وتاندى قورعاۋ – قاسيەتتى بورىش

– بۇگىندە اسكەرىمىزدىڭ زاماناۋي كەز كەلگەن تالاپتارعا لايىقتى ەكەنى بەلگىلى. ساكەن ءادىلحان ۇلى, ەڭ العاش قۇرىلعان جىلدارى قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ الدىندا قانداي قيىندىقتار كەزدەسكەنىن ايتىپ بەرسەڭىز. – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىق ەتۋىمەن ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى 25 جىل ىشىندە قيىن دا قارقىندى دامۋ جولدارىن باستان كەشىردى. تاۋەلسىزدىككە يە بولعان ساتتەن باستاپ مەملەكەتىمىزدىڭ العا قويعان باسىم مىندەت­تەرىنىڭ ءبىرى ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماق­تىق تۇتاستىعىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە لايىقتى, ۋاقىت تالابىنا ساي قابىلەتتى اسكەر قۇرۋ بولدى. كوپۆەكتورلى جانە تولەرانتتىلىق قاعي­داتتارى نەگىزىندە مەملەكەت قۇرۋ, دامۋ باعى­تىن تاڭداۋ قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ زاماناۋي بەينەسىن الدىن الا انىقتادى. قورعانۋ سيپاتىنداعى اسا ماڭىزدى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان اسكەرىن قۇرۋ قاعيداتتارى العاش رەت 1993 جىلى 11 اقپاندا قابىلدانعان اسكە­ري دوكتريناعا ەنگىزىلدى. بۇل دوكترينا اس­كە­رىمىزدى زاماناۋي دامىتۋدىڭ نەگىزىن قالادى.  25 جىل ىشىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي قولداۋى مەن جەكە قاتىسۋىنىڭ ارقا­سىندا ەلىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعى جوعارى اسكەرى قالىپتاستى. قازاقستان اسكەرىنىڭ قازىرگى دەڭگەيگە قول جەتكىزۋى مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋ ستراتەگيالارىندا, پرەزيدەنتىمىزدىڭ جولداۋلارىندا جانە اسكەري دوكترينادا ەلدىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى كورسەتىلگەن ماقسات-مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزىندە مۇمكىن بولدى.  – اسكەرىمىزدى قالىپتاستىرۋ بارىسىندا قولعا الىنعان قانداي ماڭىزدى شارالاردى ەرەكشە اتاپ وتەر ەدىڭىز؟ – قۇرلىقتاعى اسكەردەن, اۋە قورعانىسى كۇشتەرى مەن اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنەن قۇرال­­عان قارۋلى كۇشتەردىڭ ءۇش ءتۇرلى قۇرى­­­لىمى انىقتالدى. ولاردىڭ قۇرامى وڭتاي­لاندىرىلدى جانە مەملەكەتكە ىقتيمال اسكەري قاتەرلەر ەسەپكە الىنا وتىرىپ, ءتيىستى مىندەتتەر ناقتىلاندى. قازاقستاننىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگى مەن قورعانىسىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ, باسقا اسكەرلەرمەن جانە اسكەري قۇرامالارمەن, سونداي-اق, مەم­لەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن ءوز­ارا ءىس-قيمىلدى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋ جانە ۇيىمداستىرۋدا قارۋلى كۇشتەردىڭ باس شتابىنىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ءۇشىن وعان قورعانىس مينيسترلىگى ۆەدومستۆوسىنىڭ مارتەبەسى بەرىلدى.  قۇرلىق, اسكەري-اۋە جانە اسكەري-تەڭىز كومپونەنت­تەرىنىڭ الەۋەتى ۇلعايتىلدى, ستراتە­گيا­لىق باعىتتاردا داعدارىستىق جاعدايلار پايدا بولعان كەزدە اگرەسسيا كورسەتۋ جانە مىندەتتەردى شەشۋگە قاتىسۋ ءۇشىن جوعارى دەڭ­گەيلى اسكەري توپتار قۇرىلدى. قىسقا مە­ر­زىمدە كەز كەلگەن قاۋىپ-قاتەرگە قارسى جەدەل ارەكەت ەتەتىن ارنايى وپەراتسيا توبى جاساقتالدى.  