بiرiنشi وقىلىمدا ماقۇلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبiر زاڭنامالىق اكتiلەرiنە مەملەكەتتiك بiلiم بەرۋ جيناقتاۋ جۇيەسi ءماسەلەلەرi بويىنشا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تانىستىرعان ءماجىلىس دەپۋتاتى نۇرتاي سابيليانوۆ بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدەگى مەملەكەتتiك جيناقتاۋ سالىمدارىنىڭ سانى 15 620-عا جەتiپ وتىرعانىن العا تارتتى.
«وندا جينالعان قاراجاتتىڭ مولشەرi 10 ملرد 700 ملن تەڭگەگە جۋىقتايدى. مۇنداي سالىمداردا جيناقتالعان قاراجات ەسەبiنەن 300 ستۋدەنت ارنايى وقۋ ورىندارىندا وقىپ جاتقان بولسا, 20 ستۋدەنت شەتەلدiك وقۋ ورىندارىندا بiلiم الۋدا. وسى ورايدا, مەملەكەت تولەيتiن سىياقى كولەمi بالالارعا 5 پايىز, ال جەتiم بالالار مەن اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار نەمەسە كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ بالالارىنا 7 پايىزدىق جىلدىق سىياقى تاعايىندالادى», – دەدى ن.سابيليانوۆ.
سونىمەن قاتار, ول 2015-2016 جىلدارى مەملەكەتتiك بيۋدجەتتەن سالىمدارعا 330 ملن تەڭگە كولەمiندە سىياقى تولەنگەنىن جانە وسى ماقساتتاعى بيىلعى قاراجاتتىڭ مولشەرi 566 ملن تەڭگەنi قۇراپ وتىرعانىن ايتتى. «وسىلايشا, اۋقىمدى جۇرگىزىلگەن شارالاردىڭ ناتيجەسىندە سالىمشىلاردىڭ سەنىمى نىعايىپ, سانى ارتىپ كەلەدi», – دەدi ول.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, 2013 جىلدان بەرi جۇمىس iستەپ كەلە جاتقان مەملەكەتتiك بiلiم بەرۋ جيناقتاۋ جۇيەسi ءار ازاماتقا تەحنيكالىق جانە كاسiپتiك ورتا بiلiمنەن كەيiنگi, جوعارى جانە جوعارىدان كەيiنگi بiلiم بەرەتiن قازاقستاندىق وقۋ ورىندارىندا, سونداي-اق, شەتەلدiك وقۋ ورىندارىندا بiلiم الۋعا اقى تولەۋ ءۇشiن اقشانى ەكiنشi دەڭگەيدەگi بانكتەردەگi دەپوزيتتەردە جوسپارلى تۇردە جيناقتاۋ مۇمكiندiگi بەرiلەتىن كورىنەدى. سوندىقتان دا, زاڭ جوباسىندا كوزدەلگەن تۇزەتۋلەر كەيبىر ءتۇيىندى ماسەلەلەردi شەشۋدە ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتەتىندىگى ءسوزسىز.
ونىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ەڭ الدىمەن, سالىمشىلاردى باسىم ساناتقا (كومەككە مۇقتاج) جاتقىزۋدى راستاۋعا ۋاكiلەتتi ورگان بەرگەن مەملەكەتتiك ورگاندار تiزبەسiن كەڭەيتۋ كوزدەلەدى. بۇل باسىم ساناتقا جاتاتىن جەتiم بالالار مەن اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ, ونىڭ iشiندە كامەلەت جاسىنا تولعان, بiراق 23 جاستان اسپاعان جاستاردىڭ سالىمدارىنا مەملەكەتتiك سىياقىنى الۋ قۇقىقتارىن تولىق iسكە اسىرادى. ياعني, مەملەكەتتiك بiلiم بەرۋ, ساقتاندىرۋ جۇيەسiنە قاتىسۋشىلاردىڭ تiزبەسiنە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جانىنداعى بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتiن ەنگiزۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
ەكiنشiدەن, بiلiم بەرۋ جيناقتاۋ سالىمدارىنداعى اقشاعا, ونىڭ iشiندە مەملەكەتتiك سىياقىعا تىيىم سالۋلاردى جانە ءارتۇرلi ءوندiرiپ الۋلاردى بولدىرماۋ ارقىلى سالىمداردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءمىندەتتەلەدى. ودان كەيiن, بiلiم بەرۋ جيناقتاۋ جۇيەسiنە قاتىسۋشى بانكتەرگە قويىلاتىن وبلىس ورتالىقتارى, استانا مەن الماتى قالالالارىندا بانك فيليالدارىنىڭ بولۋ تالابىن الىپ تاستاۋ ارقىلى, وسى ءجۇيەگە قاتىسۋشى بانكتەردiڭ سانىن كوبەيتۋ ۇسىنىلادى. مىنە, مۇنداي شەشىمدەر حالىقتىڭ بiلiم بەرۋگە قاتىستى جيناقتاۋ سالىمىن اشۋعا مۇمكiندiگiن ارتتىرىپ, قولايلى جاعداي تۋعىزادى.
«نەگىزىندە, بiلiم بەرۋ جيناقتاۋ سالىمدارى بويىنشا جيناقتالعان قاراجاتقا مەملەكەت جانە ەكiنشi دەڭگەيدەگi بانكتەر تاراپىنان سىياقى بەرiلەتiندiگi وتە ماڭىزدى. ءبۇگiنگi كۇنi مەملەكەتتiك بiلiم بەرۋ جيناقتاۋ جۇيەسiنiڭ قاجەتتiلiگi مەن وعان ازاماتتار تاراپىنان سۇرانىستاردىڭ بار ەكەندiگiن سەنiممەن ايتۋعا بولادى. دەگەنمەن, وزگەرiپ جاتقان جاعدايلارعا جانە ءارتۇرلi سالاداعى قازاقستاندىق زاڭنامانىڭ وزگەرۋiنە بايلانىستى وسى زاڭ جوباسىن ازiرلەۋ قاجەتتiگi تۋىندادى», – دەدi ن.سابيليانوۆ.
دەپۋتاتتار تاراپىنان وڭ باعاسىن العان كەلەسى قۇجات «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىنداعى قارىز تۋرالى كەلىسىمدى (الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جوباسى) راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ تانىستىرعان قۇجاتتا كورسەتىلگەندەي, اتالعان بانك الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جوباسىن قارجىلاندىرۋعا 80 ملن اقش دوللارى كولەمىندە 15 جىلعا قارىز بەرەدى. ال بۇل قاراجات ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىن كورسەتۋ جۇيەسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن, ساپاسىن جانە ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن دەنساۋلىققا بايلانىستى كۇردەلى پروبلەمالاردى تۋدىراتىن قارجىلىق تاۋەكەلدەردى تومەندەتۋ باعىتىنداعى جوسپار, جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمسالاتىن بولادى.
«اتاپ ايتقاندا, الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن ەنگىزۋگە قولداۋ كورسەتۋ مەن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جۇيەسىن نىعايتۋعا جانە جوبالاردى باسقارۋعا قاتىستى كوممۋنيكاتسيالىق ستراتەگيا قۇرۋعا باسىمدىق بەرىلەدى», – دەدى ە.ءبىرتانوۆ.
جالپى, وتىرىس اياسىندا دەپۋتاتتار, سونداي-اق, «كوللەكتورلىق قىزمەت تۋرالى» زاڭ جوباسى مەن وعان ىلەسپە زاڭ جوباسى بويىنشا سەنات ەنگىزگەن وزگەرىستەرمەن كەلىستى. سونىمەن قاتار, «بالالاردى دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى مەن وعان ىلەسپە زاڭ جوباسىنا بەيىندى كوميتەتتەرگە قورىتىندى ازىرلەۋ مەرزىمى تاعايىندالدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»