بايقاۋدا باعى جانعان
كەنشىلەر استاناسىندا «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى-2016» وڭىرلىك كورمە-بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلدى. وسىمەن 11-ءشى رەت وتكەن بۇل يگى شارانى قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك فيليالى ۇيىمداستىرعان بولاتىن.
جالپى, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ تانىمالدىلىعىن ارتتىرۋدى, ءبىزدىڭ ونىمدەردىڭ يمپورتتىق تاۋارلارمەن باسەكە تارتىسىنا يمەنبەي تۇسۋىنە جاعداي جاساۋدى جانە ساپالى ءونىم شىعاراتىن كاسىپورىندار قىزمەتىن ىنتالاندىرۋدى ماقسات ەتەتىن كورمە-بايقاۋ بۇل كۇندە ءىرى جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ عانا ەمەس, جەكە كاسىپكەرلەردىڭ دە ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرا باستادى. مىسالى, ءۇش اتالىم بويىنشا وتكەن بيىلعى شاراعا 86 كاسىپورىننىڭ قاتىسىپ, باق سىناۋىنىڭ ءوزى وسى سوزىمىزگە دالەل بولا الادى. اتاپ ايتار بولساق, «وندىرىستىك ماقساتتاعى ۇزدىك تاۋار» اتالىمىنا 28 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى. «تۇرعىندارعا ارنالعان ۇزدىك تاۋار» اتالىمى بويىنشا 42 كاسىپورىن ءوزارا تارتىسقا تۇسسە, «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارى» نوميناتسياسى بويىنشا 16 كاسىپورىن اراسىندا ەڭ مىقتى انىقتالدى.
ءاربىر اتالىم بويىنشا ۇزدىكتەردى انىقتاعان ارنايى ساراپشى توپتىڭ قۇرامىنا بيزنەس-قاۋىمداستىقتاردىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى وڭىرلىك فيليالىنىڭ وكىلدەرى ەندى.
سونىمەن, «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋ- ارى» اتالىمى بويىنشا «بالقاش نان» نان كومبيناتىنىڭ ونىمدەرى جەڭىمپاز دەپ تانىلدى. بۇگىنگى كۇندە شارۋاسى شالقىپ, تاسى ورگە دومالاعان نان زاۋىتىنىڭ بۇل تابىسىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن دۇنيەگە كەلگەن «شاعىن قالالاردى دامىتۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن تىعىز بايلانىستىرۋعا بولادى. سونىمەن قاتار, كاسىپورىننىڭ كەڭ تىنىس الۋىنا «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى قولداۋ قورى» اق-تىڭ قارجى ينستيتۋتتارى تاراپىنان بولعان قولداۋدىڭ دا يگى سەپتىگىن تيگىزگەنىن ايتا كەتكەن ءلازىم.
«بالقاش نان» نان زاۋىتى 2015 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق ساي كەلەتىن كاسىپورىن بۇگىنگى كۇندە نان جانە نان-توقاش ونىمدەرىنىڭ 65 ءتۇرىن شىعارادى. قۇرىلعانىنا از عانا ۋاقىت بولسا دا, نان زاۋىتى جۇمىستى دۇرىس جولعا قويا بىلگەن ىسكەرلىكتىڭ ارقاسىندا ەلىمىز اۋماعىندا, ءتىپتى شەت مەملەكەتتەردىڭ وزىنە تانىمال بولا باستاعان. مىسالى, كاسىپورىن 2015 جىلدىڭ قازان ايىندا الماتىدا وتكەن «قازاقستاندا جاسالعان» كورمەسىندە, ودان كەيىن 2016 جىلدىڭ مامىرىندا باكۋ قالاسىندا وتكەن «سالا كوشباسشىسى» بايقاۋىندا كوزگە ءتۇسىپ, اۋىزعا ىلىكتى.
كورمە-بايقاۋدا جەڭىمپاز اتانعان كاسىپورىندار جىلدىڭ سوڭىنا تامان استانا قالاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ نامىسىن قورعايتىن بولادى.
قايتا جاڭعىرعان زاۋىت
بۇگىنگى تاڭدا مۇندا 65-تەن استام نان ونىمدەرىنىڭ ءتۇرى شىعارىلادى. قىسقا مەرزىم ىشىندە بوي كوتەرگەن زاماناۋي, حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي نان زاۋىتى بۇرىنعى وندىرىستەن كولەمى جاعىنان دا, ساپاسى جاعىنان دا باسىم. بۇل ونەركاسىپتىڭ اشىلۋى بالقاشتىقتاردى قوسىمشا 139 جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
بۇگىن «بالقاش نان» دەگەن جارقىراعان ايدارمەن ارنايى ءموبيلدى ماشينالار ىستىق ناندى تەك بالقاش ساۋدا ورىندارىنا عانا ەمەس, پريوزەرسك قالاسى, سارىشاعان, گۇلشات ەلدى مەكەندەرىنە دە جەتكىزەدى. ساياق كەنتى جانە وعان جاقىن ورنالاسقان تەمىرجول ستانسالارى تۇعىندارىنىڭ دا «بالقاش نان» ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىستارى كۇن سايىن ارتۋدا.
