ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان قۇرىلعان مادەني-تانىمدىق بىرلەستىك «كاۋسار» كلۋبىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن اقىن, دراماتۋرگ, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى نۇرلان ورازالينمەن شىعارماشىلىق جۇزدەسۋ ۇيىمداستىرىلدى. سالتاناتتى شاراعا اقىننىڭ ۇستازدارى, ارىپتەستەرى مەن شىعارماشىلىق سالادا ءىز تاستاپ جۇرگەن ءىنى-قارىنداستارى, سونداي-اق, وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنت جاستارى قاتىستى.
نۇرلان ورازالين وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى قازاق ادەبيەتىنە وزىندىك ۇنىمەن كەلىپ, قازاق ليريكاسىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتىپ, سىرشىل سەزىمدى جىرلارىمەن وقىرمانىن باۋراپ كەلە جاتقان اقىن.
اقىننىڭ:
بىزدەر, قالقام, ولەڭ اتتى
ەلدەنبىز.
جاۋىننانبىز,
قايعىدانبىز,
جەلدەنبىز.
ماڭگىلىكتىڭ ۇرلەپ ماڭگى
مايدانىن
عاسىرلاردىڭ قويناۋىنان
ەنگەنبىز.
كەۋدەمىزدە – اپتاپ, شىلدە, ماي,
تامىز,
جىرلارىمىز وت بۇركەدى,
بايقاڭىز.
قارا قىلدى قاق جاراتىن قاي
كەزدە
ادىلەتتى بايراق ەتەر تايپامىز, – دەپ ايتاتىنى دا سوندىقتان. جىر قۇدىرەتىن, اسىل ءسوزدىڭ سالماعىن باعامداي بىلەتىن اقىننىڭ قاشاندا ايتارى بولەك ەمەس پە. وسى ءبىر جىر جولدارى اقىن نۇرلان ءورازاليننىڭ ادەبيەت الەمىندەگى ومىرلىك كرەدوسى ىسپەتتى. «ولەڭ اتتى ەلدىڭ» ورتاسىندا ءجۇرىپ وتتى جىردى الاۋلاتىپ, بايراعىن اسقاق ۇستاپ كەلە جاتقان قالامگەردىڭ قاي كەزدە دە ەڭسەسى بيىك. ويتكەنى, كەڭىستىككە بيىكتەن كوز تاستايتىن اقىننىڭ ويلارى دا وزىق كەلەدى. وزىق وي جىرعا اينالعاندا وقىرمانىنا ەرەكشە قۋات-كۇش, رۋح سىيلايدى.
نۇرلان ءورازاليننىڭ قالامىنان ونداعان كوركەم دۇنيەلەر تۋدى. ءار جىلداردا «بەيمازا كوڭىل», «كوكتەم كوشى», «جەتىنشى قۇرلىق», «ازاماتقا امانات», «قۇرالايدىڭ سالقىنى», «عاسىرمەن قوشتاسۋ», «سىرنايلى شاق», ت.ب. جىر جيناقتارى مەن «ازاماتتىق ايدىنى» اتتى كوركەم پۋبليتسيستيكالىق-ەسسە تولعاۋلار كىتابىنىڭ اۆتورى. دراماتۋرگ رەتىندە «شىراق جانعان ءتۇن», «اققۇس تۋرالى اڭىز» پەسالارى ورىس, ۋكراين, مولداۆان, قىرعىز, وزبەك تىلدەرىنە ءتارجىمالاندى.
كەزدەسۋ بارىسىندا, ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى اقىننىڭ ولەڭدەرىن جاتقا وقىپ, تىڭدارماننىڭ قۇلاق كۇيىن جىرمەن سۋسىنداتتى. جالىنداي لاۋلاپ جىر توككەن جاستارعا قاراپ, اقىننىڭ دا شابىتى ويانىپ, ءار جىلدارى جازىلعان ەلدىك, ەلشىلدىك, رۋحاني ءۇندەستىك, باياندى ماحاببات تاقىرىپتارىن قاۋزايتىن ءتاتتى شۋماقتارىن شىرىنىن توكپەي تىڭدارماندارىنا ءوز ءۇنىمەن جەتكىزدى.
جيىننىڭ ىشكى ءتارتىبى بويىنشا, قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ءداستۇرىن دە اتتاپ كەتكەن جوق. باسقاسىن ايتپاعاندا. «قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا مۇشەلەر سانى نەگە كوپ؟», «سەنات دەپۋتاتى رەتىندە نەندەي ءىس تىندىردىڭىز؟» دەگەن كوپشىلىك سۇراعىندا اقىن اعامىز: «جازۋشىلار وداعىنا 800-گە تارتا ادام مۇشەلىككە وتكەن. بۇل كوپ ەمەس. تۇرعىندار سانى ءبىزدەن ءالدەقايدا از قىرعىز ەلىندە 1500-دەي, ءوزبەكستان, تاجىكستان, ازەربايجاننىڭ ارقايسىسىندا 2000-نان ارتىق رەسمي مۇشەلىككە وتكەن جازۋشىلارى بار», – دەسە, كەلەسى سۇراقتىڭ جاۋابى رەتىندە ءوزى جانە وزگە دە ءارىپتەستەرىنىڭ قولداۋىمەن جاقىن كۇندەرى جازۋشىلارعا تولەنەتىن قالاماقى ءماسەلەسى شەشىلەتىنىن, بۇل زاڭدى تۇرعىدا ماقۇلدانۋ ۇستىندە ەكەنىن جانە ورالمان قانداستارعا جەدەل ازاماتتىق بەرگىزۋگە دە ءبىر كىسىدەي ات سالىسقانىن جەتكىزدى.
كەش قوناقتارى اتىنان جىلى لەبىزىن بىلدىرۋگە شىققان اكادەميك-اقساقال سەرىك قيراباەۆ شاكىرتى ءھام ءىزىن باسقان ءىنىسى نۇرلان مىرقاسىم ۇلى جايلى: «بۇل زامانىمەن ۇندەسكەن اقىن, قيىندىققا, ورىنسىز سىنعا كۇيرەپ كەتپەيتىن قاجىرلى قايراتكەر» دەگەن باعا بەردى.
سوڭىندا شارانى ۇيىمداستىرۋشىلار نۇرلان ءورازاليندى عىلىمي كەڭەستىڭ اتىنان «كۇلتەگىن» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتادى.
بەكەن قايرات ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان»