تاۋلى اۋدان تالعار ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى رايا ىدىراليەۆانى ءبىرتالاي ۋاقىتتان بەرى بىلەمىن. سول بىلگەن جىلدارىمدا بۇل كىسى ەل گازەتى «ەگەمەندى» ۇزبەي وقىپ, اركەز جازىلۋ ناۋقاندارىندا جاناشىر بولۋدان جازباي كەلەدى. ارينە, بۇل القيسسانىڭ سىرالعىسى عانا. ايتايىن دەگەنىم, رايا مۇساقىزىنىڭ بويىنان ءاربىر ۋاقىتتا تاۋ مىنەزدى تازا قاسيەتتەردى بايقاپ, ءتانتى بوپ جۇرەتىنىمىز. مەن عانا ەمەس, جالپى ەل. سونىڭ ىشىندە ۇساقشىلدىققا بوي ۇرمايتىن ەر كوڭىلدى دەگدارلىعى مەن قاي نارسەدە بولسىن ساليقا سابىرمەن استاسقان تاباندىلىعى ەرەكشە. ەر ازاماتتىڭ قيىن جۇگىن كوتەرىپ, ۇنەمى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قاپىل شەپتەرىندە ءجۇرەتىن وسىناۋ قاجىرلى قايراتكەر زامانداستىڭ ماعان كەيدە ىستىق-سۋىققا بىردەي ءتوزىمدى, ءاردايىم سۇيكىمدىلىگىن ساقتايتىن تاۋگۇلىندەي بولىپ كورىنەتىنى بار.
وسى تاۋگۇل تاعىلىم بالالىق شاقتىڭ بال سۋرەتتەرىن دە ۇمىتتىرمايدى, ايالى الاقانداردى, قامقور ادامداردى جادىنان وشىرمەيدى. اسىرەسە, «مەنىڭ جالعىز رايام جۇرتتىڭ 10 ۇلىنا تاتيدى» دەپ قام كوڭىلىن قامشىلاي ءوسىرىپ وتىراتىن اكەسى مۇسا. الاتاۋ باۋرايى, جامبىل اۋدانىنىڭ امانكەلدى اۋىلىنداعى مەكتەپكە قولىنان جەتەلەپ ءبىرىنشى سىنىپقا اپارىپ كىرگىزەتىن ۇلكەن اتاسى ناقىسبەك. ءارىپ تانىتقان, الىپپە اشتىرعان العاشقى ۇستازى ىبىرايىم. ءبارى ەسىندە, ساعىنىشىنىڭ بەسىگىندە.
تاۋ مىنەزدى تاعىلىمدار مەكەنى تالعارمەن دە تاعدىرى بالا كۇننەن جىمداسىپ بىرگە ءورىلدى. پارتيا-كەڭەس قىزمەتىنىڭ ارداگەرى, سول ۋاقىتتا تالعار قالاتكوم توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇرگەن اكەسىنىڭ قارىنداسى نۇرحان تاتەسىنىڭ ۇيىنە كانيكۋلداردا قىدىرىپ كەلەدى. جەزدەسى ەستاي تىنىبەكوۆ بوكستان كسرو سپورت شەبەرى, رەسپۋبليكانىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى. بىردە سول ۇيگە ورىس كىسىلەر كەلىپ تاقتاي ءتۇسىرىپ, بىردەڭە دەپ سويلەپ جاتسا, كاكەن دەگەن ۇلكەن اجەسى: «نە ايتىپ جاتىر؟» دەپ سۇرايتىن كورىنەدى. كوزىن اشقالى قازاقتان باسقا ەشكىمدى كورمەگەن رايا دا تۇك تۇسىنبەگەن. سودان كاكەن اجە كەشكە جۇمىستان ەستاي مەن نۇرحان كەلگەسىن: «مىنا رايانى تالعارعا الىپ ءتاربيەلەپ, وقىتىڭدار. ورىسشا ءۇيرەنسىن» دەپ تۇيگەن ويىن ايتادى. تالعاردا وقۋعا رايا دا قۇشتار, بۇل شەشىمدى سالەمشىدەن ەستىگەن مۇسا وتاعاسى دا قارسى بولماپتى.
ءسويتىپ, جاس قىز بولاشاعىنىڭ جاڭا ارناسى اشىلادى. التىنشى سىنىپتان باستاپ, مەيىرىمىن اياماعان نۇرحان اپكەسىنىڭ قولىندا, س.سەيفۋللين اتىنداعى №2 قازاق ورتا مەكتەبىندە وقىپ, ونى 1968 جىلى كۇمىس مەدالمەن ءبىتىرىپ شىعىپ ەدى. سول تۇستا ۇلاعاتتى پەداگوگ ۇستاز ابەن ءومىراليەۆ ديرەكتور بولىپ تۇرعان بۇل مەكتەپ رەسپۋبليكاداعى تاڭداۋلى ءبىلىم وردالارىنىڭ بىرىنەن سانالاتىن.
تاۋعا ءتان قاسيەتتەردىڭ ءبىرى قايسارلىق پەن تاباندىلىق بولسا, وسىلار مەكتەپ بىتىرگەن كەزدە رايانىڭ بويىنان تابىلدى. ولاي دەۋگە سەبەپ سول, مەكتەپ التىن مەدالعا ۇكىلەگەن بۇعان ويلاماعان جەردەن فيزيكا مۇعالىمى اۋىزشا ەمتيحاندا ءۇش قويىپ جىبەرگەنى. سىنىپتا شاتاق شىقتى. وقۋشىلار: «ءبىزدىڭ رايا ءۇش الۋى مۇمكىن ەمەس, بۇل قاساقانا قويىلعان باعا» دەيدى. سودان بۇل ىسكە قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن قارت مۇعالىم, ماتەماتيك وتەلباي نۇرتازين تاياعىن تاقىلداتىپ كەلىپ ارالاسىپ, الگى ۇشتىك تورتكە تۇزەتىلگەن. بىراق, باعا تۇزەتىلگەنمەن, تاعدىردا سونىڭ ءىزى قالدى. بۇعان دەيىن مەديتسينا ينستيتۋتىنا بارامىن دەپ جۇرگەن رايا ەندى قىرسىعىپ, فيزيكادان ەمتيحان تاپسىراتىن ينستيتۋتقا تۇسەمىن دەپ وتىرىپ الدى. «كەلەشەگى زور نارحوزعا بارساڭشى, ايتپەسە, ماتەماتيكاعا بار, ساعاتى كوپ. فيزيكانىڭ ساعاتى از, قيىن بولادى» دەپ ۇگىتتەگەن تاتە-جەزدەسىنە نامىسشىل رايا كونبەدى. سونداعىسى – كامەلەتتىك اتتەستات الار ەمتيحاندا وزىنە قيانات جاسالعانىن, فيزيكادان ءبىلىمى بەس ەكەنىن ءدالەلدەپ شىعۋ. اقىرى ايتقانىنان قايتپاي, قۇجاتتارىن قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ فيزيكا بولىمىنە تاپسىردى.
فيزيكادان العاشقى ەمتيحاندى تاپسىرعان كۇنى ءالى ەسىندە. ەمتيحان الۋشى «ءبىلىمىڭ جاقسى ەكەن» دەپ 5 قويدى. ءوز پىكىرىنىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەگەنىنە سونداعى قۋانعانى-اي. تەز ۇيگە قايتايىن دەپ گوگولدىڭ بويىنداعى تروللەيبۋس ايالداماسىنا كەلسە, سول جەردە مۇنى كۇتىپ, قولىندا گۇلشوعى بار, نۇرحان تاتەسى وتىر.
– ە, مەن سەنىڭ 5 الاتىنىڭدى ءبىلەم عوي. قاجىرلى بولسىن, شيراسىن دەپ بىرگە كەلمەپ ەدىم. ەندى سەن 5 العاندا, ۇيگە تاكسيمەن بارايىق, – دەپ, تاتەسى ەكەۋى تالعارعا تاكسيلەتىپ تارتقان سوندا. رايا الابۇرتىپ, ەمتيحاندى قالاي تاپسىرعانىن ايتىپ اۋزى جابىلمايدى. جولشىباي وتىرعان ەكى ورىس قازاقشا سويلەگەنىن ۇناتپاي نارازىلىق ءبىلدىرىپ ەدى, تاتەسى: «نە حوتيتە, نە سلۋشايتە!» دەپ تويتارىپ تاستادى. ۇيگە كەلسە, اجەسى ءبىر قازان ەت اسىپ قويىپتى. ەستاي اعا كىرەر-كىرمەستەن 5 تال بارشىنگۇل ۇسىندى.
وسىلاي تۇسكەن قىزدار ينستيتۋتىن 1972 جىلى ويداعىداي ءبىتىرىپ, تالعارداعى ءوزىنىڭ التىن ۇيا مەكتەبىنە جاس مامان, فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ قايتىپ ورالدى. ءدايىم ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىمەن كوزگە ءتۇسىپ قالا بەرەتىن رايانى مۇعالىمدەر كومسومول ۇيىمىنىڭ حاتشىسى, ودان كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ ءتورايىمى ەتىپ سايلاسىن. ۇلگىلى جاس ۇستاز رەتىندە پارتيا قاتارىنا وتۋگە لايىقتى دەپ تانىلسىن. ودان مەكتەپ پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىلىعىنا سايلانسىن. سول كەزدەردەگى بەدەلدى مەكتەپ ديرەكتورلارى مۇقاتاي قويسارين, اۋەلباي ساتباەۆ اعالارى دا جاسسىنباي, جاقسىلىق ىستەردىڭ ۇيىتقىسى بولۋىنا اركەز قايراپ سالىپ, سەنىم ارتىپ وتىرۋشى ەدى. سول ابزال سەنىمنىڭ ءبىر كورىنىسى بولار, رايا مۇساقىزىن 1979 جىلى وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەتىپ, موينىنا جاۋاپتى مىندەت جۇكتەدى.
وسى اۋدان ورتالىعىنداعى جالعىز قازاق مەكتەبىنىڭ جانىنداعى ينتەرناتتا اتىراپتاعى مالشى, شوپانداردىڭ, شالعاي اۋىلداردىڭ بالالارى جاتىپ وقيتىن. بىراق ينتەرنات ءۇيى كورەر كوزگە قوراش, قاۋساعان ەسكى, ەدەنى بەتون, قىستا قانشا جاقسا دا جىلىمايتىن سۋىق, اسحاناسى بولەك بولاتىن. قاراكوز بالالاردىڭ وسىنداي جاعدايسىزدىقتا جاتىپ وقيتىنىنا باسقا ءارىپتەستەرىمەن بىرگە رايا مۇساقىزىنىڭ دا جانى اۋىردى. سودان ءبىر كۇنى تاۋەكەلگە بەل بايلاپ, وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى زاۋرە قادىروۆانىڭ قابىلداۋىنا كىرىپ, وسى قيىن جاعدايدى, شوپانداردىڭ بالالارىن وقىتۋداعى جايسىزدىقتى بۇگە-شۇگەسىنە دەيىن جاسىرماي ايتىپ بەردى. زاۋرە ءجۇسىپقىزى بۇل جايدى ورتالىق كوميتەتتىڭ ۇلتجاندى حاتشىسى وزبەكالى جانىبەكوۆكە جەتكىزەدى. بۇل ەكى ورتادا رايا مۇساقىزىنىڭ ءوزى اۋاتكوم توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بوپ ءوسىپ كەتكەن ساتباەۆتىڭ ورنىنا مەكتەپ ديرەكتورى قىزمەتىنە تاعايىندالادى. وسى كەزدە وزاعاڭ تالعارداعى جالعىز قازاق مەكتەبىنىڭ, ونىڭ ينتەرناتىندا تۇرىپ وقىپ جاتقان بالالاردىڭ جاعدايىن ءوز كوزىمەن كورمەكشى بولادى. ول كىسى كەلىپ جاعدايعا قانىققاسىن 3 قاباتتى ينتەرنات ءۇيى كوپ ۇزاتپاي سالىنىپ, جيھاز-مۇلكىمەن قوسا جارقىراتىپ پايدالانۋعا بەرىلەدى. اسحاناسى, اكت زالى, اجەتحاناسى مەن سۋسەبەزگىسى – ءبارى ىشىندە. وسى 320 ورىندىق تاماشا عيماراتتىڭ سالىنۋىنا ءسويتىپ رايا مۇساقىزىنىڭ ماسەلەنى قوزعاۋ ارقىلى تىكەلەي سەبەپ-سەپتىگى ءتيىپ ەدى دەسەك, ارتىق بولماس. تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن تالعارداعى وسى س.سەيفۋللين اتىنداعى №2 قازاق ورتا مەكتەبىندە 500-ءدىڭ ۇستىندە عانا بالا وقىسا, قازىردە مۇنداعى وقۋشىلار كونتينگەنتى 1500-گە جەتكەن. رايا مۇساقىزىنىڭ قولقالاۋىمەن قازاقتىڭ ءبىرتۋار ازاماتى وزاعاڭ سالدىرعان عيمارات وسىلايشا حالىق يگىلىگىنە, ەركىن ەلدىڭ ەرتەڭىن ءتاربيەلەۋگە قىزمەت ەتىپ تۇرعانى كوڭىلدى ءسۇيىندىرگەندەي.
وسىنداي ىسكەر مەكتەپ ديرەكتورىن 1993 جىلى جامبىل اۋدانىنىڭ تۇڭعىش اكىمى ءجۇسىپالى نوكەتاەۆ ءبىلىم ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىلىگىن قالاپ العانىنا تاڭدانۋعا بولماس. ول ءبىر وتپەلى كەزەڭنىڭ قيىندىعى القىمنان العان, مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى 4-5 ايلاپ كەشىكتىرىلگەن كەمشىن ۋاقىت بولاتىن. سوعان قاراماستان, جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرۋ ىسىندە ىركىلىس بولماۋىنا كۇش سالىندى. ۇستازدار قاۋىمى سول الماعايىپ شاقتا ۇلاعات بيىگىنەن كورىنگەنىن رايا مۇساقىزى قازىر العىسكەر سەزىممەن ەسكە الادى. قاستەك اۋىلىندا جاڭا مەكتەپ اشىلۋىنىڭ سالتاناتىنا 31 تامىزدا ەلباسىنىڭ زايىبى سارا الپىسقىزىنىڭ كەلۋى سول قيىن جىلدىڭ جاندى جادىراتقان, جاقسىلىققا جىگەرلەندىرگەن جارقىن وقيعاسى بولىپ ەدى.
ءبىر جىلدان كەيىن اۋداندىق ءماسليحات حاتشىلىعىنا ءبىراۋىزدان سايلانعان رايا مۇساقىزى ەل ءومىرىنىڭ قىم-قۋىت تىنىس-ءتىرشىلىگىنە دەندەپ ارالاستى. اسىرەسە, جىر الىبى جامبىلدىڭ تويلارى تۇسىندا دەپۋتاتتارعا باس بولىپ, وسى ماڭىزدى جيىن-شارالاردىڭ جوعارى دەڭگەي-دارەجەدە وتۋىنە جاتپاي-تۇرماي ۇلەس قوستى. وسى كەزدەردە ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءجيى-ءجيى ات ءىزىن سالۋىنا بايلانىستى مارتەبەلى مەيماندى قارسى الىپ, كۇتۋ شارالارىنىڭ باسى-قاسىنداعى تىكەلەي ۇيىمداستىرۋشىسى بولىپ, وسىنداي جاۋاپتى سىننان ءمۇدىرمەي وتە ءبىلدى.
جامبىل «مەنىڭ ءپىرىم ءسۇيىنباي» دەگەن عوي. سول سەبەپتەن دە جاكەڭنىڭ تويىنان بىرنەشە كۇن بۇرىن اۋەلى ءسۇيىنبايدىڭ مۋزەيى اشىلىپ, ونى كورۋگە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كەلەدى. باسشىلار حالىقتى ەلباسىعا جولاتا قويمايدى. مۋزەيدى كورىپ كوڭىلى تولىپ شىققان نۇراعاڭ الىستا تۇرعان ەلدى بايقاپ: «انا كىسىلەر مەنىڭ قاسىما نەگە كەلمەيدى؟» دەپ سۇرايدى. بىرەۋ تۇرىپ: «نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, ءوزىڭىزدىڭ ۋاقىتىڭىز تىعىز عوي. سوندىقتان, ەلمەن كەزدەسۋ قاجەت بولار ما ەكەن دەپ ويلاپ ەدىك» دەسە, ەلباسى: «جوق, ولاي بولمايدى. قانە, شاقىرىڭدار» دەپ انادايدا ءيىرىلىپ تۇرعان جۇرتتى ءوزى قول بۇلعاپ شاقىرادى. حالىق ءاپ-ساتتە بوگەننەن بوساتقان سۋداي لاقىلداپ كەلىپ قالادى. قاريالار نۇرەكەڭدەي ەل پەرزەنتىنىڭ قولىن الىپ امانداسىپ, جۇزدەرىنەن نۇرى تاسىپ قۋانىپ, ءاپ-ساتتە ارقا-جارقا بولىپ: «اينالايىن, جارىعىم-اي, امان بولشى, امان ءجۇرشى!» دەسىپ اق تىلەكتەرىن ايتادى. ابىر-سابىر باسىلعاسىن ەلباسى:
– اۋىلعا كەلگەسىن, سىزدەردەن ەندى ءبىر جايدى سۇرايىن. باۋىرلارىمسىز عوي. ماعان تەك شىندىقتى ايتىڭىزدار. مەن ءبىر اڭگىمە ەستىدىم. «حالىق اشىعىپ, كەبەك جەپ جاتقاندا مىناداي تويدىڭ قاجەتى قانشا؟» دەگەن ءسوز تاراپتى. سول جاعداي راس پا؟ – دەيدى.
جۇرت تىم-تىرىس. سوندا قاستەكتە ءومىر بويى مۇعالىم بولعان ءبىر ارداگەر اقساقال ايتادى:
– اينالايىن, نۇرەكەم, باۋىرىم! سونداي ءبىر وتىرىك ايتىلعان سوزدەرگە بولا جۇرەگىڭ اۋىرىپ, كوڭىلىڭ بۇزىلماسىن. كەبەك جەيدى دەگەن ول بەكەر ءسوز. قۇدايعا ءشۇكىر, ءبارىمىزدىڭ جاعدايىمىز جاقسى. باۋىرىمىز ءبۇتىن, باسىمىز امان. ءوزىڭ تاۋەلسىزدىكتى الىپ بەرىپ وتىرسىڭ. ەندى سول تاۋەلسىز قازاقستانىڭدى جەر-دۇنيەگە اباي, جامبىل اتالارىڭ ارقىلى, سونداي ۇلىلاردىڭ تويلارى ارقىلى تانىستىرىپ, تانىتىپ وتىرعان ءوزىڭنەن اينالايىق. امان بول, جارىعىم. قاڭقۋ سوزدەرگە قاباعىڭ شىتىلماي, ەلىڭدى باسقارا بەر!
وسىلاي دەپ اقساقال ەلباسىعا باتا بەرەدى. ول كىسى دە تولقيدى. جۇرت جادىراپ قالادى. كەيىنىرەك سەرىك ۇمبەتوۆ رايا مۇساقىزىنا مىنا ءبىر جايدى ايتادى. ءماشينەگە وتىرعاسىن نۇرەكەڭ بىرازعا دەيىن ۇندەمەپتى. ۇزىناعاش تۇسىندا قاراكوتەرمە دەگەن جەرگە كەلگەندە: «سەرىك, قاراشى انە, ەل قانداي باتا بەرىپ, تىلەۋىمىزدى تىلەپ وتىر. بىراق سەن بايقادىڭ با, انا باتا بەرگەن اعانىڭ دا ءوڭى جۇدەۋ عوي. سويتە تۇرا جاعداي ايتپاي, ءبىزدىڭ تىلەۋىمىزدى تىلەيدى. وسىنداي حالىق ءۇشىن جانىڭدى سالىپ, ەش ايانباي جۇمىس ىستەۋ كەرەك قوي, – دەپ ەلباسىنىڭ كوڭىلى بوساپتى.
«وسىنداي حالىق ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەك قوي» دەگەن ەلباسى ءسوزىن ەستىگەندە كوڭىلى جۇيرىك رايا مۇساقىزى دا تولقىعان, شىن ءجۇرەكتەن شىققان سول شىنايى ءسوزدەردى وزىنە ايتىلعانداي قابىلداعان, ءماسليحاتتىڭ بەتىن حالىققا بارىنشا بۇرۋعا تىرىسقان. ال, سول جولى قىرعىز, وزبەك, قازاق پرەزيدەنتتەرى تۇسكەن قازاق ءۇيدى تىگۋدىڭ, ونداعى بارلىق كىسى كۇتۋدىڭ جابدىق-قىزمەتىنىڭ قۇرمەتىن دە, جاۋاپكەرشىلىگىن دە ءوزى ەنشىلەپ, ابىرويمەن اتقارىپ شىققان. ءتورت جىلدان كەيىن قاراساي بابانىڭ تويىندا دا سولاي بولدى. قىرعىزستان پرەزيدەنتى ا.اقاەۆتى قارسى العاندا گۇل شوقتارىن رايا مۇساقىزى ۇسىندى. «پرەزيدەنتتەردى قارسى الىپ, قاراساي بابامىزدىڭ ەسكەرتكىشىن اشىپ جاتقان سەن ەكەۋمىز باقىتتىمىز عوي, رايا» دەگەن سونداعى سەرىك ابىكەن ۇلىنىڭ ءسوزىندە دە كوپ ماعىنا بار ەدى.
جەتى جىلدان كەيىن رايا مۇساقىزى تالعارعا قايتىپ ورالدى. اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى بولىپ. يدەولوگيالىق جۇمىستاردىڭ تىزگىنىن ۇستادى. الەۋمەتتىك سالا, ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, سپورتتا باسشىلىقتىڭ جاڭا ءمانەرى بىردەن بايقالعان. وسى كەزدە اۋدانداعى المەرەك, جاڭالىق, جالعامىس, ەركىن, بىرلىك, بەساعاش اۋىلدارىندا جاڭا مەكتەپتەر بوي كوتەردى. كەڭدالا مەن المالىق اۋىلدارىندا ەسكى بالاباقشالار جوندەلىپ, ەسىكتەرىن مەكتەپ رەتىندە ايقارا اشتى. بۇل ماقساتقا وبلىستان اقشا بولىنۋىنە قول جەتكىزگەن رايا مۇساقىزى بولاتىن.
البەتتە, تالعار كەزەڭىندەگى جەمىستى ەڭبەكتىڭ جاقسى مىسالدارى جەتىپ ارتىلادى. ءبىز سونىڭ ءوزىمىز كوزبەن كورگەن ءبىر-ەكەۋىنە عانا توقتالايىق. رايا مۇساقىزى جاڭا قىزمەتكە كەلگەن كەزدە الدىنان ءبىر پروبلەما شىققان. تالعار مەن پانفيلوۆتاعى 2 مۋزىكالىق مەكتەپ جانە وقۋ-ءوندىرىستىك كومبيناتى مەكەمە رەتىندەگى تىزبەدەن شىعارىلىپ, سالىق تولەۋ قۇقىعىنان ايىرىلىپ, جابىلعالى تۇر ەكەن. ولار جابىلسا, قانشاما مۇعالىم جۇمىسسىز قالماق, وقۋشىلاردىڭ كاسىپتىك ءبىلىم الۋىنا ورنى تولماس نۇقسان كەلمەك. عيماراتتارى جەكەشەلەنىپ, الدەبىرەۋلەر مايشەلپەككە كەنەلمەك. اۋدان اكىمى كەنجەبەك ومارباەۆپەن اقىلداسىپ ەدى, كەنجەكەڭ: «ويپىرماي, مۇنى قالاي شەشسەك ەكەن؟ ءوزىڭ ءبىر رەتىن تاپساڭشى» دەپ الاقانىن ۋقالادى. ءىستى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە تاستاعانى. سودان رايا مۇساقىزى وبلىستىق ادىلەت باسقارماسىمەن سويلەسىپ, قانشاما ماشاقاتپەن اتالعان مەكەمەلەردىڭ زاڭدى تۇلعا رەتىندەگى قۇقىقتارىن قايتارىپ الىپ ەدى. ءالى كۇنگە دەيىن العىسقا كەنەلىپ, ىڭ-شىڭسىز تابىستى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان وسىناۋ مۋزىكا مەكتەپتەرىن, وقۋ-ءوندىرىستىك كومبيناتىن سوندا قۇتقارىپ قالعان رايا مۇساقىزى ەكەندىگىن بىلەتىندەر نەكەن-ساياق. بىراق ول كىسى ءۇشىن ماسەلە ەڭبەگىن ەلدىڭ بىلگەنىندە ەمەس, ماسەلە – ورتاق يگىلىككە تيتتەي دە بولسا پايداسى تيگەندىگىندە. تۇياق ەسحوجينا اپاي اشقان «نۇر» وتباسىلىق بالالار ۇيىنە بۇرىنعى بالاباقشا عيماراتىن الىپ بەرۋدە دە قارلىعاش قاناتىمەن سۋ سەپكەندەي شاراپاتى بولعانىن بىلەمىز. باۋىرجان مومىش ۇلى, تۇرار رىسقۇلوۆ سىندى ءبىرتۋارلارعا بايلانىستى ءىس-شارالار, «اقبيداي» سپارتاكياداسى, ەلباسى جولداۋلارىن ناسيحاتتاۋ, پرەزيدەنتتىڭ سارابدال ساياساتىن حالىققا جەتكىزۋ تۇرعىسىنداعى ەسەپسىز كوپ جۇمىستاردى ءجۇرگىزۋدە دە وزىندىك قولتاڭباسىمەن تانىلدى. وبلىستىق رەيتينگتە تالعار اكىمدىگى ۇنەمى العاشقى ءۇشتىكتەن كورىنىپ وتىرسا, مۇندا رايا مۇساقىزى سىڭىرگەن ەڭبەكتىڭ از ەمەستىگى ايداي اقيقات.
سوڭعى بىرنەشە جىل بويى رايا مۇساقىزى اۋداندىق ءماسليحاتتى باسقارىپ كەلەدى. تىنىمسىز دەپ تە ايتپايمىز. كۇندەلىكتى جۇمىستى ازاپقا دا اينالدىرمايدى. ءار ءماسەلەنى كەڭىنەن تولعاپ, ورايلى بابىمەن شەشەدى. اۋدان ءومىرىن, ءتۇيتكىلدى جايلاردى جاقسى بىلەدى. اقساقالدارعا, ازاماتتارعا ارقا سۇيەيدى. ەل پارلامەنتىمەن, تالعار اۋدانىنىڭ اكىمى تالعات ءومىراليەۆپەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. ءماسليحات حاتشىسى رەتىندە جۇمىسىنىڭ ءبىسمىللاسىن تالعاردىڭ دەپۋتاتتىق دەلەگاتسياسىنا ەل پارلامەنتىنىڭ جۇمىسىن تانىستىرىپ, باتاسىن الۋدان باستاعانى دا بىلگەندىك ەمەس پە! سەناتور ءنۇسىپجان نۇرمامبەتوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى ءۋاليحان قاليجاندارمەن ءجيى حابارلاسىپ, اقىل-كەڭەستەرىنە قۇلاق اسىپ تۇرادى. كەزىندە ءوزى باۋلىپ قاناتتاندىرعان دينار نوكەتاەۆا ءسىڭلىسىنىڭ پارلامەنت ءماجىلىسىندە قايراتكەرلىك تانىتىپ جۇرگەن قارىم-قابىلەتىنە قۋانادى.
وتاعاسى دۇيسەن احمەت ۇلى اعامىز «نۇر وتان» پارتياسى اۋداندىق بولىمشەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى. ۇلدارى داۋرەن, ءداۋلەت, دانيارلار ەرجەتىپ, ءوز جولدارىن تاپقان. اتاسى مەن اجەسى نەمەرەلەر دەگەندە ىشكەن اسىن جەرگە قويادى. بۇل عانا ەمەس, سوڭعى ون-ون بەس جىلداعى تالعاردىڭ الەۋمەتتىك-مادەني ءومىر تىنىسىن رايا مۇساقىزىنىڭ ۇلاعاتتى قىزمەت ورنەكتەرىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ قيىن. ءبىزدىڭ كەيىپكەردىڭ تاۋداي تازالىعىنىڭ, تاۋگۇل تاعىلىمىنىڭ ەڭ باستىسى وسى بولسا كەرەك.
قورعانبەك امانجول, الماتى وبلىسى.