18 قازان بۇكىلالەمدىك رۋحاني كەلىسىم كۇنى دەپ جاريالانعانى بەلگىلى. قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن العان ەلەڭ-الاڭ شاقتا-اق پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 1992 جىلدىڭ وسى كۇنى «رۋحاني كەلىسىمنىڭ بۇكىلالەمدىك كونگرەسىن» وتكىزگەن بولاتىن. سودان بەرى 18 قازان – بۇكىلالەمدىك رۋحاني كەلىسىم كۇنى دەپ اتالادى.
بىلتىر بۇل كۇن استانا قالاسىندا 18-20 قازان ارالىعىندا اتاپ ءوتىلىپ, ونىڭ بارىسىندا «بۇكىلالەمدىك رۋحاني مادەنيەت فورۋمى» وتكىزىلگەن بولاتىن. وعان 70-تەن اسا ەلدەن 500-دەن ارتىق قوناقتار قاتىستى. الەمنىڭ عىلىم, ءمادەنيەت, ساياسات سالاسىنداعى اتى ءماشھۇر قايراتكەرلەرى, ونەر ادامدارى الەمدىك رۋحاني كەلىسىمگە كەلۋدىڭ جولدارى تۋرالى وزدەرىنىڭ ويلارىن ورتاعا سالدى. فورۋم ءوزارا كەلىسىمدى تاتۋ كورشىلىك جاعدايىندا بەيبىت ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن جانە ءتوزىمسىزدىك پەن زورلىق-زومبىلىققا قارسى بىرىگۋدە ادامزاتتىڭ رۋحاني كۇشىن, اينىماس قۇندىلىعىن پايدالانۋدى ماقسات ەتتى.
ال بيىل بۇل كۇن «رۋحاني مادەنيەت – الەمدى جاڭارتۋدىڭ كىلتى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيامەن اتاپ وتىلمەكشى. ول 17-19 قازان كۇندەرى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا بولادى. ازىرگە 23 ەلدەن ايتۋلى قايراتكەرلەر, ونەر ادامدارى كەلەتىنىن بىلدىرگەن. كونفەرەنتسيا بارىسىندا «قازاقستان گولليۆۋد جۇلدىزىنىڭ كوزىمەن» اتتى ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى بولادى. وسى شاراعا بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ تەڭ توراعاسى, سەنات دەپۋتاتى تولەگەن مۇحامەدجانوۆ جۋرناليستەرمەن باسپاسوز ءماسليحاتىن ءوتكىزدى. بۇل ءماسليحاتتىڭ ەرەكشەلىگى سول, مۇندا ءوزىم عانا سويلەمەي, سىزدەردىڭ دە رۋحاني كەلىسىم كۇنىن قالاي وتكىزگەنىمىز دۇرىس دەگەن پىكىرلەرىڭىزدى ەستىگىم كەلدى, دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە.
1997 جىلدىڭ 18 قازانىن ءبىز ايرىقشا شارامەن اتاپ وتتىك. ءدال وسى كۇنى ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى 60 مىڭ ادامدى ءبىر مەزگىلدە داستارقان باسىنا وتىرعىزا الدىق. وعان قوعامنىڭ بارلىق بۇقارا توپتارىنىڭ وكىلدەرى: اۋقاتتىلار مەن الەۋمەتتىك جاعىنان ءالسىز قورعالعاندار, قىزمەتكەرلەر مەن ۋاقىتشا جۇمىسسىزدار, زەينەتكەرلەر, جەتىمدەر وكىلدەرى – ءبار-ءبارى قاتىستى. داستارقانداعى وتىرىس يسلام مەن پراۆوسلاۆيە دىندەرى باسشىلارىنىڭ قۇدايدان قازاقستانعا, حالقىمىزعا بەيبىت ءومىر مەن جاقسى تۇرمىس تىلەپ, سىيىنۋ ءراسىمىن جاساۋدان باستالدى. ءسويتىپ, بارشا قازاقستاندىقتىڭ وكىلدەرى ءبىر داستارقاننان ءبىر مەزگىلدە ءدام تاتتى. ال قازاق حالقى ءۇشىن داستارقاننان ۇلكەن, داستارقاننان سىيلى ورىن جوعى بەلگىلى. قازاق اتامىز «اسىڭ باردا ەل تانى بەرىپ ءجۇرىپ, اتىڭ باردا جەر تانى جەلىپ ءجۇرىپ» دەگەن عوي. ونىڭ ۇستىنە قازاق ەڭ جاعىمسىز قىلىقتى دا «داستارقاننان اتتادى» دەپ سوگىپ جاتادى. ونداي كىسىگە قازاقتىڭ جۇرەگى ەشقاشان جىبىمەيدى, سوندىقتان دا قازاق بالاسى قانداي اسىعىس بولسا دا داستارقاننان اتتاماي, ءدامىن تاتىپ كەتەدى. باسقا حالىقتار اراسىندا دا داستارقاننىڭ قۇدىرەتىن جوعارى قوياتىن داستۇرلەر بار. رۋحاني كەلىسىم كۇنى بارشا قازاقستاندىقتار ورتالىق ۇلكەن داستارقانمەن بىرگە ۇيلەرىندە دە داستارقان جايىپ, ەلىمىزگە اماندىق, باقىت, باياندى ءومىر تىلەپ وتىرسا, قانداي عانيبەت.
ايتا كەتەتىن ءجايت, دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا ت.مۇحامەدجانوۆ, بىزگە 1997 جىلعى ۇلكەن داستارقاندى جايۋعا قازاقستاندا سول كەزدەرى جۇمىس ىستەگەن امەريكالىق ىسكەرلەر دەمەۋشىلىك جاساعان ەدى. ولار ءبىزدىڭ يدەيامىزدى بىردەن ءتۇسىنىپ, قولداعان بولاتىن. وسىنىڭ ءوزى ولارعا مۇنداي ءداستۇردىڭ جاقىندىعىنان بولسا كەرەك. وسىلاي دەگەن سەناتور وسى يدەيانىڭ قولداۋ تاۋىپ, رۋحاني كەلىسىم كۇنىن قازاقستاندىقتار جىل سايىن وسىنداي ۇلكەن داستارقان جايۋمەن اتاپ وتكەنىن قالايتىنىن جەتكىزدى. جۋرناليستەر ءبىرقاتار سۇراقتار قويىپ, ارتىنان وزىق يدەيانى قولداپ, حالىققا جەتكىزۋگە ۋادە بەردى.
جاقسىباي سامرات.