مۇنىڭ ءبارى وسىدان جارتى عاسىر بۇرىن سالىنعان نان ءوندىرىسىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ كۇننەن-كۇنگە ارتقان سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتە الماۋىنان باستالدى. سوڭعى ونجىلدىقتاردا ەشقانداي جاڭاشىل ۇردىستەر ەنگىزىلمەگەن ەسكى ونەركاسىپتىڭ جاعدايى ناننىڭ ساپاسىنا اسەر ەتپەي قويمادى.
وسىعان وراي 2014 جىلى جاڭا زامان تالابىنا ساي نان زاۋىتىن سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇل باتىل جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى «پۋلس» جشس قولعا الدى. جوبا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان مونوقالالاردى دامىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى قولداۋ قورى «تسەسنابانك» اكتسيونەرلىك قوعامدارىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلدى.
ەگەر بۇرىن ەسكى نان زاۋىتىنىڭ اسسورتيمەنتىندە 6 عانا نان ءونىم ءتۇرى بولسا, بۇگىن قالا دۇكەندەرىنىڭ سورەلەرىندەگى وسى كاسىپورىن ۇسىنعان الۋان ءتۇرلى نان ونىمدەرى تۇتىنۋشىنىڭ كوز جاۋىن الادى. «پرەزيدەنتسكي», «وترۋبنوي», «رجانوە چۋدو», «8 ءدان» ناندارى, «كۇنباعىس» توقاشتارى قالا تۇرعىندارى ەرەكشە ۇناتىپ تۇتىناتىن ونىمگە اينالدى. «بەكتاۋاتا» نانى, «بالقاش كولى» روگاليكتەرى, «شۇبار» باتونى اتاۋلارىنىڭ ءوزى ءونىمنىڭ بالقاش وڭىرىنە قاتىسىن ناقتىلاي تۇسەدى.
نان كومبيناتىنىڭ ديرەكتورى ايگۇل بۇرلەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا «بالقاش نان» زاۋىتى ەۋروپانىڭ گەرمانيا, يتاليا, شۆەيتساريا, فرانتسيا, بولگاريا, سلوۆەنيا سياقتى الدىڭعى قاتارلى ەلدەرىنىڭ زاماناۋي قۇرىلعىلارىمەن جابدىقتالعان.
جاڭا قۇرىلعىلار مەن نان ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ بارلىق تەحنولوگيالىق ۇدەرىسى حالىقارالىق ستاندارتقا سايكەس كەلەدى.
– جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ ءبىز ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تازالىعىن, ءدامىن, جوعارى ساپاسى مەن قۇنارلىلىعىن قامتاماسىز ەتەمىز. ديەتالىق جانە ادام اعزاسىنا پايدالى دارۋمەندەرمەن بايىتىلعان جوعارى رەتسەپتۋرالىق نان سۇرىپتارىن ءوندىرۋ كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. قۇرامىندا زىعىر, اسقاباق, كۇنباعىس, كۇنجىت, جاڭعاق قوسىلعان ناندار يتاليان, نەمىس, فرانتسۋز, فين تەحنولوگيالارىمەن وندىرىلەدى.
حالىققا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ شارالارىنىڭ اياسىندا «ىستىق نان» فيرمالىق دۇكەندەرىندەگى «تەگىن نان» سورەلەرىنەن ناندى تەك زەينەتكەرلەر عانا ەمەس, ۋاقىتشا قيىندىققا تاپ بولعان ادامدار دا تەگىن الا الادى.
قازىرگى تاڭدا نان زاۋىتىندا كاسىبي بىلىكتى ماماندار جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ شەبەرلىگىنىڭ ارقاسىندا «بالقاش نان» ونىمدەرى 2015 جىلدىڭ قازان ايىندا الماتى قالاسىندا وتكەن «قازاقستاندا جاسالعان» جانە 2016 جىلدىڭ مامىر ايىندا باكۋ قالاسىندا وتكەن «سالا كوشباسشىسى» كورمەلەرىندە جوعارى باعاعا يە بولدى.
قۇرىلعانىنا از ۋاقىت بولسا دا ۇيىمشىل ەڭبەك ۇجىمى تەك قانا وندىرىستىك مىندەتتەردى تابىستى اتقارىپ قويماي, قالانىڭ قوعامدىق, مادەني ومىرىنە بەلسەندى قاتىسۋدا. ناۋرىز مەيرامىندا كيىز ءۇي تىگىپ حالقىمىزدىڭ ادەت-عۇرپىن, مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋدا وزگەلەرگە ۇلگى بولۋدا. قايىرىمدىلىق اكتسيالارىن ۇيىمداستىرۋ, قالاداعى بالالار ۇيىنە كومەك كورسەتۋ شارالارى بۇل ونەركاسىپتىڭ يگى داستۇرىنە اينالعان. بالقاش ناۋبايشىلارىنسىز بىردە-ءبىر اۋىلشارۋاشىلىق جارمەڭكەسى وتپەيدى.
زاۋىت ونىمدەرىنە ريزا بولعان تۇتىنۋشىلار نان ونىمدەرىنىڭ جاڭا تۇرلەرىن تاعاتسىزدانا كۇتەدى. سوندىقتان دا, دۇكەنگە كىرگەن تۇتىنۋشىلار «بۇگىن تاعى قانداي ءدامدى نانمەن قۋانتاسىڭدار؟» دەپ كىرەدى. حالىقتىڭ ريزاشىلىعىنان اسقان باعا بار ما؟!
قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى