بولمەگە رۇقسات سۇراي كىرگەن سۇڭعاق بويلى, جىلى ءجۇزدى, جۇمساق داۋىستى, اپپاق رەڭدى اپايدىڭ ىزەتىنە ساي ورنىمىزدان ەلگەزەك تۇرىپ ىلتيپاتپەن ورىندىق ۇسىندىق. بۇرىندارى قازاق قىزدارىنا قول بولا بەرمەگەن سپورتتىق گيمناستيكادان سپورت شەبەرى, الماتىنىڭ بۇگىنگى زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ ءبىرى –بيبليوگراف كۇلاش اپا ايازبەكوۆامەن وسىلاي تانىستىق...
«سىرلى كەسەنىڭ سىرى كەتسە دە سىنى كەتپەيدى...» دەگەن, تۇلعاسى اسەم بيازى انامىزدىڭ جان سارايىنىڭ جاۋھارلىعىمەن باۋراپ العاندىعى سوندايلىق, سىرلى اڭگىمەگە ۇيىپ, از-كەم وتىرىپ تا قالىپپىز. تالدىقورعانداعى پەدۋچيليششەنى, ودان الماتىداعى قىزدار پەدينستيتۋتىن ۇزدىك ءبىتىرگەن جاس ورەن سول كەزدەگى پۋشكين اتىنداعى رەسپۋبليكالىق كىتاپحانادا تابان اۋدارماي وتىز جىل قىزمەت اتقارعان. عاسىردىڭ باسىندا, بۇدان 16 جىل بۇرىن, زەينەتكە شىققان. كىتاپ, كىتاپحانا, جازۋشى اتتى ءبىر ۇعىمنىڭ شىراعىنىڭ استىندا سان جىلدار سايالى عۇمىر كەشكەن اياۋلى جاننىڭ بويىنا قونعان زيالىلىقتىڭ ءتىنى مەن شىنايىلىعى وسىندا جاتىر-اۋ دەگەن وي ۇشقىنى جىلت ەتتى.
قازاق ادەبيەتىنىڭ دارابوزدارى ءسابيت مۇقانوۆ, مۇحامەتجان قاراتاەۆ, عابيت ءمۇسىرەپوۆ, عابيدەن مۇستافين, ءابدىلدا ءتاجىباەۆ, جۇبان مولداعاليەۆ, جايساڭبەك مولداعاليەۆ, زاكي احمەتوۆتىڭ باس كىتاپحانادا شۇقشيىپ ساعاتتار بويى تەسىلىپ وتىرعانىن كوزىمەن كورگەن, ورايلى ساتتە ولارمەن پىكىر الىسىپ, ءتىپتى, دامدەس بولعانى ءوز الدىنا ءبىر اڭگىمە. دەسە دە, اياۋلى انامىزدىڭ «ەگەمەننىڭ» الماتىداعى بولىمشەسىنە باس سۇققانداعى ماقساتى مۇلدەم باسقا بولىپ شىقتى...
«ءسۇيىنشى» سۇراي كەلىپتى!.. كۇلاش انامىزدىڭ اكەسى قابدولدا ايازبەكوۆ تالعاردا جاساقتالعان اتاقتى 8-ءشى گۆارديالىق ديۆيزيادا جاۋىنگەرلىك جولدان وتكەن. ول كەزدەگى ەلىمىزدىڭ وتانى – ماسكەۋدى جانىن سالىپ قورعاعان! ءتىپتى, ءبىر مارتە نەمىس وفيتسەرىن «ءتىل» رەتىندە شتابقا دەدەكتەتىپ الىپ كەلگەنى دە بار. ول تۋرالى جازىلعان مايدان گازەتىنىڭ سارعايعان سول ءبىر پاراعى قاراشاڭىراقتاعى سۋرەت البومىندا جاپسىرۋلى تۇر. بۇكىل عۇمىرىن مەكتەپتە بالا تاربيەلەۋگە ارناعان قارت سولدات مايدان شەبىندەگى ءوزىنىڭ جاساعان كوزسىز ەرلىكتەرى تۋرالى جەلپىنىپ ايتقاندى جانى قالاماپتى.
– اكەمىز جان بالاسىن جاتسىنبايتىن, ءبىر بويىندا جاقسىلىعى مەن جاناشىرلىعى قاتار جۇرەتىن قاسيەتى بار پاراساتتى, سونداي قاراپايىم جان ەدى, – دەيدى كۇلاش اپا. – مايدان تۋرالى اڭگىمە بولا قالسا, ەرلىگىن پاش ەتىپ ايتۋدىڭ ورنىنا, قانشاما بوزداقتىڭ قىرشىننان قيىلعانىن قايعىرا ەسكە الىپ, بۇگىنگى كۇنىنە تاۋبە دەر ەدى. ەكى بىردەي جاق سۇيەگىن تەسىپ وتكەن جاۋ وعى اكەمىزدىڭ كەلبەتىن وزگەرتىپ تۇراتىن.