كيبەركەڭىستىكتە قاۋىپ-قاتەرگە قارسى ءىس-قيمىل ماقساتىندا قارۋلى كۇشتەردىڭ اقپا­راتتىق كۇرەس كومپونەنتى قۇرىلدى. مەملە­كەتتىڭ اۋماقتىق قورعانىس سالاسىن بىرىكتىرۋ ءۇشىن اسكەري قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتاق جۇيەسىندە قارۋلى كۇشتەر قۇرامىنداعى اۋماقتىق اسكەرلەردىڭ باسقارۋ ورگانى پايدا بولدى. ەل وڭىرلەرىندەگى اسكەري قاۋىپ-قاتەردى جەدەل رەتتەۋ بويىنشا قارۋلى كۇشتەردىڭ اۋە-كولىكتىك مۇمكىندىگى ارتتى.  قولدا بار شاعىن قۇراممەن اسكەري قۇرىلىم جۇيەسى قۇرىلدى. ول – الەمدىك ستاندارتقا ابدەن لايىق. قۇرىلىمنىڭ بارلىق ساتىلارىن قامتي وتىرىپ, ءبىز ەلىمىزدىڭ اسكەري وقۋ ورىندارى ارقىلى كادرلار دايىنداۋ ءىسىن جولعا قويدىق. اسكەري وقۋ ورىندارىنىڭ وقۋ-تاربيەلىك پرو­تسەسىنە وقىتۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارى ەنگىزىلگەن. ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ, اسكەري جاعدايلارداعى ءىس-قيمىلعا قاجەتتى يكەمدىلىك پەن داعدىعا جەكە قۇرامدى باۋلۋ ءۇشىن وقۋ-ادىستەمەلىك بازا كەڭەيتىلگەن. 25 جىل ىشىندە قازاقستان گەنەرالدارى مەن وفيتسەرلەرىنىڭ تۇتاس بۋىنى ءوسىپ شىقتى.  تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ اسكەرى ءىس جۇزىندە جاڭادان قۇرىلدى. ونىڭ قالىپتاسقان داڭقتى اسكەري ءداستۇرى بولدى. قازاقستاننىڭ العاشقى قورعانىس ءمينيسترى ساعادات نۇرماعانبەتوۆ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە اسكەرىمىزدى باسقارا وتىرىپ, ونى قۇرۋ مەن دامىتۋعا زور ۇلەس قوستى. ونىڭ اسقان ابىرويى جەكە قۇرام اراسىندا اسكەري الەۋەتتى ارتتىرۋ جانە اسكەري ءتارتىپتى نى­­عايتۋعا كوپ كومەگىن تيگىزدى. ول ەلباسىنىڭ باس­شىلىق ەتۋىمەن قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ نەگىزىن قالادى.  سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ باستى قورعانىس ۆەدومستۆوسىن باسقارعان مينيسترلەردىڭ ءرولىن اتاپ وتپەۋگە بولمايدى. ماسەلەن, الىبەك قاسىموۆ, ءسات توقپاقباەۆ, مۇحتار التىنباەۆتىڭ كەزىندە قارۋلى كۇشتەرىمىزدى دامىتۋ باعىتىندا اۋقىم­دى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. سول سياقتى, قارۋلى كۇشتەردىڭ ايبىنىن اسىرا ءتۇسۋ ماقساتىندا ادىلبەك جاقسىبەكوۆ, دانيال احمەتوۆ, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ سىندى ازاماتتار ءوز كۇش-جىگەرلەرىن اياعان جوق. – ۇلتتىق اسكەري قۇرىلىمدى قالىپتاس­تىرۋدا قارۋلى كۇشتەردىڭ ەرەكشە ماڭىزدى جەتىستىكتەرىن اتاپ كورسەتسەڭىز. – بىلىكتى مامانداردىڭ بولۋىن, سونداي-اق, باسەكەگە قابىلەتتى, دايارلانعان جەكە كادر­لاردى دايىنداۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنى ەسكەرىلە وتىرىپ, قارۋلى كۇشتەر قۇرىلعان ساتتەن باستاپ اسكەري قۇرىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. ناتيجەسىندە 25 جىل ىشىندە قازاقستاندا ۇلتتىق اسكەري كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسى, قارۋلى كۇشتەردى دامىتۋدىڭ بالامالى پەرسپەكتيۆاسى قالىپتاستىرىلدى. جۇيە ءۇزىلىسسىز ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن قامتاماسىز ەتەدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ء«بىلىم بەرۋ تۋرالى» زاڭىندا كوزدەلگەن بەس دەڭگەيدى قامتيدى. ولار – ورتا ءبىلىم, تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم – ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋرا, سونداي-اق, قوسىمشا ءبىلىم – اسكەري كافەدرا, قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ. ورتا ءبىلىمدى استانا, الماتى, قاراعاندى جانە شىمكەنت قالالارىنداعى «جاس ۇلان» رەسپۋبليكالىق مەكتەپتەرى بەرەدى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمدى كىشى كوماندالىق قۇرامدى دايارلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن كادەت كورپۋسى بەرەدى. بۇل وقۋ ورنىن بۇگىنگە دەيىن ءبىتىرىپ شىققان 2 700 كاسىبي سەرجانت قارۋلى كۇش­تەردىڭ ءارتۇرلى لاۋازىمدارىندا قىزمەت ەتۋدە.  قارۋلى كۇشتەر اسكەرلەرىنىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن تەكتەرىنىڭ ماماندارى ءۇش اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىندا دايارلانۋدا. قۇرلىقتاعى اسكەرلەردىڭ اسكەري ينستيتۋتى قارۋلى كۇشتەر ءۇشىن اسكەري كادرلار دايىنداۋدا ەرەكشە ورىن الادى. قارۋلى كۇشتەردىڭ كىشى وفيتسەرلەر قۇرامىنىڭ 70 پايىزدان استامى اتالعان وقۋ ورنىنىڭ تۇلەكتەرى بولىپ تابىلادى. ينستي­تۋتتى بارلىعى 12 600 وفيتسەر, ونىڭ ىشىندە تاۋەل­سىزدىك جىلدارى 7 300 وفيتسەر ءبىتىرىپ شىقتى. ينستيتۋتتىڭ 67 تۇلەگىنە گەنەرال اتاعى بەرىل­گەن. ولار قازىرگى ۋاقىتتا قارۋلى كۇشتەردە باس­شىلىق قىزمەتتەر اتقارۋدا. اۋە قورعانىسى كۇشتەرى, بايلانىس اس­كەرى, اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيە­سى, اقپاراتتىق (كيبەر) قاۋىپسىزدىك سالاسى ءۇشىن ماماندار دايارلاۋ ماقساتىندا ءبىز راديو­ەلەكترونيكا جانە بايلانىس اسكەري-ينجەنەرلىك ينستيتۋتىن قۇردىق. ينستيتۋت 10 باعىت بويىنشا 1 مىڭنان استام وفيتسەر دايىنداپ شىعاردى.  تالعات بيگەلدينوۆ اتىنداعى اۋە قورعانىس كۇشتەرى ينستيتۋتىنىڭ دا قىزمەتىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. بۇل ۇشقىشتار جانە ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قۇرام دايارلاۋ باعىتىنداعى وقۋ ورنى اسكەري-اۋە كۇشتەرى ءۇشىن عانا ەمەس, سونداي-اق, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتى ءۇشىن دە ماماندار دايىنداۋدا. ينستيتۋت 1 900-دەن استام ۇشقىش پەن ينجەنەردى وقىتىپ شىعاردى.  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى اتىنداعى ۇلتتىق قور­عانىس ۋنيۆەرسيتەتى ۆەدومستۆوارالىق وقۋ-ادىس­تەمەلىك ورتالىق بولىپ تابىلادى. وندا جىل سايىن 100 وفيتسەر, ونىڭ ىشىندە بولا­شاق گەنەرالدار وقىتىلىپ شىعارىلادى. كۋرس­تىق دايارلاۋ جۇيەسى ارقىلى جىل سايىن قارۋلى كۇشتەردىڭ, باسقا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردىڭ 2 مىڭنان استام اسكەري قىز­مەتشىسى مەن قىزمەتكەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدان وتەدى. ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇلتتىق ۇلان فاكۋلتەتىمەن قاتار, ۇقك شەكارا قىز­مەتى فاكۋلتەتى قۇرىلدى. بيىلعى جىلى مەم­­لەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى فاكۋلتەتى اشى­لادى. ۋنيۆەرسيتەت الەمدەگى جەتەكشى جوعا­رى وقۋ ورىندارى تاراپىنان مويىندالعان. ول وكسفورد قوعامداستىعى مەن ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتتەر قاۋىمداستىعىنا قابىلداندى.  ءبىزدىڭ بارلىق اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىمىزدا قىرعىزستان, تاجىكستان جانە ارمە­نيانىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى ءبىلىم الۋدا, بۇل قازاقستاننىڭ اسكەري ءبىلىمىنىڭ بيىك مارتەبەسىن ايعاقتايدى. مۇندا ۇجىمدىق قاۋىپ­سىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملە­كەتتەردىڭ شامامەن 370 اسكەري قىزمەتشىسى دايارلاندى.  تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ 409 اسكەري قىزمەتشىمىز شەت ەلدەردەگى (رەسەي, قىتاي, اقش جانە ت.ب.) جوعارى وقۋ ورىندارىن­دا ءبىلىم الۋدا.  اسكەري-وقىتۋ رەزەرۆىن دايارلاۋعا باسا نازار اۋدارىلۋدا. وقىتۋ ءىسى ازاماتتىق جوعارى وقۋ ورىندارى جانىنداعى 29 اسكەري كافەدرادا جۇرگىزىلۋدە. جىل سايىن اسكەري كافەدرالار 3 700-دەن استام وفيتسەر دايارلايدى. ەلىمىزدىڭ اسكەري وقۋ ورىندارىندا كاسىپتىك بىلىممەن قاتار, قىزمەتشىلەر مەن اسكەري قىزمەتشىلەردى قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ كۋرستارى قاراستىرىلعان. وسى ارادا مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان اسكەري ءىستىڭ ءارتۇرلى سالاسى بويىنشا ءبىرىنشى توپتاعى سەرجانتتاردان گەنەرالدارعا دەيىن اسكەري كادر­لاردى دايارلاۋدىڭ تولىق تسيكلى قۇرىلعان از عانا مەملەكەتتىڭ ءبىرى بولىپ وتىر», دەپ اتاپ كورسەتكەنىن ەسكە سالا كەتەيىن.   – ەلىمىزدىڭ كاسىبي اسكەرىن جاساقتاۋ بارىسىندا قانداي ءتيىمدى تاسىلدەر قولدانىلدى؟ – اسكەردىڭ الەۋەتى قارۋلى كۇشتەردىڭ ساپا­سىنا تىكەلەي بايلانىستى. قارۋلى كۇشتەر قىزمەتىنىڭ بارلىق سالاسى الەمدىك تاجىري­بەگە نەگىزدەلىپ دامۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا قارۋلى كۇشتەرىمىز ارالاس تاسىلمەن, ياعني اسكەري شاقىرۋ جانە كەلىسىمشارت بويىنشا جاساق­تالۋدا. بۇل رەتتە, سەرجانتتار مەن ساربازدار قۇرامىنىڭ 70 پايىزدان استامىن كەلىسىمشارت بويىنشا قىزمەت ەتەتىن اسكەري قىزمەتشىلەر قۇرايدى. ال قالعان 30 پايىزىن اسكەري مىن­دەتتىلەر قۇرايدى. ال وفيتسەرلەر كورپۋسىن ايتار بولساق, ولاردىڭ 82 پايىزدان استامى اسكەري ءىستىڭ كاسىبي شەبەرلەرى بولىپ تابىلادى.  اسكەردى جاساقتاۋدىڭ بۇل ءتاسىلى مەيلىنشە ءتيىمدى بولىپ كەلەدى. سونداي-اق, ول ءوز كەزەگىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋىنگەرلىك جوعارى ازىرلىگى مەن قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.  مىندەتتىلەردى اسكەرگە شاقىرۋ موبيلي­زاتسيالانعان رەسۋرستى تولىقتىرۋ, سونداي-اق, جاستاردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ, جۇمىس­پەن قامتۋ جانە كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتشىلەردى ىرىكتەۋ ماسەلەلەرىن شەشەدى.  – وسى 25 جىل ىشىندە قارۋلى كۇشتەرىمىزدى قارۋ-جاراق جانە اسكەري تەحنيكامەن قام­تاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىس­تار جونىندە ايتىپ وتسەڭىز.  – تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىندا اسكەردى قارۋ­لاندىرۋعا زاماناۋي قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانىڭ شامامەن 4 300 بىرلىگى ساتىپ الىندى. سونداي-اق, وسى ارالىقتا بۇرىننان بار قۇرال-جابدىقتار مەن اسكەري تەحنيكالاردىڭ 1 200 بىرلىكتەن استامى جوندەۋدەن وتكىزىلدى جانە قايتا جاڭعىرتىلدى.  قۇرلىقتاعى اسكەرگە زاماناۋي ءتۇرلى راديو­ەلەكتروندى بارلاۋ تەحنيكالارى, اسكەري بروندالعان ماشينالار مەن بروندى ترانسپورتەرلەر, راكەتالىق-ارتيللەريا قارۋ-جارا­عى, اۋىر وق اتۋ جۇيەلەرى, ۇيالى بايلانىس كە­شەندەرى, رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيو­لو­گيالىق قاتەرلەردەن قورعايتىن وتاندىق ماشي­نالار, جانار-جاعارماي تاسىمالدايتىن تەح­ني­كالار, دالالىق گوسپيتالدار الىندى. ەلىمىزدىڭ اۋە قورعانىس كۇشتەرى 4++ سۋ-30سم زاماناۋي جويعىش ۇشاقتارمەن, ءوز ساناتىنداعى ەڭ تاڭداۋلى س-295 اسكەري-كولىكتىك جانە وقۋ-جاتتىعۋعا ارنالعان Zlin ۇشاقتارىمەن, ەس-145, مي-171ش تىكۇشاق­تارىمەن, مي-35م اسكەري-كولىكتىك تىكۇشاق­تارىمەن تولىقتىرىلدى. سونداي-اق, اۋە شابۋى­لىنا قارسى قورعانىس تەحنيكالىق پاركى جاڭارتىلدى. اۋە شەكارالارىن قورعاۋ بويىنشا اسكەري كەزەكشىلىكتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن سەنىمدى س-300پس, س-200, س-125 زەنيت­تىك-راكەتالىق جانە وتاندىق «نۇر» راديوتەحنيكالىق كەشەندەرى ورناتىلعان.  ءبىزدىڭ ەلىمىزگە كاسپيدىڭ ەڭ ۇزىن تەڭىز شەكاراسى تيەسىلى. ونى ىجداعاتتىلىقپەن قورعاۋ قاجەت. ءبىز ۇلتتىق اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىن قۇر­دىق جانە ونى قارقىندى دامىتۋدامىز. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا اسكەري ماڭىزى زور كورابلدەر مەن كەمەلەردى جاساپ شىعارۋ جولعا قويىلعان. ورال قالاسىنداعى «زەنيت» زاۋىتى ەلىمىزدىڭ تەڭىزدەگى شەكارالارىن كۇزەتۋ ءۇشىن بۇگىنگە دەيىن 25-تەن استام كورابل مەن كەمە شىعارىپ, ولار ءوز دەڭگەيىندە قىزمەت كورسەتۋدە.  ءبىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىمىز بۇگىندە زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن جانە اسكەري تەحنيكامەن جاڭعىرتىلعان, مەملەكەتتىڭ قورعانىس جۇيەسىن قامتاماسىز ەتەتىن جوعارى ءموبيلدى اسكەردەن تۇرادى.  – قازىرگى ۋاقىت سۇرانىسىنا سايكەس اسكەري دايارلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ باعى­تىندا نەندەي جوسپارلارىڭىز بار؟ بۇگىنگى تاڭدا اسكەري قاۋىپسىزدىك بويىنشا قانداي ماسەلەلەرگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر؟ – قازىرگى ۋاقىتتا جوعارعى باس قولباس­شىنىڭ 2011 جىلعى اسكەري دوكترينادا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىڭ اسكەري ۇيىمىن كەشەن­دى دامىتۋدىڭ نەگىزگى شارالارى شەڭ­بەرىندە قارۋلى كۇشتەرگە قويعان مىندەتتەرىنىڭ باستى بولىگى ىسكە اسىرىلدى. جاڭا اسكەري دوكترينادا كوزدەلگەندەي, الداعى ۋاقىتتاعى كەزەڭگە قارۋلى كۇشتەرگە جوعارعى باس قول­باسشى قويعان مىندەتتەر تومەندەگىدەي: – اسكەري جوسپارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ; – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگى جانە قورعانىسىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك جانە اسكەري باسقارۋدى ورتا­لىقتاندىرۋ ماقساتىنداعى ۇلتتىق باسقا­رۋ ورتالىعىن قۇرۋ; – راكەتالىق شابۋىلداۋ جونىندەگى الدىن الۋ جۇيەسىن دامىتۋدى جالعاستىرۋ; – ەلدىڭ اسكەري جانە اسكەري-ەكونوميكالىق الەۋەتىنە سايكەس, اقپاراتتىق-پسيحولوگيالىق جانە باعدارلامالىق-تەحنيكالىق ىقپال ەتۋگە بالامالى جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن كيبەرقاۋىپسىزدىك بولىمشەلەرىنىڭ مۇمكىندىگىن كۇشەيتۋ;  – مەملەكەتتىڭ ايماقتىق قورعانىسىن قالىپتاستىرۋدى قايتا قۇرۋ;  – اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەلەرىنە قارۋلى كۇشتەردەگى اسكەرلەر, قارۋ-جاراق پەن رەسۋرستاردى ەنگىزۋدى جالعاستىرۋ; – وڭىرلىك قاعيدات بويىنشا قارۋلى كۇشتەردى, باسقا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردى قالىپ­تاستىرۋدا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ پروتسەسىن بىرىكتىرۋدى اياقتاۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر.  – اسكەرىمىزدىڭ حالىقارالىق رەيتينگتەگى كورسەتكىشى جىلدان جىلعا جاقسارا تۇسكەندىگى جاسىرىن ەمەس. Global Firepower ۇيىمىنىڭ رەي­تينگىنە سايكەس, ءبىزدىڭ اسكەرىمىز 2017 جى­لى الەمدەگى بارلىق اسكەرلەر اراسىندا 53-ءشى ورىن­نان كورىندى. قازاقستان اسكەري الەۋە­تىن ودان ءارى قانشالىقتى كۇشەيتەتىن بولادى؟  – قارۋلى كۇشتەرىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ, اسكەري دايىندىقتى جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزۋ, سونداي-اق, حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە اتسالىسۋ ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى. وسى ورايدا, مەملەكەتتىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن قاۋىپ-قاتەرلەردى باعالاۋ جانە بولجاۋ نەگىزىندەگى مىندەتتەردى ناقتىلاۋ; قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرامى مەن قۇرىلىمىن بۇگىنگى تاڭداعى ءتۇرلى اسكەري قاقتىعىستاردىڭ وزگەرگەن سيپاتىن ەسكەرە وتىرىپ جاڭعىرتۋ; قۇرلىقتا, تەڭىزدە, اۋە-عارىشتىق جانە اقپاراتتىق كەڭىستىكتە قارسىلاسقا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق باعىتتارداعى اسكەرلەردىڭ تۇرا­رالىق توبىن قۇرۋدى اياقتاۋ, سونداي-اق, قورعانىس ماقساتىنداعى ستراتەگيالىق باعىت­تاردى اۋماقتى جەدەل جابدىقتاۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن باستى شارالار بولىپ تابىلادى.  ءسوزىمنىڭ سوڭىندا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ارقىلى قارۋلى كۇشتەردىڭ اسكەري قىز­مەتشىلەرىن, ارداگەرلەرىن, وتانىمىز­دىڭ بارلىق ازاماتتارىن داڭقتى قارۋلى كۇش­تەرى­مىزدىڭ 25 جىلدىعىمەن جانە ۇلى وتان سوعى­سىنداعى جەڭىسكە 72 جىل تولۋىمەن قۇت­تىق­تاعىم كەلەدى. سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل, قارۋلى كۇشتەر ەڭبەككەرلەرىنە, وتانىمىزدىڭ بۇگىنگى ايبىندى قورعاۋشىلارىنا زور دەنساۋ­لىق, وتباسىلىق بەرەكە, قاجىماس قايرات تىلەي­مىن! ەلىمىز جانە ونىڭ ايبىندى قارۋلى كۇش­تەرى دامي بەرسىن! 

اڭگىمەلەسكەن  جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان»