جيىنعا وزبەكستان, قىتاي, رەسەي, تاجىكستان, قىرعىزستان, اۋعانستان ەلدەرىنەن ساراپشىلار قاتىستى. كونفەرەنتسيا جۇمىسى قاۋىپسىزدىكتىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى: كونە پاراديگمالاردىڭ سوڭى جانە جاڭا اكتورلار», «ورتالىق ازيا: وبەكتيۆتىلىك پەن سۋبەكتيۆتىلىك اراسىندا», سونداي-اق, «ورتالىق ازيا: قابىلداۋدىڭ الەۋمەتتىك-مادەني اسپەكتىلەرى» اتتى ءۇش بولىمنەن تۇردى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ بۇگىنگى جاعدايى مەن بولاشاعىنا قاتىستى ماسەلەلەر تالقىلاندى. ناقتىراق توقتالار بولساق, ايماقتىق كۇش تەپە-تەڭدىگىندەگى ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ, رەسەيدىڭ, قىتايدىڭ, اقش پەن ەو جانە جەتەكشى ازيالىق مەملەكەتتەردىڭ ءرولى, ۇقشۇ, شىۇ, ەاەو, ناتو, سونداي-اق وزگە دە xالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جۇمىسى مەن ءوزارا ارەكەتتەستىگى جانە وسى سالالارداعى ايماقتىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى قوزعالدى. – قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنىڭ بارىسىندا ورتالىق ازيا قاۋىپسىزدىگىن نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە العانى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى بۇۇ-دا ەلىمىز ايماقتىڭ جاعدايى, بولاشاعى, قاۋىپتەر, وسى جونىندە قانداي كومەكتەر كورسەتۋ كەرەكتىگى جايلى ماسەلەلەردى كوتەرىپ جاتىر. سونداي-اق, ورتالىق ازيادا جاڭا بىرلەستىك قۇرۋ يدەياسى قايتادان جاندانۋى كەرەك. وسىعان دەيىن دە بۇل باستاما تالقىلانىپ, ءتىپتى ورتالىق ازيا بانكىن دە قۇردىق. بىراق ازىق-ت ۇلىك, سۋ-ەنەرگەتيكالىق, كولىك-كوممۋنيكاتسيالىق باعىتتا قاراستىرىلعان ءۇش كونسورتسيۋمنىڭ جۇمىستارى جۇزەگە اسپاي قالدى, – دەدى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ. جيىنعا قاتىسقان قىتايدىڭ قازىرگى زامانعى حالىقارالىق قاتىناستار اكادەمياسىنىڭ ارنايى كەڭەسشىسى دۋ يانزيۋن ءبىر ماقساتتاعى جاڭا بىرلەستىك قۇرۋ ءۇشىن الدىمەن بىرقاتار ماسەلەلەردى شەشىپ الۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. – الدىمەن, ءىرى دەرجاۆالاردىڭ قولداۋىنا جۇگىنۋ قاجەت. سەبەبى, الپاۋىت ەلدەر ارقىلى ايماقتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە بولاتىنىن مويىنداعانىمىز ءجون. بۇل رەتتە اقش, رەسەي, قىتاي, قازاقستان, جاپونيا سەكىلدى مەملەكەتتەر ۇلكەن ءرول اتقارا الادى. سونىمەن قاتار, شاعىن مەملەكەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جەتە كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك. مۇنداي ەلدەرگە قولداۋ بىلدىرمەي, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە نەمقۇرايلى قاراۋ تىنىشتىققا كەرى اسەرىن تيگىزەدى, – دەدى دۋ يانزيۋن. ورتالىق ازيانىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى ەۋروپانىڭ, ازيانىڭ ساراپشىلارى كوزقاراسى تۇرعىسىنان دا تالقىلاندى. شارا بارىسىندا قازاق-نەمىس ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى xالىقارالىق جانە ايماقتىق ىنتىماقتاستىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولات سۇلتانوۆ ورتالىق ازيانىڭ ايماقتىق كووپەراتسياسىن قۇرۋ كەرەكتىگىن ءسوز ەتتى. وسى ايماققا كىرەتىن ەلدەر حالىقارالىق جانە ايماقتىق الاڭداردا ورتاق ۇستانىمدارىن, باعىت-باعدارىن ءبىلدىرۋ ءۇشىن بىرىگۋى قاجەت. ءار ەل ءوز الدىنا جەكە پىكىر بىلدىرسە, ول ءبىر عانا مەملەكەتتىڭ ءۇنى بولماق, ال ەگەر ورتالىق ازيانىڭ ەلدەرى باس قوسسا, ونىڭ ءجونى بولەك. وسى تۇرعىدا ءبىز شىعىس ەۋروپا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىن باسشىلىققا العانىمىز ءجون. 2004 جىلى ۆەنگريا, پولشا, چەحيا, سلوۆاكيا ەۋروپالىق وداققا مۇشە بولاردان بۇرىن بىرلەستىك قۇرىپ, ورتاق پروبلەمالارىن بىرگە شەشۋگە ۋاعدالاسقان بولاتىن. وداققا كىرگەننەن كەيىن دە تورتتىكتەرىن ساقتاپ قالدى, – دەدى بولات سۇلتانوۆ.
ايان ءابدۋالي, «ەگەمەن قازاقستان»