ولجالى ونىنشى كۇن

ءدۇبىر

ءبىز جارىستىڭ ونىنشى كۇنى قولدا تۇرعان ءۇش مەدالدان قاعىلىپ قالدىق. سونىڭ ءبىرى «التىن» ەدى, اعايىن... سايىستىڭ بۇل كۇنى جاقسى باستالعان. كوپتەن بەرى كوڭىلىمىزدى كۇپتى قىلىپ جۇرگەن بايداركا جانە كانوەمەن ەسۋشىلەرىمىزدىڭ ەكەۋى فينالعا ءوتتى. اۋەلى 500 مەترلىك جارىستا بايداركامەن جۇپتىق ەسۋدە ناتاليا سەرگەەۆا مەن يري­نا پودوينيكوۆا اقتىق سىنعا جول­داما الدى. كەيىن بايداركامەن جەكە ەسۋدە يننا كلينوۆا 200 مەتر قاشىقتىقتا 40,381سەكۋند­تا ءوز توبىندا ۇشتىككە كىرىپ, في­نالعا ءوتتى. «فينال» دەپ اۋزى­مىزدى قومپايتقانىمىزبەن, بۇل ءالى تولىق مەدال ەمەس. ەندى ولار كەلەسى كۇنى ءوز توبىنداعى سەگىز­دىكپەن جۇلدەلەرگە تالاسادى. سون­دىقتان, جەرلەستەرىمىزگە تابىس تىلەيمىز. سپورتتىڭ بۇل ءتۇ­رىن­دە نە­سى­بەمىز كەم, كىم بىلەدى, مۇمكىن تاري­حى­مىزدىڭ جاڭا پاراقتارىن وسى قىز­دار اشار. گرەك-ريم كۇرەسىندەگى باس بالۋانىمىز نۇرماحان تىناليەۆ لوندونداعى كورسەتكىشىن تاعى قاي­تالادى. تاعى دا ءبىرىنشى كەزدە­سۋىندە جەڭىلىپ قالدى. سول جولى جاراقاتى بار ەدى دەدىك, بۇل جولى اقتارعا سەبەپ جوق. نەمىس بالۋانىنىڭ قىرىپ بارا جا­ت­قانى شامالى ەدى, پارتەردە سا­عىزداي سوزعىلاعانىمەن, كۇشى جەت­پەدى. ال تاڭەرتەڭگىلىك شارشى الاڭعا شىققان بوكسشىلارىمىزعا شىنىمەن قىساستىق جاسالدى. بوكس مامانى بولماساق تا, جاقسى كورەرمەنبىز. ولجاس ساتتىباەۆ (52 كيلو) ازەربايجان ەلۆين مامي­شازادەمەن تەرەزەسى تەڭ ايقاس وتكىزدى. ءتىپتى, ودان گورى ءبىزدىڭ بالا الىمدىلاۋ بولدى. جەڭىسكە دەگەن قۇشتارلىعى, تۋرا سوققىلارى كوپ بولعان. بىراق جەڭىس 3:0 ەسەبىمەن قارسىلاسىنىڭ قانجىعاسىندا كەتتى. برازيليا جانكۇيەرلەرىنە, الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن جۋر­ناليستەرگە, بوكس ماماندارىنا قاي­رات ەراليەۆ پەن جانىبەك ءالىم­حان ۇلى قاتتى ۇناعان بولاتىن. ءبىرى ۇلى مۇحاممەد ءاليدىڭ قورعانىس قابىلەتىن كوز الدىڭا اكەلسە, رەسەيلىك بوكس ماماندارى ءجا­نىبەكتەن روي دجونستىڭ مانە­رىن كورىپ, قارسىلاسىنىڭ ويىن وقىپ قوياتىن وسى جىگىت ريودا توپ جا­رادى دەپ ەدى. بوكس ماماندارى, جان­كۇيەرلەر كورگەن اقيقاتتى كو­زىل­دىرىك تاققان تورەشىلەردىڭ باي­قا­مايتىنى جانعا قاتتى باتتى. مۇنىمىز ۆاسيلي لەۆيتتىڭ تورەشىلەردەن كورگەن قۇقايىنىڭ جانىندا ەشتەڭە ەمەس ەكەن. كەشكى سەسسيانىڭ ەڭ سوڭعى نۇكتەسىن ءبىزدىڭ ۆاسيا لەۆيت پەن رەسەيلىك ەۆگەني تيششەنكو (91 كيلو) قويعان. قۇدايشىلىعىنا كەلسەك, ءۇش راۋند ءبىزدىڭ جىگىتتىڭ انىق باسىمدىلىعىمەن ءوتتى. ءۇشىنشى راۋندتا رەسەي بوكسشىسى قوس قولىن قورعانىستان الا العان جوق, قۇلاپ قالماۋدى عانا ويلاپ ءجۇردى. ءبىر وكىنىشتىسى, ءدال وسى راۋندتى تورەشىلەر سونىڭ پايداسىنا شەشىپ بەردى. وسىلايشا ۋىستا تۇرعان «التىن» سۋسىپ شىعىپ كەتتى. مۇنى جانكۇيەرلەر ىسقىرىپ قارسى الدى. ال جىگىتتەردىڭ زاڭدى جەڭىستەرىن ۇرلاتىپ قويعان بوكستان اتقارۋشى ديرەكتورىمىز قايدا قاراپ وتىر؟ قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى شە؟ مۇنىڭ الدىندا 69 كگ سالماقتاعى دانيار ەلەۋسىنوۆ فرانتسۋز سۋلەيمەن سيسسوكومەن شايقاستا شەكەسىنەن جاراقات الدى. سونىمەن ۇرىس توقتاتىلدى. بىراق ءبىرىنشى راۋندتاعى باسىمدىلىعى ارقاسىندا جەڭىس دانيارعا بەرىلىپ, ول فينالعا شىقتى. سوڭىنان قۇرامانىڭ باس جاتتىقتىرۋشىسىنا حابارلاسقانىمىزدا, ول بوكسشىعا وتا جاسالعانىن ەستىدىك. ەندى فينالدا قيانات جاسالماسا ەكەن دەپ وتىرمىز. وسىنداي اۋىر ويلاردان كەيىن اۋىر اتلەتتەر جارىسىنا باس سۇقتىق. ءبىزدىڭ الەكساندر زايچيكوۆ قوسسايىستا 416 كيلو جيناپ, ءۇشىنشى ورىنعا شىقتى. ودان ءبىر كيلو ارتىق كوتەرگەن ارميان سيمون مارتيروسيان – ەكىنشى ورىندا. ال, وزبەكستاندىق رۋسلان نۋريدينوۆ ناعىز ەردىڭ سويى ەكەن. كەزىندە يليا ءيليننىڭ كولەڭكەسىندە جۇرگەن بۇل جىگىت وليمپيالىق رەكوردتى جاڭارتىپ بارىپ, ساباسىنا ءتۇستى. قوسسايىستا جيناعانى – 431 كيلو. قولا مەدالگە قول جەتكىزگەن الەكساندر: «تورەشىلەر سوڭعى كەزەگىمدى ەسەپكە العاندا بۇدان جوعارى مەدال بولاتىن ەدى, قايتەيىن. وسى جەڭىسىمە ءوز انام مەن يليانىڭ اناسى ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى. ارينە, باپكەرلەرىمە ۇلكەن العىس ايتامىن. وسى ەڭبەگىمدى تىلەۋىمدى تىلەگەن بارشا قازاقستاندىقتارعا ارنايمىن», – دەدى. سونىمەن, بۇل كۇندى تورەشىلەردىڭ ارىندا قالعان ءۇش جىگىتتىڭ ەڭبەگىن بىلاي قويعاندا, ءبىر كۇمىس, ءبىر قولا مەدالمەن قورىتىندىلادىق. «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارناۋلى ءتىلشىسى باقتيار تايجان ريو-دە-جانەيرودان حابارلايدى

جۇلدەلەر جيىنتىعى

(15 تامىزداعى مالىمەت) № قۇرامالار التىن كۇمىس قولا بارلىعى 1 اقش 26 23 26 75 2 ۇلىبريتانيا 16 17 8 41 3 قىتاي 15 14 17 46 4 رەسەي 11 12 12 35 5 يتاليا 8 9 6 23 6 گەرمانيا 8 6 6 20 7 فرانتسيا 7 8 8 24 8 جاپونيا 7 4 16 27 9 اۆستراليا 6 7 9 22 10 وڭتۇستىك كورەيا 6 3 5 14 15 قازاقستان 2 3 5 10 27 وزبەكستان 2 0 4 6 34 بەلارۋس 1 2 2 5 50 ۋكراينا 0 4 1 5 51 ازەربايجان 0 2 1 3 54 ليتۆا 0 1 2 3 55 گرۋزيا 0 1 1 2 57 ارمەنيا 0 1 0 1 58 قىرعىزستان 0 0 1 1 58 ەستونيا 0 0 1 1

ادىلبەككە ءال بەرگەن...