قازاقستاندا جاساقتالعان ايگىلى 8-ءشى گۆارديالىق ديۆيزيانىڭ ماسكەۋ تۇبىندە قاسىق قانى قالعانشا شايقاسقانى تاريحتان جاقسى ءمالىم. شايقاستا گۆاردياشى قابدولدا ايازبەكوۆ وتە اۋىر جارالانادى. اۋرۋحانادا التى اي جاتىپ, ايىققان جاۋجۇرەك جىگىت ەكىنشى رەت مايدانعا اتتانادى. مۇنداي وقيعا قان مايداننىڭ شەجىرەسىندە قابدولدا ايازبەكوۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءۇش رەت قايتالانعان. «قىرىق جىل قىرعىن بولسا دا اجالدى ولەدى», جەڭىمپاز جاۋىنگەر تۋعان ەلىنە امان-ەسەن ورالادى دا, زەينەت جاسىنا دەيىن ءوزى تۋعان مەكەندە –تالدىقورعان وبلىسىنىڭ اقسۋ اۋدانىنداعى قارابوگەت اۋىلىندا بالا وقىتادى. قازاقتىڭ تانىمال تۇلعالارى كاكىمجان قازىباەۆ, مۇحتار ارىن, ادىلبەك ءابايدىلدانوۆ, تالاپ سۇلتانبەكوۆ جانە باسقالارى قابدولدا اعامىزدان ءدارىس العان...
مايدانگەر ايازبەكوۆ ءۇش قىز, ءبىر ۇل تاربيەلەپ وسىرەدى. ءبىر عاجابى – «بالا-شاعام ءبىلىم السىن, تاربيە كورسىن, حالقىنا ادال ەڭبەك ەتسىن» دەگەن قارت ۇستازدىڭ قاراپايىمدىلىعى سونداي – ءوزىنىڭ مايدانداعى ەرلىگى ءۇشىن كەۋدەسىنە جارقىراتىپ تاعاتىن وردەن-مەدالدارىن دا تۇگەندەمەي ومىردەن وتكەن ەكەن. وتكەن جىلى مايدانگەر جەرلەستەرىنىڭ ءتىزىمىن رەتتەپ تۇزەگەن الماتى وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسى گۆاردياشى قابدولدا ايازبەكوۆتىڭ سوعىستاعى ەرلىگى ماراپاتسىز بولماعانىنا سۇيەنگەن ۇمىتپەن ماسكەۋ تۇبىندەگى اتاقتى پودولسك قالاسىنداعى اسكەري ارحيۆكە سۇراۋ سالعان جايى بار. ارادا جىل جارىم ۋاقىت وتكەندە بارىپ, ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ اتىنا اتاقتى 8-ءشى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ 23-ءشى اتقىشتار پولكىنىڭ بولىمشە كومانديرى ايازبەكوۆتىڭ ۇلى وتان سوعىسى كەزىندەگى العان اسكەري ماراپاتتارى تۋرالى رەسمي حات كەلدى. وندا قابدول (قابدولدا) ايازبەكوۆتىڭ مايدانداعى جانقيارلىعى «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن, «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن, سونداي-اق, ءبىر ەمەس ەكى رەت «1-ءشى دارەجەلى وتان سوعىسى» مەدالدارىمەن ماراپاتتالعانى تۋرالى جىلى, ايى, كۇنى, مەكەنى كورسەتىلگەن اسا قىمبات تا قۇندى قۇجات جىبەرىلىپتى. مايدانگەردىڭ قىزىنان «ءسۇيىنشى!» سۇراعان وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسى قازىر كۇللى اۋماققا جار سالىپ, باتىر جەرلەسىنىڭ ەرلىگىن ۇرپاعىنا ۇران ەتىپ, دارىپتەۋ ۇستىندە. ءۇش رەت اۋىر جارالانىپ, ۇشەۋىندە دە وڭالعان ساتتە مايداننىڭ وتىنە قايتا ورالعان جاۋجۇرەك جاۋىنگەردىڭ ەرلىگىنە شىن ءمانىندە سۇيسىنبەسكە امال جوق. ءبىر جاعى, بار عۇمىرىن تەك قانا بالا تاربيەلەۋگە ارناعان مايدانگەردىڭ وتان قورعاۋ جولىنداعى العان مارتەبەلى ناگرادالارىن دۇنيەدەن وتكەنشە ىزدەمەگەن, ءسوز ءوتپەگەنى باتىردىڭ اعايىندارىن دا تاڭ قالدىرىپ وتىر.
– قازىر جەرلەستەرىم – وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسى باس بولىپ اكەمىز قابدولدا ايازبەكوۆتىڭ ەسىمىن ءوزى ءدارىس بەرگەن مەكتەپكە, تالدىقورعان قالاسىنان ءبىر كوشەگە اتىن بەرۋ تۋرالى كەيىنگى ۇرپاققا ۇلگى بولارلىقتاي رۋحاني ناۋقاندى باستاپ تا جىبەردى, – دەيدى قۋانىشتان كوزىنە جاس العان كۇلاش اپا.
كوزسىز ەرلىك جاساعانىنا قاراماستان قاھارماندىق پەن قاراپايىمدىلىق ۇعىمدارىن عۇمىر بويى تەڭ ۇستاعان مايدانگەر-قارت ۇستاز اعامىزدىڭ قادىرى وزگەشە قاسيەتىنە تاڭدانىپ, ءبىز دە باس شايقادىق. ەرلىك وشپەيدى, ەرلەردىڭ ەسىمى ماڭگىگە ۇمىتىلمايدى دەگەن وسى ەمەس پە؟!
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
سۋرەتتەردە: 1.قازاقستاندىق ايگىلى گۆارديالىق 8-ءشى ديۆيزيانىڭ 23-ءشى گۆارديالىق اتقىشتار پولكىنىڭ بولىمشە كومانديرى اعا سەرجانت قابدولدا ايازبەكوۆتىڭ سوعىستان كەيىنگى بەينەسى. 2.مايدانگەردىڭ قىزى – زەينەتكەر-بيبليوگراف, گيمناستيكادان سپورت شەبەرى كۇلاش اپا ايازبەكوۆا.