تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەنىمىزگە شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت وتكەن كەزدە, ەرىكسىز الدى-ارتىمىزدى باعامداپ, «نە ىستەپ, نە قويدىق؟» دەپ بايىرقالاۋىمىز تابيعي زاڭدىلىق. شۇكىرشىلىك ەتىپ, تاپقان تابىستارىمىز دا, «اتتەگەن-اي!» ايتقىزىپ, وپىندىراتىن تۇستارىمىز دا جوق ەمەس ەكەن. ءسويتىپ, ءارى-ءسارى بولىپ داعدارىپ وتىرعان ۋاقىتىمىزدا قۇلاعىمىزعا ەلباسىنىڭ مالىمدەمەسىندە ايتىلعان «قازاقستان قىسقا مەرزىم ىشىندە كەمەلدەنىپ, قۋاتى تولىسقان ساقا مەملەكەتكە اينالدى» دەگەن ناقتى تۇجىرىم ساق ەتىپ ەستىلە قالدى.
شىنىندا دا وزىمىزگە ءوزىمىز ريزا بولماي, شامىرقانىپ وتىرعان ۋاقىتتا قازاق دەپ سوققان جۇرەگىمىزگە قۋات بەرىپ, مارقايتىپ تاستاعان بۇل ءسوز 2017 جىلدىڭ باسىندا قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنا وراي ايتىلعان مالىمدەمەسىندە ەلباسىمىزدىڭ قالامىنان شىقتى. جازۋشى رەتىندە مەنىڭ وزىمە «ساقا مەملەكەت» دەگەن تىركەستىڭ توسىن كورىنگەنى ءوز الدىنا, ساياسي ۇعىمداردىڭ كونتسەپتىسى رەتىندە دە ەرىكسىز نازار اۋدارتتى.
پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىندا جاس مەملەكەتىمىز بەن ونىڭ ازاماتتارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن ناقتى دا ايقىن پلاتفورماعا تابان تىرەگەن باعالى باعىت-باعدار بەرىلىپ وتىراتىنىنا كوڭىلىمىز ۇيرەنگەن. باجايلاپ, بايىرقالاي قاراعان ۋاقىتتا ءار جولداۋدىڭ وزىندىك تاقىرىبى, وزىندىك ەرەكشەلىگى بولاتىنىن اڭعارار ەدىڭىز. ولاردىڭ ارقايسىسىندا بىرەۋىنە باسىمىراق, ەندى بىرەۋىنە ازىراق ورىن بەرىلسە دە, قوعامدىق ءومىردىڭ بارلىق سالالارىنا قاتىستى ويلار قامتىلىپ كەلەدى.
بيىلعى جىلعى جولداۋدا پرەزيدەنتىمىز ءبىلىم جاعىنا كوبىرەك كوڭىل بولگەنىمەن, عىلىم تۋراسىندا ارنايى توقتالا قويماعان. بىراق جولداۋمەن جەتە تانىسا تۇسكەن سايىن تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدى العا قاراي دامىتىپ, جەتىلدىرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن عىلىمنىڭ سوڭعى تابىستارىنا ارقا تىرەپ وتىرۋدىڭ كەرەك ەكەندىگىنە باسا ءمان بەرىلگەندىگىن بايقار ەدىك.
جولداۋ بويىنشا جاساعان ءمالىمدەمەسىندە پرەزيدەنتىمىز: «ءبىز تسيفرلىق تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن بولاشاعى زور باعىتتارعا ايرىقشا ءمان بەرەتىن بولامىز», دەپ تۇجىرىمداسا, جولداۋدىڭ وزىندە «الەمدە كەزەكتى, ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا باستالدى» دەپ ءبىزدىڭ ەلدىڭ دە وسىناۋ ۇلى ءدۇرمەك كوشكە ىلەسۋى كەرەكتىگىن مەڭزەيدى.
باسىمدىقتار جونىندە ءسوز ەتە باستاعان ۋاقىتىندا «ءبىرىنشى باسىمدىق – ەكونوميكانىڭ جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتىلۋى» دەپ, بىردەن عىلىمنىڭ جاڭا تابىستارىنا نەگىزدەلگەن جانە سوعان وراي جەتىلدىرىلگەن وزىق ءادىس-تاسىلدەردى قولدانۋىمىز كەرەكتىگىن قاداپ ايتادى. جولداۋدىڭ تاعى ءبىر تاراۋىندا «...ەكسپورتقا باعىتتالعان ەلەكتروموبيل ءوندىرىسىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن» دەگەن تۇجىرىمدى ءسوزى پرەزيدەنت ويىن ودان ءارى تارقاتىپ, ناقتى ماسەلەگە وراي ورىستەتە تۇسەدى.
قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەلىمىز ءۇشىن جاڭادان قۇرىلىس نىساندارىن تۇرعىزۋدىڭ ايرىقشا ەكەندىگىنە توقتالاپ كەلىپ: «سوندىقتان قۇرىلىسقا دا, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋ سالاسىنا دا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ كەرەك», دەگەن ءسوزىنىڭ زاماناۋي تالاپتاردان تۋىنداپ جاتقاندىعى انىق.
عىلىمنىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىن وندىرىستە قولدانۋ دەگەن ءسوز ول بەلگىلى ءبىر مولشەردە جۇمىس كۇشىنىڭ قىسقارۋىنا اكەلىپ سوعاتىندىعى بۇرىنعى تاريحي تاجىريبەلەردەن بەلگىلى. مىسال ءۇشىن العاندا, وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارى امەريكا قۇراما شتاتتارىندا ورىن العان ۇلى دەپرەسسيا كەزەڭى ناق وسىنداي قارقىندى دامىعان جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ وندىرىسكە قارقىندى ەنگىزىلۋىنە تىكەلەي بايلانىستى بولعانى ءمالىم. وسى جولداۋىن ەلباسىمىز: «جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى ءداستۇرلى سالالاردا ەڭبەك رەسۋرستارى بوساپ قالاتىن بولادى», دەپ اشىق ايتىپ وتىر. دەمەك, بوساعان جۇمىس كۇشتەرىنىڭ دالادا قالىپ قويماۋ جاعىن قازىردەن باستاپ ويلاستىرىپ, قامدانا بەرۋ كەرەكتىگى وزىنەن ءوزى كورىنىپ تۇر.
جولداۋدىڭ سوڭىنا تامان ايتىلاتىن «ۇكىمەتكە «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق تەحنولوگيالىق باستاماسى» دەپ اتالاتىن ەلدى ءۇشىنشى جاڭعىرتۋ جونىندەگى 2025 جىلعا دەيىنگى دامۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن» دەگەن ءتۇيىندى سوزدە دە كەلەشەگىمىزدىڭ نەگىزگى كەلبەتىن عىلىمي نەگىزدە بەينەلەيتىن ماعىنا جاتىر دەپ تانۋىمىز كەرەك.
ءبىر اۋىز سوزبەن ايتقاندا, ءوز باسىم بيىلعى جولداۋ ەلدىڭ تياناقتى تۇردە دامۋىنا, ەڭ الدىمەن عىلىم مەن جاڭا تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىنىڭ الاتىن ورنىنا باسا ءمان بەرىلگەن قۇجات, ال بۇل ءوز كەزەگىندە ەل ازاماتتارىنىڭ كەلەشەككە وپتيميستىك رۋحپەن قاراۋىنا اسەر ەتەدى دەپ تانىدىم.
نۇرداۋلەت اقىش,
م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى
ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ
باس عىلىمي قىزمەتكەرى, جازۋشى