ساعىندىق ءسىزدى, اناشىم!

نەمەرەڭىز جازعان حات نەمەسە رۋحىڭىزبەن سىرلاسۋ «اپا, جاعدايىڭىز قالاي؟ ءبىزدىڭ جاعدايىمىز جاقسى. سىزدىكى شە؟ ساباعىمدى جاقسى وقىپ ءجۇر­مىن. ءسىزدى قاتتى سا­عىن­­دىم. اپا, ءسىز بول­­ما­ساڭىز اۋىل­­دا تۇك تە قىزىق جوق». اناشىم! بۇل شىمكەنت قا­لاسىنداعى ءو.جولداسبەكوۆ اتىن­داعى №9 ليتسەيدە سا­با­عىن ۇزدىك وقىپ جۇرگەن 7 جاسار قىزىمنىڭ, ءسىزدىڭ ءسۇي­ىكتى نەمە­رەڭىز ىڭكاردىڭ جاز­عان حا­تىن قاز-قالپىندا قاي­تا­لاپ وتىرمىن. نەعىلعان حات ەكە­­نىن ايتايىن. قايسىبىر كۇ­­نى جۇمىستان كەشقۇرىم ءۇي­­گە كەلسەم, ەركە قىزىم: «كو­كە! اۋىلعا قاشان بارامىز؟ اپامنىڭ باسىنا اپارىپ قويا­تىن حات جازىپ قويدىم», دەمەسى بار ما؟ نەمەرەڭىزدىڭ مى­­ناداي توسىن ساۋالىنا ءبىر­دەن جاۋاپ ايتا الماي, ەپتەپ ەسەڭ­گىرەپ تۇرعانىمدا ءمان-جاي­دى ءوزى بايانداي جونەلدى. «مەك­ت­ەپتە جانات اپاي «كىمدى قات­تى ساعىنساڭدار سوعان ارناپ حات جازىڭدار» دەپ تاپ­سىر­­ما بەردى. ال مەن اپامدى قات­تى ساعىنعاننان, سوعان حات جاز­دىم. ەكەۋمىز قىزىق ويناي­تىن ەدىك قوي. تاماق ىشكەن كەز­دە دە پويىز ويناپ وتىراتىن­بىز...». اناشىم! «ءپۇشتاناي» دەپ ەركەلەتەتىن ءتامپىش مۇ­رىن قى­زىم­نىڭ انشەيىندە ال­ما­­تىداعى ءاليا, عاليا ءاپ­كە­­­ل­ەرىن, راحىمجان اعاسىن, اۋىل­داعى قاراشاڭىراقتا قال­­عان باۋىرىم مالىكتىڭ با­­لا-شاعاسى نازەركە مەن ماع­­­جاندى اۋزىنان تاستاماي ايتىپ جۇرە­تىنىمەن ىشتەي ءسىز­دى – كۇلپار­شىن اپاسىن قات­تى اڭسايدى ەكەن-اۋ. «اپا, ءسىز بولماساڭىز اۋىل­دا تۇك تە قىزىق جوق» دەگەن ءسوزدىڭ سالماعى ءجۇ­رە­گىمدى قان­­­شالىقتى تىلگىلەپ تاس­­تا­عا­­نىن تۇسىنەسىز بە؟ اناشىم! مەنىڭ ەركە قى­زىم ءسىزدى وزىنەن 2-3 جاس كىشى باعىنىشتى ادامنان بەتەر باسىنىپ, ايتقانىن ورىنداتىپ, ارمانسىز وينايتىن. شارشاپ, اۋىرىپ تۇرعانىڭىزعا, اۋىراتىن اياعىڭىزبەن, الپامساداي اۋىر, ەتجەڭدى دەنەڭىزبەن ور­نى­ڭىزدان قايتا-قايتا تۇرۋ, وتى­رۋ قيىن سوعاتىنىنا قارا­ماس­تان ويىن ۇستىندە قانشا ءمار­تە قايتالاتسا دا, دەگەنىنە كو­نە­تىنسىز. ىڭكاردىڭ وسى شارت­تا­­رىنا اياعىنا دەيىن شىداۋعا, ونى­سىن بۇلجىتپاي ورىنداۋعا موي­ىنسۇنعان سىزدەن وزگە وعان ءالى ەشكىم كەزدەسپەي ءجۇر. كەزدەسپەيدى دە. كىم ءبىلسىن, ەركە قىزىم وسىنى اڭ­ساي­تىن شىعار, وسىنى ءتۇسى­نە­­تىن شىعار. مار­قۇم اجەم كۇلجاميلا ەكە­ۋ­ىڭىزدىڭ اراڭىزداعى ەنە مەن كەلىننىڭ سىيلاستىعىن اۋىل­داعىلار اۋزىنىڭ سۋى قۇ­رىپ ايتادى. كەلىن بولىپ ەنە­مەن, ەنە بولىپ كەلىنمەن ەش­بىر كيكىلجىڭگە بارماي ءومىر ءسۇرۋدىڭ ونەگە تۇتار تۇسى كوپ-اق. اناشىم! ۇل-قىزدارىڭىز ءبىرى­نەن كەيىن ءبىرى جوعارى وقۋ ورنىن قىزىل ديپلومعا ءبىتىر­سە, بىرىنەن كەيىن ءبىرى عىلىم كان­ديداتتىعىن قورعاپ جاتسا, مۇنىڭ ءبارى ءسىز قامىر يلەپ وتىرىپ, سىپىرانىڭ با­س­ىندا وقىتقان ساباقتىڭ, تاعى­­لىمدى ءتالىم-تاربيەنىڭ ءنا­تيجەسىندە قالانعان بەرىك ءىر­گەتاس قوي. ستۋدەنت بولىپ ءجۇر­گە­نىمىزدە ەمتيحانعا بارا­تىن, سىناق تاپسىراتىن كۇ­نى ءسىز مىندەتتى تۇردە جەتى شەل­پەگىڭىزدى ءپىسىرىپ, كورشى-قو­لاڭ­عا تاراتاتىنسىز. قۇران وقى­تىپ, پەرزەنتتەرىڭىزگە راحى­مىن, شاپاعاتىن توكسىن دەپ, اللا تاعالاعا سىيىنۋدان جا­لىق­پايتىنسىز. سۇيەنەتىن كوكە-جاكەمىز جوق بولعانىمەن, سىيى­ناتىن اللا تاعالانىڭ قول­داۋىنىڭ, ءسىزدىڭ ادال نيەت, شىن تىلەۋىڭىزدىڭ ارقاسى شىعار, تالاي سىناقتان ءسۇ­رىن­بەي وتتىك, ايتەۋىر. تا­رى­داي جەتىستىگىمىزگە جۇرەگى جارى­لا جازداپ قۋانىپ, تاۋداي تا­بىس كورەتىن اق پەيى­لىڭىزدى اي­ت­سا­ڭىزشى. اپكەم ءاليانىڭ كا­فەدرا مەڭگەرۋشىسى, ءىنىم راحىمجاننىڭ عىلىم كانديداتى دەپ جازىلعان كەۋدەگە تاعاتىن بەيدجىگىن قيىلىپ سۇراپ الىپ, اۋىلداعى ءۇيدىڭ تورىنە ءىلىپ قويعانىڭىز سول كەزدە ەرسى كورىنسە, قازىر كوڭىلگە كەرەمەت ىستىق سەزىلەتىن انالىق ماحابباتىڭىزدىڭ باعاسىن كەشتەۋ ءبىلىپ جات­قا­نىمىز با, قالاي ءوزى؟! اناشىم! 10 بالانى ومىرگە اكەل­گەن ناعىز باتىر اناسىز. باۋىرجان دەيتىن باۋىرىمىز 1,5 ايلىعىندا شەتىنەپتى. قال­عان توعىزىمىز, 6 ۇل, 3 قىز امان-ەسەنبىز, قۇدايعا شۇكىر­شى­لىك. بارلىعىمىز جوعارى ءبىلىم الدىق. ساباقتى جاقسى وقىپ, ادام بولسىن, باسقا جاق­قا الاڭداماسىن دەپ ءسىز ءبىزدى جۇم­ساماي, قارا جۇمىستىڭ ءبا­­رىن ءبىر ءوزىڭىز بەل شەشىپ قا­لاي ىستەگەنىڭىزگە قازىر قاتتى تاڭ­دانامىن. تاڭدانباعاندا شە؟ مالدىڭ قىستىق ازىعىنا ق­جەتتى جەم-ءشوپتى تۇگەلدەي جال­عىز ءوزىڭىز ازىرلەيتىنسىز. كە­­زىندە اتشاپتىرىم اۋماقتى قام­تيتىن ۇيىرگەلىك جەردىڭ ءشو­بىن ءبىر ءوزىڭىز وردىڭىز. ءبىر ءوزىڭىز ورىلعان ءشوپتى ار­قانمەن ارقالاپ, قوراعا تا­س­يتىنسىز. سول ءبىر ءوزىڭىز ات­قارعان تىرلىكتى بۇگىندە ءما­لىك اعام اۋىلداعى سىنىپتاس­تار­ىن, مەن قالادان دوستارىم­دى كومەككە شاقىرىپ, اتقا ءسۇي­رەتپە جەگىپ ءجۇرىپ ءاۋپى­رىم­مەن ارەڭ اتقارامىز. تاڭ قىلاڭ بەرە قولىڭىزعا ور­ا­عى­ڭىزدى ۇستاپ, ءشوپ ورۋعا كىرى­سە­تىن­ىڭىزدى كونەكوزدەر تاڭ­داي قاعىپ ايتادى. ودان بولەك ءۇيدىڭ ايەلگە تيەسىلى قات-قابات شارۋاسىن دا ىستەپ ۇلگەرىپ, كول­حوزدىڭ قارا جۇمىسىنا شى­­عاتىنىڭىز تاعى بار. سوندا ءسىز­دىكى نەعىلعان كۇش-قايرات, نە­عىلعان ەرىك-جىگەر, نەعىلعان مىق­تىلىق ەدى. ءوزىڭىز ءجيى ايتا­تىنداي, راسىندا دا, اناڭىز ءسىز­دى «تاستاي ەتىپ تۋعان ەكەن». اناشىم! اكەمىز قامىت­بەكتىڭ كولحوزدا ۇلكەندى-كىشى­لى باسشىلىق قىزمەتتەر ات­قار­عان­دىقتان ات ۇستىنەن ءتۇس­پەي جۇ­مىس ىستەپ, ءۇي شارۋاسىنا بەرتىندە عانا ارالاسا باستادى. بىردە-ءبىر رەت بەتىنە قارسى كەلگەنىڭىزدى كورگەن ەمەس­­پىز. كەرى­سىن­شە, ءاردايىم اكەمىزدى جاق­تاپ سويلەپ, بەدەلىن ارت­تى­رۋ­­­عا ۇمتىلاتىنسىز. وتبا­سىن­دا وتاعاسىنا قان­داي سىي-قۇر­مەتپەن قاراۋ قا­جەتتىگىن جاق­سى­ل­اپ سانالارى­نا ءسىڭىرسىن دەپ ۇدايى ءبى­رىن­شى كەزەكتە اكەمىزگە كوڭىل ءبو­لۋگ­ە باۋلىدىڭىز. وسى­دان دا شى­عار, اكەمىزدى اۋ­رۋ­حاناعا, شي­پا­­جايعا اپا­ر­عان­دا قاسىندا كۇ­تىم جاساۋ ءۇشىن قو­ساقتالىپ ءجۇ­رىپ, قوسىمشا ەم-دوم الا­تىنىڭىز بولماسا ءسىزدىڭ دەن­ساۋ­لىعىڭىزدى تەك­سەرتۋگە ارنايى نازار اۋدار­مايتىنىمىز نەتكەن ەن­جار­لىق ەدى, دەسەڭىزشى. اقىرى, مىنە, نە بولدى؟.. سىڭارىنان ايى­رىلعان اققۋ سىندى كۇي كە­شىپ, قايعىدان قان جۇت­قان اكەمىزدىڭ قۇلازىعان, جا­بىر­قا­عان, جاسىعان كوڭىلىن كو­تە­رۋدىڭ, كوكەيىندەگىسىن ءدوپ با­سۋدىڭ ەشبىر ەبىن تاپپاي, با­بىن بىلمەي, ابدەن الەك-ش­الەگىمىز شىعىپ, ۋاقىت جىل­جى­عان سايىن ءسىزدىڭ قادىرىڭىز سە­زىلە تۇسۋدە. اناشىم! ءسىز مەنى «ايىم­تاي» دەيتىنسىز. قايتىس بولا­رى­­­ڭىزدان بۇرىن ايىم­تا­يى­ڭىزدىڭ ۇيىنە ادەتتەگىدەي اكەم الدىندا, ءسىز ارتىندا اۋىلدىڭ ءدام-تۇزىمەن ار­قا­­لانىپ كەلدىڭىز. بىرەر كۇن ءۇي­دە بولىپ, اۋىلعا قاي­تار­دا راۋشان كەلىنىڭىز بەن زاڭ­عار نەمەرەڭىزبەن قوش­تا­سىپ تۇرىپ ءبىراز قادام اتتا­عان سوڭ قايتا اينالىپ كە­لىپ, تاعى بەتىنەن ءسۇيىپسىز. «وي, وسى اپامنىڭ ادەتى-اي دەپ قانا قابىلدادىم, قايتا-قاي­تا قوشتاسقانىن ەشقانداي جا­­مان­دىققا جورىماعان ەدىم» دەي­­دى كەلىنىڭىز. راسىندا دا, ءسىز­­دىڭ ءبىر ادەتىڭىز, قايتا-قايتا بە­­تى­مىزدى سۇيە بەرەتىنسىز. ءۇي­­گە كىرسەك تە, شىقساق تا. «قى­زىق­سىز, قازىر عانا ۇيدەن شى­عىپ نان اكەلۋگە دۇكەنگە بارىپ كەلدىم عوي. ەسىكتى اشىپ, تاعى بەت ءسۇيىپ جاتىرسىز» دەپ ازداپ قارسىلىق تا كورسەتەتىنبىز. ءسىز جاۋاپ قاتپاي كۇلە سالاتىنسىز. ەندى, مىنە, كۇلكىڭىزدى, بە­­تىمىزدەن قايتا-قايتا ءسۇي­گە­نى­ڭىزدى ساعىنىپ, ءبىر جىلدان بە­رى زارىعىپ بىتتىك. اناشىم! ءسىز ىشتەي ىرىم عىپ, زەينەتاقىڭىزدى جيناپ ءجۇرىپ تاپقان قارجىڭىزعا تاڭ­داعان سىرعاسىن اپەرىپ, الماتىداعى راحىمجان با­لا­­ڭىزدىڭ كوڭىلى قالا­عان بو­لاشاق كەلىننىڭ قۇلا­عى­نا تاعىپ قايتۋ ءۇشىن, قۇدا­لىق­­تىڭ, تويدىڭ كۇنىن بەل­گى­­لەۋ ءۇشىن 22 ناۋرىزدا – ۇلىس­­تىڭ ۇلى كۇنىندە اكە­مىز ەكەۋىڭىز سول جاقتا بو­لۋ­­دى ۇي­عارعان ەدىڭىزدەر. ال 17 ناۋ­رىزدا ءسىزدىڭ 68 جاس­قا تولعان تۋعان كۇنىڭىزگە ءبا­رى­مىز جي­نالىپ, اكەمىزدىڭ 70 جىل­دى­عى مەن ەكەۋىڭىزدىڭ وتاۋ قۇر­عاندارىڭىزعا 50 جىل تولعان «ال­تىن تويدى» قالاي اتاپ ءوتۋدى اقىل­داسۋدى جوسپارلاعان بول­ا­تىنبىز. امال قانشا, ءسىز اۋىلعا قايتقان كۇننىڭ ەر­تە­ڭىنە, ايىمتايىڭىزدىڭ تۋ­عان كۇنى – 12 ناۋرىزدا قان قىسىمىڭىزدىڭ قاتتى كو­تەرىلىپ كەتۋى سالدارىنان ءبىر­دەس­تەن ەس-ءتۇسسىز قۇلادىڭىز. «جە­دەل جاردەم» كولىگى اۋدان­دىق اۋرۋحانانىڭ جان ساقتاۋ ءبو­لىمىنە اپارعانىمەن, كوماگا تۇسكەن كۇيى ءبىر اۋىز قايتا ءتىل­گە كەلمەستەن, تىم بولماسا كو­زىڭىزدى ءبىر اشپاس­تان, نەبارى ءبىر جارىم تاۋلىك جاتىپ ءتۇس كورگەندەي حال كەشتىرىپ, وي­دا-جوقتا ءسىزدى باقيلىققا اتتا­نىپ كەتە بارادى دەپ كىم وي­­لاعان؟ ءسىزدى اۋرۋدى جە­ڭىپ, اياعىڭىزدان تۇرىپ كەتەت­ى­نى­ڭىزگە ءۇمىت ارتپاساق تا, تىلگە كە­لىپ, داۋىسىڭىزدى ەستۋدى, تىم بولماسا كوزىڭىزدى ءبىر اش­قان­دى قالاي كۇتتىك, قالاي اڭ­سا­دىق, قالاي ارماندادىق, دە­سە­ڭىزشى. وكىنىشكە قاراي, ار­مان شىركىن الدامشى بولىپ شىقتى. تاڭعا قاراي ءفاني ءدۇ­نيەدەگى تالقانىڭىز تاۋسىلدى. كىم ءبىلسىن, شارشاماۋدىڭ, قا­باعىن كىربىڭ شالسا دا قاباق شىتپاۋدىڭ, اۋىرماۋدىڭ, ەر­كەك­ت­ىڭ دە, ايەلدىڭ دە جۇمىسىن قا­تار اتقارعان ەر مىنەزدىلىكتىڭ وتەۋى وسىلاي وتەلگەن شىعار. پەيىشتە نۇرىڭىز شالقى­سىن, اناشىم! رۋحىڭىزبەن سىرلاسىپ, ىشتەگى شەردى تارقاتقان ۇلىڭىز – ايىمتايىڭىز – عالىمجان ەلشىباي 2010 جىل P.S. اۆتوردان: 17 ناۋرىز اياۋلى انامىز كۇلپارشىننىڭ تۋعان كۇنى. اتتەڭ, تىرشىلىكتەگى تالقانى تاۋسىلماعاندا 75 جاسىن ارقا-جارقا اتاپ وتەتىن ەدىك. اللا وسىلاي جازسا, تاعدىرى وسىلاي بولسا, امال نە... اناشىم! تۋعان كۇنىڭىزگە بايلانىستى تۋىنداعان تولعانىسىمنان, تولقىنىسىمنان ارۋاعىڭىز ءبىر اۋناپ ءتۇسىپ جاتسا, اللاعا ريزاشىلىعىمىز شەكسىز. 7 جىل بۇرىن رۋحىڭىزبەن سىرلاسىپ جازىلعان حاتتى وزگەرتپەي, وڭدەمەي, قاز-قالپىندا قايتا ۇسىنۋدى ۇيعاردىم.