كەشە شەتپەدەگى ورتالىق الاڭ مەن جاستار ورتا­لىعىنىڭ الدىندا جاس­تار «ادىلبەك, ءبىز ساعان سەنەمىز» اتتى فلەش-موب وتكىزدى. ونى ماڭعىستاۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى مەن اۋداندىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعى ۇيىمداستىردى. فلەش-موبقا ماڭعىستاۋ تەحني­كالىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنت جاس­تارى مەن «جاس وتان» جاستار قانا­تى­نىڭ مۇشەلەرى, ەرىكتىلەر توبى­­نىڭ بەلسەندىلەرى قاتىستى. ونىڭ ماق­ساتى جەرلەسىمىز, ريو-2016 وليم­­­پيا­داسىنا قاتىسۋشى ءادىل­بەك نيازىمبەتوۆتىڭ جارتىلاي في­نال­­عا شىعۋىنا وراي قولداۋ كور­سەتۋ, اۋدان جاستارىن سالاماتتى ءومىر سال­تىن ۇستانۋعا شاقىرۋ, ءبىر ءسوز­بەن ايت­قاندا, جاستاردىڭ ۇمىتىنە جىگەر قو­سىپ, جەرلەستەرىمىزدى جەڭىس تۇعى­رى­نان كورىنۋگە تىلەكتەستىك ءبىلدىرۋ بولدى. «فلەش-موب بۇگىن بارلىق الەۋ­مەت­تىك جەلىلەرگە تاراتىلىپ, جاس­تار تاراپىنان قولداۋ تانى­تىل­دى. وليمپيادا بىتكەنشە, قولى­مىز­عا «التىن» تۇسكەنشە وسىنداي باعىت­تاعى شارالاردى ءجيى قول­عا الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەي­دى ەرىكتىلەر توبىنىڭ جەتەكشىسى ءلاززات الحامقىزى.  دۇيسەنبەك قوزباقوۆ, جاستار ورتالىعىنىڭ مامانى ماڭعىستاۋ وبلىسى, ماڭعىستاۋ اۋدانى

سىر ەلى ساشاسىنا سەندى

بۇل وليمپيادا قىزىلوردا وب­لىسى ءۇشىن اسا جايسىز باستالدى. الدىمەن سپورتتىق ومىرىندەگى ەڭ ءبىر كەمەل شاعىنا جەتىپ, ولجا سالۋ­عا وقتالىپ وتىرعان الماس وتەشوۆ شەتتەتىلدى. ودان كەيىن التى الاشتى «التىنىمەن» قۋان­­تىپ, الەمنىڭ بار رەكوردىن جاڭار­تىپ جۇرگەن يليا يلينگە قاراۋلىق جا­سال­دى. اقىرىندا ول دا ريوعا جىبەرىل­مەدى. دەگەنمەن, سىر ءوڭىرى اۋىر ات­لەتيكادان ءبىر ساڭلاعىن اتتاندىردى. ول الەكساندر زايچيكوۆ بولاتىن. بۇرىنعى وليمپيادالاردا اقمە­شىت اتىرابىنىڭ ازاماتتارى يليا سايىسقا تۇسەتىن كۇنى ور­تا­لىق الاڭعا جينالىپ, ۇلكەن ەك­ران­نان التىن ۇلدىڭ ونەرىن تاما­­شا­لايتىن. بۇل ءۇردىس الەك­ساندرعا كەلگەندە دە ۇزىلگەن جوق. زايچيكوۆ سايىسقا تۇسەردەن بۇرىن قالا جاستارى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى «مۇز ايدىنىنا» جينالىپ, سپورتشىعا قولداۋ كورسەتۋگە ۇندەۋ تاستادى. سولايشا, تۇنگى ساعات 3:00-دەن جاستار مەجەلى جەر­گە قاراي اعىلا باستادى. جان­كۇيەر­لەر­دىڭ ىنتاسىن بايقاعان جەر­گىلىكتى بيلىك بار جاعدايدى جاساپ­تى. ءتۇن ۇيقىسىن قيىپ, جەر­لەسىنە جانكۇيەر بولۋعا جينالعان جاس­تاردىڭ قاراسى اجەپتاۋىر. ودان بولەك, ايماقتاعى سپورت سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازاماتتار مەن جاس سپورتشىلار دا «مۇز ايدىنىنان» تابىلدى. 300-گە تارتا ادام ا.زايچيكوۆ ونەرىن ىشىنە دەمىن تارتىپ كوردى. سپورتشى باعىندىرعان سالماقتى وزدەرى كوتەرىپ جاتقانداي سەزىنىپ, جىراقتا وتىرسا دا, ونىڭ ءاربىر ارەكەتىن ەكران ارقىلى كىرپىك قاقپاي تاماشالادى. جۇلقي كوتەرۋدەن 193 كيلو زىلتەمىردى باسىنان اسىرىپ تاستاعانىندا تۇتاس زال شۋلاپ كەتتى. ءبىرىن-ءبىرى قۇشاقتاپ, زاي­چيكوۆ­تىڭ جەتىستىگىمەن قۇت­­تىق­­تاپ مارە-سارە بولىستى. سەر­پە كوتەرۋدەن العاشقى تاپسىرى­سىن 223 كيلو دەپ كورسەتكەندە, جان­­كۇيەر­لەر الەكساندردىڭ ءجۇل­دەلى ورىن­عا ۇمتىلعانىن انىق باي­قادى. ال­عاش­قى تاپسىرىستى ءمىن­سىز ورىن­داعان­د­ا, جيىلعان جۇرت­شىلىق ءدۇر ەتە قالعان. ال ەكىنشى تاپسىرىستى ورىن­داي الماعاندا, تۇتاس زال كۇڭى­رە­نىپ كەتتى. بىراق بۇل ەشتەڭە ەمەس ەكەن. ءۇشىنشى تالپىنىسىندا 227 كيلو­نى باعىندىرىپ, قۋانىسىپ جات­قان­دا, تورەشىلەر ونىڭ بۇل تالپى­نى­سىن ەسەپتەمەي تاستادى. جان­كۇيەر­لەردىڭ كوڭىلى سۋ سەپكەندەي باسىلىپ, نارازىلىق ءبىلدىرىپ جات­تى. دەي تۇرعانمەن, زايچيكوۆ قوسسايىستىڭ ناتيجەسىندە 416 كيلونى باعىندىرىپ, قولا جۇلدەگە يە بولعاندا, جانكۇيەرلەردىڭ قۋانى­شىندا شەك جوق ەدى. ويتكەنى, ەكى ءبىر­دەي ساڭلاعىن وليمپيا­دا­عا قوسا الماي, ىشتەي بۋلىعىپ جۇرگەن جۇرت­­شى­لىققا زايچيكوۆ يەلەنگەن «قولانىڭ» قادىرى «التىنمەن» پارا-پار بولاتىن. – سىر ەلىنىڭ حالقى ءوز سپورتشىسىنا وسىلاي قولداۋ ءبىلدىرۋدى ءبىرازدان بەرى ۇردىسكە اينالدىردى. جاستار وزدەرى باستاما كوتەرىپ, الەكساندر زايچيكوۆقا جانكۇيەرلىك تانىتايىق دەگەندە, قۋانا قولدادىق. سپورتشىمىزدىڭ جۇلدەلى ورىننىڭ بىرىنە تابان تىرەيتىنىن بىلدىك. قولا مەدالدى دە قاناعات تۇتىپ وتىر ەدىك. دەگەنمەن, ونىڭ كۇ­مىس جۇلدە يەلەنەتىن دە مۇمكىندىگى بول­دى. بىراق بۇيىرعانى وسى ەكەن. جەر­لەسىمىزدىڭ بۇل جەتىستىگىنە شىن نيەتىمىزبەن قۋانىشتىمىز. وسى ارقىلى زايچيكوۆ سىر توپى­را­عىن­دا اۋىر اتلەتيكانىڭ مىقتاپ دامى­عانىن, ەل قورجىنىنا ولجا سالا­تىن وعلانداردىڭ از ەمەس ەكە­نىن دالەلدەدى, – دەيدى وبلىستىق دەنە­­شى­نىقتىرۋ جانە سپورت باس­قار­ما­سى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جاقسىلىق وسپانوۆ. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان» قىزىلوردا

تەگەۋرىنى تەمىردەي

بۇگىندە جاسى 28-گە كەلىپ, وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانىپ وتىرعان بوكسشى ۆاسيلي لەۆيتتىڭ شارشى الاڭداعى جۇلدىزى ەرتە جانعانىمەن, ءومىر جولىندا بۇلعاعى كوپ بۇرالاڭدى ساتتەر وتە كوپ كەزدەستى. ونىڭ كەنەتتەن كوك اسپاندى كۇركىرەتىپ وتكەندەي كەرەمەت تابىسقا جەتىپ, جارق ەتە قالعان تۇستارى دا, كۇتپەگەن جەردەن كۇرتىككە كۇرت ءسۇرىنىپ كەتىپ, كۇمىلجي قادام باسقان شاقتارى دا از بولعان جوق. بىراق قانشاما رەت باسىندا ۇستانعان باعىتىنان تايىپ ءتۇسىپ, جۇرىسىنەن جاڭىلىپ جاتسا دا, جانكەشتى تىرلىككە جىلىك جالعاي وتىرىپ, بۇرىنعى قالپىنا قايتا ورالىپ كەلىپ جاتتى. ءاربىر كەلگەن سايىن ول ءوز سالماعىنداعى ەڭ مىقتى ەكەنىن وزىنە دە, وزگەگە دە ۇدايى دالەلدەپ بەرىپ تۇردى. وسى ەرىك-جىگەرى مىقتىلىعىنىڭ ارقا­سىن­دا ۆاسيا بۇرناعى كۇنى ريو رينگىنىڭ بيىك تۇعىرىنا كوتەرىلدى. ونىڭ سول كۇنى رەسەيلىك ەۆگەني تيششەنكومەن بولعان جەكپە-جەگىندە قارسىلاسىنا دەس بەرە قويماعانى, قايتا وعان باسىمدىق كورسەتكەنى تۋرالى قازىر جان­­كۇيەر­لەر, ماماندار مەن سپورتشىلار ارا­­سىندا پىكىر ءبىلدىرىپ جاتقاندار كوپ. ءبىز بۇل جا­عىنا بارماي-اق, ءۆاسيليدىڭ اتالعان ۇرىس­تى وزىنە لايىقتى دەڭگەيدە وتكىزگەنىن ايتۋ­مەن عانا شەكتەلەيىك. ول وسى جولى ءتورت جىلدا ءبىر اينالىپ كەلەتىن ويىنداردىڭ فينالدىق ايقاسىندا كۇش سىناسۋى ارقىلى دا وليمپ شىعىرشىعىنىڭ شىرقاۋ شىڭىنا جەتە العانىن كورسەتىپ بەرىپ وتىر. ال مۇند­اي قۇرمەت قانداي ءبىر بوكسى دامىعان دەرجاۆا­نىڭ ءوزىنىڭ كەز كەلگەن كۇشتى بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ ماڭدايىنا جازىلا بەرمەگەن. وسىلايشا ەل-جۇرتىن