ەۋرازيالىق توپ قۇرامىنداعى «قازحروم» تۇك» اق فيليالى – اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان «ەكپىندى ەڭبەك ۆاحتاسى» اتتى ونكۇندىكتىڭ ءوتۋى بارىسىندا 10 كۇندە زاۋىتتا 20 مىڭ توننادان استام فەرروقورىتپا ءوندىرىلدى.
جالپى, الىپ كاسىپورىنداعى وندىرىستىك كاسىبي جارىس جىل سايىن قالىپتاسقان داستۇرگە اينالعان. فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ مەتاللۋرگتەرى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىن وندىرىستىك جەتىستىكتەرمەن قارسى الماق. بيىلعى جىلى وسىنداي ماقساتتاعى وندىرىستىك جارىستار 6-شى رەت وتكىزىلىپ, ءارتۇرلى جاس ارالىعىنداعى 400-دەن استام مەتاللۋرگ قاتىستى. ولار – جوعارى كومىرتەكتى فەرروحرومدى, فەرروسيليكومارگانەتستى, فەرروسيليكوحرومدى جانە فەرروسيليتسيدى قورىتاتىن زاۋىتتاعى 24 قۋاتتى پەش اگرەگاتتارىنىڭ بالقىتۋ تسەحتارىنىڭ جۇمىسشىلارى. كونكۋرستىڭ كوميسسياسى تەك وندىرىستىك كورسەتكىشتەردى عانا ەسەپتەپ قويماي, جۇمىس ورنىنداعى قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن ساقتاۋ, ءتارتىپتى جانە ۋچاسكەلەردىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە بولۋلارىن دا نازارعا الادى. جۇمىس بارىسىندا №6 پەشتىڭ بالقىتۋشىلارى بىردە-ءبىر ەسكەرتۋ العان جوق.
ەۋرازيالىق توپتىڭ قۇرامىنا كىرەتىن ەلىمىزدەگى «قازحروم» ترانسۇلتتىق كومپانياسى» اق فيليالى – اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتى الىپ كاسىپورىندار قاتارىندا. ءوندىرىس ورنىندا 7 مىڭداي ادام ەڭبەك ەتۋدە. جىلىنا 1,2 ميلليون توننا فەرروقورىتپا وندىرەتىن زاۋىت ءبىزدىڭ ەلىمىزدە عانا ەمەس, الەمدىك مەتاللۋرگيا نارىعىنداعى الىپ كاسىپورىنداردىڭ بىرىنەن سانالادى. بيىل زاۋىتتىڭ №1 بالقىتۋ تسەحىندا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن №15 پەش پايدالانۋعا بەرىلدى. زاۋىت ديرەكتورى سەرگەي پروكوپەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەسكى پەشتى جوندەۋ جۇمىسى شىلدە ايىندا باستالىپتى. بۇل الىپ پەشتە جوعارى كومىرتەكتى فەرروحروم بالقىتىلادى. ەندى جاڭعىرتىلىپ, جوندەلىپ, جاڭا زاماناۋي جۇيە قوندىرعىلارمەن جابدىقتالدى. ياعني, مەحانيكالىق, گيدراۆليكالىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاجەتتىلىكتەرى اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسىنە اۋىستىرىلدى. الىپ ەلەكتر پەشىنىڭ كۇردەلى جوندەۋى زاۋىتتىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە استى. پەشتى جاڭا زامان تالاپتارىنا ساي جابدىقتاۋعا, جاڭارتۋعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 1,4 ملرد تەڭگە. مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى وزىق قۇرال-جابدىقتار ورناتىلدى. قاۋىپسىز ءارى ەكولوگيالىق جاعىنان تازا. زاماناۋي تەحنولوگيا, جاڭا پەشتىڭ قوسىلۋى زاۋىتتىقتار ءۇشىن ونىمدىلىككە, ۇنەمدىلىككە ۇلەس. پەش جىلىنا شامامەن 50 مىڭ توننا جوعارى كومىرتەكتى فەرروحروم وندىرەدى.
– نەگىزگى جانە قوسالقى جابدىقتى ۇنەمى جاڭالاپ تۇرۋ – كاسىپورىننىڭ تابىستى دامۋىنىڭ كەپىلى. ەكىنشىدەن, قورشاعان ورتانى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى زاماناۋي تالاپتار ەسكەرىلەدى. كۇردەلى جوندەۋ كەزىندە پەش قايتادان جاڭالانىپ, رەتتەلەدى. بارلىق قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن زاۋىت ماماندارى جۇرگىزدى. قازىر زاۋىتتاعى ەڭ قۋاتتى قۇرىلىمى №6 تسەحتى قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىسىنا دايىندىق جاسالۋدا, – دەيدى سەرگەي پروكوپەۆ.
ءوندىرىس ورنىنداعى ماقساتتى ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار ءتيىمدى ورىندالۋدا. «قازحروم» كومپانياسىنىڭ قۋاتتى ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى بارلىق فيليالدارعا جوسپارلى جوندەۋلەردى ۋاقىتىندا جاساۋعا, جابدىققا كەزەڭمەن جاڭارتۋ جۇرگىزۋگە, ەكولوگيالىق باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا, زاۋىتتىقتاردىڭ ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋعا, ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە جوعارى ساپالى ءونىم كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋدە. زاۋىتتا ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ, قايتادان جاراقتاندىرۋ جۇمىستارى كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇرگىزىلۋدە.
– ءبىز ۇنەمى بالقىتۋشىلاردىڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن ماماندىعى ءبىر ەكەندەرىن ماقتانىشپەن ايتىپ جۇرەمىز, – دەيدى اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي پروكوپەۆ. – جانە جىل سايىن كاسىپورىندا مەرەيتويلارعا ارناپ «ەكپىندى ەڭبەك ۆاحتاسى» ونكۇندىگىن وتكىزەمىز. بۇل وندىرىستىك جارىستى ءبىز كاسىبي شەبەرلىكتىڭ بايقاۋى دەپ ەسەپتەيمىز. ۇزدىك مەتاللۋرگتى انىقتاۋ عانا ەمەس, سونداي-اق ولاردىڭ ەڭبەك جەتىستىگىنە جەتۋىلەرىنە دە ىقپالىن تيگىزەدى. ال مەتاللۋرگتەر ءۇشىن تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي ماراپاتقا يە بولۋ – ۇلكەن مارتەبە, ءبارىنەن دە ماڭىزدى.
ءسويتىپ, جارىس سوڭىندا №25 پەشتىڭ مەتاللۋرگتەرى №2 تسەحتىڭ ۇزدىك بريگاداسى اتاندى. ال ەڭ جوعارى وندىرىستىك كورسەتكىشتەر №1 بالقىتۋ ءبولىمشەسىنىڭ №16 اگرەگاتىنا تيەسىلى بولدى. №6 تسەح كوشباسشىسى قۇرمەتىن №62 پەشتىڭ مەتاللۋرگتەرى يەلەندى. زاۋىت بويىنشا №43 پەش جۇمىسشىلارى «ۇزدىك بريگادا» اتاندى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى
اقسۋ قالاسى