كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ 2004 جىلعى 10 ناۋرىزداعى №113-1 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن جولاۋشىلاردى جانە باگاجدى اۆتوموبيل كولىگىمەن تاسىمالداۋ ەرەجەسىنە سايكەس «ۇزاقتىعى 150 شاقىرىمنان اساتىن قالاارالىق جانە حالىقارالىق تۇراقتى اۆتوموبيل تاسىمالدارى مارشرۋتتارىندا پايدالانىلاتىن اۆتوبۋستاردىڭ شالقايمالى ارقالىقتارى بار جۇمساق وتىرعىشتارى بولۋى ءتيىc» دەگەن ءوزگەرتۋ مينيسترلىكتىڭ 2008 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى № 539 بۇيرىعىمەن ەنگىزىلگەن بولاتىن.
وسى وزگەرتۋلەردىڭ نەگىزىندە, وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇراقتى وبلىسىشىلىك اۆتوبۋس مارشرۋتتارىنا قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا بقو جولاۋشىلار, كولىك جەنە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى ءوتكىزگەن كونكۋرستاردا كوپتەگەن تۇراقتى مارشرۋتتار باعىتتارى سايكەس اۆتوبۋستاردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى كونكۋرس لوتتارى بوس قالىپ, اتالعان جاڭا تالاپقا ءسايكەس كەلمەۋىنە بايلانىستى كونكۋرسقا قاتىسۋشى كەيبىر تاسىمالداۋشىلاردىڭ كونكۋرستىق قۇجاتتامالارى كوميسسيا تاراپىنان قاراۋسىز كالدىرىلعان بولاتىن.
وسىلايشا, وتكەن جىلدىڭ 30 قاراشاسىندا بولعان كونكۋرس ءناتيجەسى بويىنشا 21 مارشرۋتتان تەك 9 مارشرۋت, 13 جەلتوقسانداعى كونكۋرستا 40 مارشرۋتتان تەك 6-ۋى عانا انىقتالعان ەدى.
وعان سەبەپ, اۋداندىق (اۋىلدىق) تاسىمالداۋشىلارعا قويىلعان تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن كولىكتەردىڭ جوقتىعى. اتالعان تالاپقا تەك قانا «لياز, مەرسەدەس, سەترا» ماركالى اۆتوبۋستار سايكەس كەلەدى.
الايدا, وسى ۋاقىتقا دەيىن وبلىستىق ورتالىقتان شالعاي اۋدانداردىڭ اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرىنە جول ساپاسىنىڭ وتە تومەندىگىنە بايلانىستى اۆتوبۋس قاتىناسى تەك پاز, گازەل نەمەسە جاي جولداردا ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ۋاز شاعىن اۆتوبۋستارىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ كەلگەن. ۇلكەن كلاستى اۆتوبۋستار وسى جولدارمەن جۇرە المايدى. جىلدىڭ مەزگىلسىز كەزىندە, ياعني كوكتەم جانە كۇز كەزەڭدەرىندە اۆتوموبيل قاتىناسى اتالعان اۋدانداردا وتە شەكتەۋلى بولادى نەمەسە ۋاقىتشا توقتاتىلادى.
مىسالى, وبلىس ورتالىعى ورال قالاسىنان بوكەي ورداسى اۋدانىنىڭ ورتالىعى سايقىن اۋىلى 550 كم قاشىقتىقتا ورنالاسقان, اسفالتتى جول بار-جوعى – 203 شاقىرىم. جولدىڭ قالعان 347 شاقىرىم بولىگى شاعىرتاستى-قيىرشىقتاستى جول, سوندىقتان كوكتەم جانە كۇز ايلارىندا كولىكتىڭ ءجۇرۋى قيىن, تاپ وسىنداي جاعداي وبلىستىڭ باسقا ەلدى مەكەندەرىندە دە ورىن الىپ وتىر. وبلىستاعى 476 ەلدى مەكەننىڭ 62-سىندە عانا قارا جامىلعىلى جول بار. وسىعان وراي, جاڭا تالاپقا ءسايكەس كولىك قاتىناسىن ۇيىمداستىرۋ مۇمكىن ەمەس. سونىمەن قاتار, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ وبلىس ورتالىعىمەن قاتىناساتىن كولىك ءتۇpi – تەك قانا اۆتوموبيل كولىگى.
قازىرگى ۋاقىتتا, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كولىك ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى تاراپىنان جولاۋشىلاردى جانە باگاجدى اۆتوموبيل كولىگىمەن تاسىمالداۋ ەرەجەسىنىڭ جاڭا جوباسى ءازىرلەنۋدە.
وسىعان وراي, جەرگىلىكتى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا ەرەجەدە اۆتوموبيل كولىگىمەن جولاۋشىلاردى جانە باگاجدى تاسىمالداۋ كەزىندە جول ۇزاقتىعىنا بايلانىستى كلاسى جوعارى اۆتوبۋستاردى قويۋ تۋرالى تالاپتى الىپ تاستاۋ نەمەسە وسى ماسەلەنىڭ باسقا دا شەشۋ جولدارى قاراستىرىلۋى قاجەت. ايتپەسە, جەرگىلىكتى كولىك كاسىپورىندارىنىڭ العاشقى ەرەجە تالاپتارىن جۇزەگە اسىرۋعا ەش مۇمكىندىكتەرى جوق.
شاۆحات وتەمىسوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى.
فوتوكۇندەلىك