋا بولعان ساياسي-ەكونوميكالىق, مادەني-گۋماني­تار­لىق شارالار اۋقىمى جىل وتكەن سايىن كەڭەيە ءتۇسىپ كەلەدى. وسى ورايدا, وتانىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى ەڭ ۇلكەن تابىسى دەپ تاۋەلسىز مەم­لەكەتتەر دوستاستىعى (تمد) مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىندە العاش بولىپ ەۋرو­پاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتى­ماق­تاس­تىق ۇيى­مىنا (ەقىۇ) توراعالىق قۇقىن جەڭىپ الىپ, وسى حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىم­نىڭ 11 جىل بويى وتكىزىلمەي كەلگەن ءسامميتىن ۇيىم­داستىرۋىن اتاساق, قاتەلەس­پەيتىنىمىز انىق. جانە ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ قۇقىن جەڭىپ الىپ قانا قويماي, ونىڭ ءسام­ميتىن ۇيىم­داس­تىرۋعا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاھاندىق اۋقىم­داعى جو­عارى بەدەلىنىڭ ارقاسىندا قول جەت­كىزگەنى­مىز تاعى داۋسىز.  ەقىۇ-نىڭ ەۋروپا, سولتۇستىك امەريكا, ورتالىق ازيا جانە وڭتۇستىك كاۆكاز­داعى 56 مەملەكەتتىڭ باسىن قوس­قان جەتەكشى ۇيىم ەكەنى بەلگىلى. باس­­قا­لاي ايتقاندا, ۆلاديۆوستوكتان ۆان­كۋۆەرگە دەيىنگى ەۋرواتلانتيكالىق ارەال­داعى مەملەكەتتەردى بىرىكتىرگەن بىرە­گەي قۇرىلىم بولىپ تابىلادى. ونىڭ باستى باعدارى – ۇنقاتىسۋ ارقىلى قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى تۇيتكىلدەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ جانە ونى مامىلەگەرلىك, ىنتى­ماقتاستىق جولىمەن بەكەمدەۋ. بۇل ىرگەلى حالىقارالىق ۇيىمعا جۇك­تەلەتىن مىندەتتىڭ ۇلكەن, ارتىلاتىن جاۋاپ­كەرشىلىكتىڭ زور ەكەنىن بىلدىرەدى.  قازاقستان وسى بەدەلدى قۇرىلىمنىڭ توراعالىعىنا قالاي قول جەتكىزدى؟ قازاق­تىڭ دارحان دالاسىندا ۇيىم ءسام­ميتىن وتكىزۋگە ىقپال ەتكەن نە نارسە؟ ءتىپتى, توبە­بيلىك تىزگىنى قانداي ولشەم­دەرگە سايكەس سەنىپ تاپسىرىلدى؟   تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءتاڭسارى شاعىندا-اق ەلىمىز كوپقىرلى سەرىكتەستىك قاعي­دا­تىن باتىل ۇستاندى. ۇلتىمىزدىڭ سىرت­قى ساياساتتاعى ستراتەگيالىق وزەگى كوپ­قىر­لىلىق جانە اشىقتىق بولدى. وسى سەبەپتى دە, استانا سىرتقى سا­يا­ساتتا جەتەكشى حالىق­ارالىق ۇيىم­دارمەن, الەمدىك دەرجاۆالارمەن ىقى­لاستى ىق­پال­داستىقتى دامىتۋدى باعدار­شام ەتىپ الدى. ەقىۇ-مەن ءوزارا مۇددە­لەس­تىككە نەگىزدەلگەن سەرىكتەستىكتى نىعايتۋ­دى ماقسات تۇتتى. ال بۇل ۇيىم دا قۋاتى جاعىنان دۇنيە جۇزىندەگى ءتورتىنشى يادرولىق ارسەنالعا يە بولعان, كەيىن ودان ءوز ەركىمەن باس تارتقان جانە وسى باستامانى حالىقارالىق قوعامداستىققا بارىنشا ناسيحاتتاعان استانامەن ۇيلەسىمدى ۇنقاتىسۋ ورناتۋعا بەيىلدى ەدى.  ۇيىمعا توراعالىق پەن ونىڭ ءسام­ميتىن وتكىزۋ جۇمىستارىنىڭ سەنىپ تاپ­سى­رىلۋى – قازاقستاننىڭ, ونىڭ كوش­باس­شىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەيبىت­شىلىكتى, ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن دىنارالىق كەلىسىمدى, ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتكەن, جاڭا مەملەكەت قۇرۋدىڭ ەۆوليۋتسيالىق جولىن تابىس­­تى تاڭداعان, حالىقارالىق قوعامداس­تىق پەن ءتۇرلى باعىتتاعى بايلانىستاردىڭ سونى مودەلىن ورنىقتىرعان ساياساتىنا بەرىل­گەن وڭ باعانىڭ ناتيجەسى دەپ سەنىم­مەن ايتۋعا تولىق نەگىز بار.  قازاقستاننىڭ ەقىۇ-داعى توراعا­لىعى مەن ونىڭ ءسامميتى تابىستى اياق­تالىپ, الاشتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتتى. زەڭگىر كوكتە «استانا رۋحى» قالىقتادى. 

«استانا پروتسەسىنەن» ناتيجە كۇتىلەدى  استانا – بۇگىندە باسقا دا جاھاندىق دەڭگەيدەگى اۋقىمدى ءىس-شارالار تابىس­تى ءوتىپ جۇرگەن ۇنقاتىسۋ الاڭى. ولار­دىڭ قاتارىندا تمد ەلدەرىنىڭ ءتۇرلى دەڭگەيدەگى باسقوسۋلارىنىڭ, ازيا­داعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەستىڭ (اوسشك) وتىرىس­تارىن اتاۋعا بولادى. بۇل ەكى قۇرىلىمنىڭ قازاقستان ءۇشىن ماڭىزى ەرەكشە. العاشقىسى – بۇرىنعى كەڭەس­تىك كەڭىستىك رەسپۋبليكالارى – بۇگىنگى ەگەمەن ەلدەردىڭ ينتەگراتسيالىق بايلانىستارىن بۇزباي, ءتۇرلى سالا­داعى قارىم-قاتىناستارىن ءداستۇرلى نەگىز­دە جالعاستىرۋىن كوزدەسە, ەكىن­شىسى – تىكەلەي قازاقستان باسشىسى­نىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان بىرلەستىك رەتىندە ءوڭىر ەلدەرى اراسىنداعى ءوزارا ىقپالداستىق پەن سەنىم شارالارىنىڭ تەرەڭدەي تۇسكەنىنە مۇددەلىلىك تانىتادى.  استانانىڭ حالىقارالىق قوعامداس­تىقتا ەرەكشە ورنى بار قالا ەكەنىن كورسەتەتىن كەزەكتى اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ ءبىرى دەپ باستالعانىنا التى جىلعا تاياپ قالعان سيرياداعى قارۋلى قاقتىعىستى توقتاتۋ بويىنشا ءتورت بىردەي راۋند ءوتىپ, «استانا پروتسەسى» دەگەن اتاۋعا يە بولعان سيرياارالىق كەلىسسوزدەردى اتاپ ايتۋعا بولادى. جالپىسىندا, سيريا ماسەلەلەرى بويىنشا وتكىزىلىپ كەلە جاتقان استانا پروتسەستەرى جەنەۆا كەلىسسوزدەرى سىندى حالىقارالىق كەزدەسۋلەردى تولىقتىرۋشى قىزمەتىن اتقارۋ ۇستىندە. ءوز الدىنا اۆتونومدى اۋقىمدى شارا سيريا داعدارىسىنا قاتىستى بارلىق مۇددەلى تاراپتىڭ باسقا دا كەلىسسوزدەرىمەن ءبىر ارنادا ءوتىپ وتىر.  اتالعان شارانىڭ ءمان-ماڭىزى تۋرالى ايتقاندا, ءبىرىنشى كەزەكتە, 2017 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەلوردادا وتكەن حالىقارالىق كەزدەسۋدە سيريانىڭ قارۋلى وپپوزيتسياسىنىڭ وكىلدەرى مەن سيريا ۇكىمەتىنىڭ ادامدارى العاش رەت ءبىر ۇستەل باسىنا وتىرىپ, ءبىر-بىرىمەن جۇزبە-ءجۇز سويلەسىپ, ءوزارا مامىلەگە كەلۋگە مۇمكىندىك العانىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ كەرەك. استانا پىشىمىندەگى كەلىس­سوز­دەردىڭ نەگىزى اتىس­تى توقتاتۋ رەجىمى­نە باعىتتالسا, بۇل – بۇگىنگى تاڭ­دا ناقتى العا قويىلىپ وتىرعان مىن­دەت. استانا پروتسەسىنىڭ جەتىستىكتەرىن جەنەۆا كەلىسسوزدەرى تابىستى بولۋىنىڭ العىشارتى دەپ تە قاراستىرعان ءجون.  قازىرگى كەزگە دەيىن قازاقستاننىڭ باس قالاسى مۇددەلى تاراپتاردىڭ بارشاسى وزدەرىنىڭ كوزقاراستارى مەن ۇستانىمدارىن كەڭ اۋديتورياعا جەتكىزە الاتىن تۇعىرناما رەتىندەگى تيىمدىلىگى مەن وزەكتىلىگىن كورسەتتى.  

شانحاي ۇيىمىن سەگىزدىككە اينالدىرعان شاھار كەلەسى كەزەكتە شانحاي ىنتىماق­تاستىق ۇيىمىنىڭ (شىۇ) وڭىردەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدەگى ءرولى وراسان زور دەۋىمىز كەرەك. شىۇ-نىڭ قالىپتاسۋ تاريحىندا قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەلسەندى ءرولى, حالىق­ارالىق بەدەلى انىق كورىنەدى. وسى ورايدا, بۇعان ۇيىم ابىرويىنىڭ بۇگىنگىدەي ارتۋىندا ەلباسىنىڭ ۇلەسى ايتارلىقتاي ەكەنىن قوسا كورسەتۋىمىز قاجەت.  كۇنى كەشە قازاقستاننىڭ ەلورداسىندا شىۇ-نىڭ جاڭا تاريحى باستالعان ءسامميتى تابىستى اياقتالدى. اۋقىمدى باسقوسۋدا ءۇندىستان رەسپۋبليكاسى مەن پاكىستان يسلام رەسپۋبليكاسى ۇيىمعا تولىققاندى مۇشەلەر بولىپ قابىلداندى. ءسويتىپ, اۋەلدە «شانحاي بەستىگى» رەتىندە ىرگە كوتەرىپ, كەيىن وزبەكستاننىڭ قوسى­لۋى­مەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيى­مى دەگەن اتاۋعا يە بولعان وڭىرلىك قۇرىلىم­نىڭ اۋقىمى اناعۇرلىم كەڭەيە ءتۇستى. ۇيىم­نىڭ جاۋاپكەرشىلىك اياسى 3 ميللياردتان استام حالقى بار اۋماقتى قامتىپ, «شانحاي سەگىزدىگى» سياقتى ينستيتۋتتىق دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باستى.  ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر قاتارى­­نىڭ ارتاتىنى تۋرالى حابار حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ استانا­داعى سامميتكە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسكەن ەدى. ونىڭ الدىندا تاشكەنتتە وتكەن سامميتتە سويلەگەن سوزىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءۇندىستان مەن پاكىستاننىڭ قوسىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە شىۇ ەۋرازيانىڭ كوپ بولىگىن, جەر شارى حالقىنىڭ جارتىسىن جانە الەم ەكونوميكاسىنىڭ 20 پايىزىن قامتيتىن جاھاندىق زور قۇرىلىمعا اينالاتىنىن اتاپ كورسەتكەن-ءتىن. بۇل ۇدەرىسكە استانادا وتكەن سامميتتە سوڭعى نۇكتە قويىلىپ, ۇيىم ءۇشىن دامۋدىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالدى دەۋىمىز كەرەك.  وزگە دە حالىقارالىق نەمەسە اي­ماق­تىق ۇيىمدار سياقتى شىۇ دا جاڭا سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانى بەلگىلى. ولار: تەرروريزم مەن ەكسترەميزم, ەسىرتكى تاسىمالى, اسىرەسە, دايش (قازاق­ستاندا تىيىم سالىنعان) سەكىل­دى حالىق­ارالىق تەررورلىق ۇيىمدار. مۇن­داي سىن-قاتەرلەرمەن ۇيىمعا مۇشە مەم­لەكەتتەردىڭ ءوزارا كۇش بىرىكتىرۋى ارقى­لى عانا ءتيىمدى كۇرەس جۇرگىزۋگە بولا­تىنى انىق. بۇل ارادا شىۇ-نىڭ جاڭا مۇ­شەلەرى – ءۇندىستان مەن پاكىستان ەل­دەرى­­نىڭ الەۋەتىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك مول.  جوعارىدا ايتىلعانداردى سارالاي كەلگەندە ايتارىمىز, بۇگىندە شىۇ ەۆوليۋتسيالىق دامۋعا باتىل قادام باس­تى دەۋىمىز كەرەك. ال دامۋدىڭ كەلەسى كەزەڭىندە ونىڭ ىرگەسى بەكىپ, تۇعىرى بيىكتەي تۇسەتىنىنە ەش كۇمان جوق.

ەكسپو – ەل ابىرويىن اسىرعان شارا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامان­دان­دىرىلعان كورمەسى جاھان جۇرت­شىلىعىنىڭ نازارىن باس قالامىزعا اۋداردى. بۇل كورمەنى وتكىزۋ ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك ەكەنى ءسوزسىز جانە وتانىمىزدىڭ وركەنيەت كوشىندەگى ەلدەر قاتارىنا قوسىلعانىن ايعاقتايدى.  كورمە وتكىزۋ قۇقىن جەڭىپ الۋدىڭ ءوزى كەيبىر مەنمىن دەپ كەۋدە قاققان ەلدەردىڭ دە پەشەنەسىنە جازىلا بەرمەيدى. اقتىق باسەكەدە استانانىڭ بەلگيانىڭ لەج قالاسىمەن باسەكەگە تۇسكەنى بەلگىلى. بىراق استانانىڭ ءباسى جوعارى شىقتى. داۋىس بەرگەن حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنا (حكب) مۇشە 148 ەلدىڭ 103-ءى ەكسپو-نىڭ قازاقستاننىڭ ەلورداسىندا وتكەنىن قالايتىندارىن ءبىلدىردى.  ءيا, تاڭداۋدىڭ كەز كەلگەن ەلگە تۇسە بەرمەيتىنىن مىنا مىسالدان-اق ايقىن كورۋگە بولادى. استانانىڭ ارتىنشا, ياعني 2018 جىلعى ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋ جولىنداعى باسەكەگە ەجەلگى كورشىمىز – رەسەيدىڭ ەكاتەرينبۋرگ قالاسى ءتۇستى. بىراق جاھاندىق دەڭگەيدەگى جالپىۇلتتىق كورمە وتكىزۋ باسەكەسىندە جەڭىلىس تاپتى. تاڭداۋ جاساعان حكب-عا مۇشە ەل وكىلدەرى ەكسپو وتكىزۋگە ەكاتەرينبۋرگ لايىقتى ەمەس دەگەن شەشىم قابىلداپ, داۋىستارىن ونىڭ قارسىلاسىنا بەرگەندى ءجون كوردى.  ال استانانىڭ جەڭىسىندە, ءبىرىن­شى كەزەكتە, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق تانىمالدىعى مەن بەدەلى شەشۋشى ءرول اتقاردى دەسەك, ەشكىم داۋ ايتا الماس. ەكىنشىدەن, ەلىمىزدە بۇعان دەيىن كوپتەگەن حالىقارالىق اۋقىمدى شارالار تابىس­تى ۇيىمداستىرىلدى. ازيا ويىندارى, ۋنيۆەرسيادا ۇلكەن جەتىستىكتەرمەن ءوتتى.  ەندى, مىنە, ەلوردانى دۇبىرگە بولەپ جاتقان دۇنيەجۇزىلىك كورمەگە كەلەتىندەر قاتارى كۇن وتكەن سايىن قالىڭداپ كەلەدى. بۇعان قاتىستى ەلباسىنىڭ ءوزى ەكسپو-نىڭ اشىلۋىندا سويلەگەن سوزىندە كورمەگە كەلەتىن قوناقتاردى قازاقستاننىڭ باسقا دا كورىكتى جەرلەرىن ارالاپ, جاقىنىراق تانىسۋعا شاقىردى. ەلىمىزدە كەز كەلگەن شەتەلدىكتىڭ تاڭدايىن قاقتىرار ورىن­داردىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.  استانا ەكسپو وتكىزۋ قۇقىن جەڭىپ العاننان كەيىن بۇل حالىقارالىق اۋقىم­دى شارا جالپىۇلتتىق جوباعا اينالدى. قاجەتتى كولەمدە قارجى ءبولىنىپ, اتشاپتىرىم اۋماقتى الىپ جاتقان تۇتاس ءبىر اۋدان بوي كوتەردى. ءسويتىپ, ەلوردا كوركىنە كورىك قوسىلدى. كورمە اياقتال­عاننان كەيىن جاڭا قۇرىلىستاردىڭ يگىلىگىن ەل كورەتىن بولادى. مۇنى كور­­مە­دەن تيىمدىلىك كورمەيمىز دەگەن كەر­تارت­­پالاردىڭ پەسسيميستىك كوڭىل كۇي­لەرىنە ناقتى جاۋاپ دەپ بىلەمىز.  قورىتا ايتقاندا, ەكسپو-2017 حالىق­ارالىق مامانداندىرىلعان كور­مەسى قازاق ەلىن, ونىڭ ەلورداسىن بۇكىل الەمگە بۇرىنعىدان بەتەر تانىتا تۇسۋگە ۇلكەن ۇلەس قوسۋ ۇستىندە.

سامات مۇسا, «ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار