ماسەلەن, ورىستىڭ اتاقتى جازۋشىسى م.ە.سالتىكوۆ-ششەدريننىڭ «پومپادۋرى ي پومپادۋرشي» دەگەن شىعارمالار جيناعى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنان 1891 جىلى جارىق كورىپتى. سودان بەرى 126 جىل وتسە دە, كىتاپتىڭ ىشكى بەتتەرى جىرتىلماعان, ءالى كۇنگە دەيىن ارىپتەرى تايعا تاڭبا باسقانداي انىق كورىنەدى. ودان ءبولەك 1894 جىلى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنان باسىلىپ شىققان «ەنتسيكلوپەديچەسكي سلوۆار» كىتابىنىڭ ءحىى تومى, 1900 جىلى جارىق كورگەن «جيۆوپيسنايا ءروسسىيا» كىتابىنىڭ جەتىنشى تومى جانە 1910 جىلى ءماسكەۋدەن باسىلعان «نارودنايا ەنتسيكلوپەديا» كىتابىنىڭ ەكىنشى تومى دا كىتاپحاناداعى سيرەك كىتاپتار قاتارىنا جاتادى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, اتالعان كىتاپتاردىڭ ءبارى دە سلاۆيان ارىپتەرىمەن جازىلعان ەكەن. ماسەلەن, «س.پەتەربۋرگ», «توم» دەگەن جازۋلاردان-اق ۋاقىتتىڭ ۇلى وزگەرىستەردىڭ يەسى ەكەنىن بايقاۋعا بولادى.
كەز كەلگەن تۋىندىنىڭ وزىندىك تاريحى بار. كىتاپحانانىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ, كىتاپتىڭ قاسيەتىن ارتتىرىپ تۇرعان بۇل ءجادىگەرلەردىڭ مۇندا قالاي جەتكىزىلگەنى دە وقىرماندى قىزىقتىراتىنى انىق. بۇل ورايدا كىتاپحانا ديرەكتورى ەلميرا ابدينوۆا قۇندى كىتاپتارعا بايلانىستى ءوز ويىن ءبىلدىردى.
– 1973 جىلى ماسكەۋدەگى لەنين اتىنداعى مەملەكەتتىك كىتاپحانانىڭ قورىنان قۇندى كىتاپتار عانا ىرىكتەلىپ الىنعان. سەبەبى, بارلىق كىتاپ ءبىر قورعا سىيماعان. وسى ۋاقىتتا حيمكي قالاشىعىندا دەپوزيتارلى كىتاپحانا اشىلدى. كەيىننەن ورتالىق كىتاپحانالاردا دا دەپوزيتارلى قور اشىلۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلىپ, وسى جىلدارى ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى امبەباپ-عىلىمي كىتاپحاناسىندا دەپوزيتارلى قور اشىلعان. قورعا الماتى, قاراعاندى, پاۆلودار, وسكەمەن, اتىراۋ جانە شىمكەنت وبلىستارىنان سيرەك كىتاپتار جيناقتالدى, – دەيدى ەلميرا ەلەۋسىزقىزى.
كىتاپحانانىڭ دەپوزيتارلى قورىنداعى اسا قۇندى 600 كىتاپتىڭ اتاۋى الماتى قالاسىنداعى «كىتاپ مۇراجايىنىڭ» كاتالوگىنا ەنگىزىلگەن ەكەن. سونداي-اق, قازاقستان ۇلتتىق ەلەكتروندى كىتاپحاناسىنىڭ قورىنا 27 دانا سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى جىبەرىلگەن. كونەدەن جەتكەن كىتاپتارعا قاراپ وتىرىپ, كىتاپتىڭ توزبايتىن ءبىلىم, ولمەيتىن ءىلىم ەكەنىن كورۋگە بولادى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى