قۇرىلىس سالاسىنىڭ ۇزدىكسىز دامۋى ءۇشىن جاڭا قارقىن قاجەت, دەپ جازادى palata.kz.
بۇگىندە قۇرىلىس سالاسىندا 52 مىڭنان اسا قۇرىلىس كومپانيالارى تىركەلگەن. ولاردىڭ ىشىندە 28,6 مىڭى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل مالىمەت سەكتوردىڭ تۇرالاپ قالعانىن كورسەتەدى جانە كوپ جاعدايدا دالەلدى سەبەپتەرگە بايلانىستى ورىن العان. سالانىڭ ۇزدىكسىز دامۋى ءۇشىن جاڭا قارقىن قاجەت. بۇل تۋرالى «داعدارىس جاعدايىندا جاڭا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى: شىنايىلىق جانە كەلەشەك» تاقىرىبىندا وتكەن CFO Idea Exchange&Networking Event-2017 سامميت جيىنىندا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يۋليا ياكۋپباەۆا مالىمدەدى.
«قازاقستاندا حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ 2010 جىلى ادام باسىنا شاققاندا 18,4 شارشى مەتردەن بولسا, 2017 جىلدىڭ باسىندا 21 شارشى مەترگە دەيىن ءوستى, الايدا بۇل بۇۇ-نىڭ مەتر ستاندارتىنان 9 شارشى مەترگە از. مىسالى, رەسەيدە, بۇل كوەففيتسيەنت 23,4 شارشى مەتردى قۇراسا, ۇلىبريتانيادا 70 شارشى مەتر, ال قىتايدا 39 شارشى مەتر, ياعني ءبىز ءبىرشاما ارتتا قالدىق. سىزدەر نارىق جاعدايىنىڭ كۇردەلەنۋى تۋرالى ايتاسىزدار, بىراق تۇرعىن ءۇيدىڭ ءتۇرلى ساناتى بار – ەليتالى, بيزنەس-كلاسس, الەۋمەتتىك. حالىقتىڭ باسىم كوپشىلىگى يپوتەكانى دا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندەگى قارىزدى دا وتەۋگە قاۋقارسىز. الماتى, استانا قالالارى مەن اقمولا, الماتى وبلىستارى – قۇرىلىس ءجۇرىپ جاتقان نەگىزگى وڭىرلەر. بۇگىندە قۇرىلىس سالاسى دەگەنىمىز نە؟ بۇل, جوبالاۋشىلار مەن تاعى باسقارالاردى قوسپاعاندا, 80% ورتا جانە شاعىن بيزنەستەگى 50 مىڭنان اسا قۇرىلىس كومپانيالارى. ستاتيستيكا بويىنشا, 220 مىڭ ادام, ال ىلەسپە سالالاردى قوسقاندا شامامەن 1 ملن ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. ەگەر قولداۋ شارالارىن توقتاتىن بولساق, ولار وڭىرلەردەگى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن ارزانداتادى, ونداي جاعدايدا ادامداردى جۇمىسسىز قالدىرامىز», – دەپ پىكىر ءبىلدىردى يۋليا ياكۋپباەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا ەنگىزىلگەن الەۋمەتتىك ماقساتتاعى جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى, سونىڭ ىشىندە ەكسپو مەن ۋنيۆەرسيادانىڭ ءىرى اۋقىمدى جوبالارى مەملەكەتتىڭ قۇرىلىسقا مۇددەلى ەكەنىن كورسەتەدى. 2013–2016 جىلدار ارالىعىندا رەسپۋبليكا بويىنشا جىل سايىن شامامەن 1 ملن شارشى مەترگە ءوسۋ تەندەنتسياسى بايقالعان. 2016 جىلى 10,2 مون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىڭ ۇلەسىندە تەك 1 ملن شارشى مەتر عانا.
بىراق وسى قۇرىلىس كولەمى ءبارىبىر جەتكىلىكسىز. سەبەبى تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج ازاماتتاردىڭ سانى ازايماي وتىر. بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 2,5 ملن استام ادامعا جەتتى, ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندار سانى – 400 مىڭ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ سالىسشىلارى – 780 مىڭ, 10 جۇزدىك جەر الۋ كەزەگىندەگىلەر – 1,3 ملن ادام. ونىڭ ۇستىنە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىندا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندارداردىڭ قاتارىندا 170 مىڭ ادامنىڭ تۇرمىسى تومەن, ال 180 مىڭى «مەملەكەتتىك قىزمەر جانە بيۋدجەتتىك مەكەمە جۇمىسكەرلەرى» ساناتىنا جانە 80 مىڭ ادام «جەتىم بالار, اتا-انا قامقورىنسىز قالعان بالالار» ساناتىنا جاتادى.
مەملەكەت بارلىق باعدارلامالىق قۇجاتتاردى ءبىر باعدارلاماعا شوعىرلاندىرۋ جولىنا ءتۇستى. بۇل ونىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ تيىمدىلىگى مەن بيۋدجەتتىك قاراجاتتىڭ اينالىمىن باقىلاۋدى جەڭىلدەتەدى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 2017–2021 جىلدارى 1,5 ملن وتباسىنى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاڭا تاسىلدەر حالىقتىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى بولىگىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جيناق بانكى مەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتىك قور ەسەبىنەن يپوتەكالىق نەسيەلەۋ بويىنشا قولجەتىمدى باعامەن ءۇي الۋعا ىنتالاندىرادى. وسىلايشا ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ 95% (8,4 ملن ادام) تۇراقتى تابىسى بار. بۇل سان باعدارلاما ءاربىر ادامنىڭ قىزىعۋشىلىق تانىتاتىنىنا الەۋەتتى ەكەنىن بىلدىرەدى. «ۇزاق مەرزىمدى كەلەشەكتە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن تۇگەلدەي قۇرىلىس سالاسىنداعى جەكە مەنشىك كومپانيالارعا بەرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باعدارلامانى قابىلداۋعا بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ, جۇمىس بارىسىندا تۇزەتۋلەر مەن وزگەرتۋلەر ۇسىناتىن بولادى. مىسالى, ۇسىنىستاردىڭ ءبىرى – وزدىگىنەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىمەن اينالىساتىن, سول ارقىلى جۇيەنى جاساۋشى كاسىپورىندارعا 2021 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماعا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرۋ», – دەپ اتاپ ءوتتى. يۋليا ياكۋپباەۆا.