قۋانىشقا بولەپ وتىرعان ۆاسيا 1988 جىلدىڭ 24 اقپانىندا قوستاناي وبلىسىنداعى فەدوروۆ كەنتىندە قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ وتباسىندا تۋعان. ول بالا جاسىنان كيكبوكسينگپەن اينالىسادى. جەتىنشى سىنىپقا كوشكەن جىلى وقۋىن قوستاناي قالاسىندا تۇراتىن اتا-اجەسىنىڭ قولىندا جالعاستىرادى. مۇن­دا كەلگەسىن بوكس سەكتسياسىنا جازىلىپ, جەكپە-جەك ۇرىس ونەرى بۇل ءتۇرىنىڭ ءالىپ­پە­سىن دە مەڭگەرۋگە كىرىسىپ كەتەدى. ءبىر جولى بۇلار ءبىر جارىسقا بارىپ قاتىسادى. جاتتىق­تىرۋ­شىلار قۇرامى سوندا ۆاسيانى بوكستىڭ دا, كيكبوكسينگتىڭ دە سايىستارىنا قوسىپ جىبەرەدى. ناتيجەسىندە شىمىر بولىپ ءوسىپ كەلە جاتقان قايتپاس قايسار ءجاسوسپىرىم ەكى جارىستا دا وزىپ شىعادى. بىراق باپكەرلەر وسىدان كەيىن ءبىر مامىلەگە كەلىپ, ونى بۇدان بىلاي تەك بوكس جارىسىنا عانا قاتىس­تىرىپ تۇرۋعا شەشىم قابىلدايدى. بوكس­تىڭ وليمپيالىق سپورت ءتۇرى ەكەنىنە باسا نازار اۋدارعان ولار ۆاسيانىڭ مۇنىمەن تۇبەگەي­لى اي­نا­لىس­سا, ءبىراز جەتىستىككە جەتۋگە مۇمكىن­دىگى بار ەكەنىنە ءمان بەرەدى. اينالىپ كەلگەن­دە, سول ۇستازدارى قاتەلەسپەگەن بولىپ شىقتى. – مەنىڭ بوكسشى بولىپ قالىپتاسۋىمنىڭ العاشقى نەگىزىن قالاعان بۇگىندە مارقۇم بولىپ كەتكەن اسىلحان بۇسىرمانوۆ ەسىمدى جاتتىقتىرۋشىم ەدى. سول كىسىنىڭ تاباندى ەڭبەگى مەن ىجداعاتتى ارەكەتىنىڭ ارقاسىندا مەن شىن مانىندە بوكسشى بولىپ شىقتىم, – دەيدى ءۆاسيليدىڭ ءوزى قازىر وتكەن ءومىر جولدارى تۋرالى ءسوز ەتكەندە. سويتكەن بوكسشىنىڭ باق جۇلدىزى جاسى 21-گە كەلگەندە جانا باستادى. ول 2009 جىلدىڭ قىسىندا الدىمەن قازاقستان چەمپيوناتىندا توپ جاردى. التىن مەدال ءۇشىن تالاستا ءوزىنىڭ جەرلەسى جان كوسوبۋتسكيدى ۇپاي سانىمەن ۇتتى. سول جىلى ماۋسىم ايىندا قىتايدىڭ چجۋحاي قالاسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا الاڭ يەلەرىنىڭ ۇكى تاققان ءۇمىتى لي ءبيندى ەكىنشى راۋندتا ىسكە العىسىز ەتىپ ساباپ, قۇرلىقتىڭ دا مىقتىسى اتاندى. ال قىركۇيەك ايىندا يتاليانىڭ ميلان قالاسىندا جالاۋ جەلبىرەتكەن الەم بىرىنشىلىگىنە قاتىسىپ, 1/16 فينالدىق ەكىنشى ۇرىسىندا يتاليالىق تاجىريبەلى بوكسشى كلەمەنتە رۋسسوعا جول بەرۋگە ءماجبۇر بولدى. بۇل ساتسىزدىك كەلەسى جىلى دا جالعاستى. الدىمەن قازاقستان چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا ماناعى جانعا ەسە بەرىپ قويدى. سودان كەيىن قىتايدىڭ گۋانچجوۋ شاھارىندا شارشى الاڭدى تەربەتكەن ازيا ويىندارىنىڭ 1/8 فينالىندا سيريالىق موحاممەد چوسسوۋننان ۇتىلىپ قالدى. ۆاسيلي كەلەسى, 2011 جىلى قازاقستان چەمپيوندىعىن قايتارىپ الدى. بىراق سودان قايتىپ ەلىمىز قۇراماسى ساپىندا ءىرى حالىقارالىق جارىستارعا بارعان جوق. سول جىلى ازيا چەمپيوناتىنا مۇنىڭ سالماعىنان نەگىزى كيكبوكسەر دانيار ۇسەنباەۆ اتتانىپ, قورجىنى بوس قايتتى. سودان كەيىن بۇل سالماقتاعى باستى ورىن انتون پينچۋككە بەرىلدى. ول 2013 جىلى ازيا چەمپيوناتىن­دا, 2014 جىلى ازيا ويىندارىندا التىن مەدال الدى. سونىمەن, ۆاسيانىڭ بۇل سال­ماق­تاعى ەسىگى جابىلىپ قالعانداي ەدى. ونىڭ باعىن قايتا جاندىرعان بۇكىلالەمدىك بوكس سەرياسى بولدى. وسىندا «استانا ارلانس» كومانداسى قۇرامىنا الىنعان ول اقى­رىندا ءوز سالماعىندا ۇزدىك دەپ تانىلدى. وسى­نىڭ ارقاسىندا ريو-دە-جانەيروداعى وليم­پيا­لىق ويىنداردىڭ ليتسەنزياسىنا قول جەتكىزدى. سوندىقتان قازاقستاننان بۇل سالماقتا باسقا بوكسشىعا جولداما ءۇشىن كۇرەسۋدىڭ جولى الدىن الا جابىلىپ قالعان ەدى. ريوداعى بوكس تۋرنيرىندە ۆاسيلي لەۆيت تەڭدەسسىز ءتورت ۇرىس وتكىزدى. ونىڭ ءبىرىنشى­سىندە قىتايلىق يۋ فەنگكايدى ءۇشىنشى راۋند­تا تەحنيكالىق نوكاۋتپەن جەڭدى. ەكىن­شى جەكپە-جەگىندە ماۆريكيالىق دجەمس كەن­نەدي ست. پيەررەنى, ال جارتىلاي فينالدا كۋبا­لىق ەريسلاندي ساۆوندى ۇپاي سانىمەن ۇتتى. ول بوستاندىق ارالىنىڭ وكىلىمەن بۇكىل­الەم­دىك بوكس سەرياسىندا دا كەزدەسىپ ەدى. سول جولى تورەشىلەردىڭ بۇرا تارتۋىمەن جەڭىس ونىڭ قارسى­لاسىنا بەرىلىپ كەتكەن. سونىڭ قاي­تارى­مىن ۆاسيا برازيليا جەرىندە كەلتىردى. بۇل جەڭىس وعان كۇمىس مەدال بولىپ قايتا ورالدى. بۇعان دەيىن وسىدان 7 جىل بۇرىن العان ازيا چەمپيونى دەگەننەن وزگە حالىقارالىق دارەجەدەگى اتاعى جوق ۆاسيلي لەۆيت ءۇشىن عانا ەمەس, كەز كەلگەن سپورتشى ءۇشىن وليم­پيالىق ويىنداردا كۇمىس مەدالعا قول جەتكىزۋ تولاعاي تابىستاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلار ەدى. سەرىك ءپىرنازار, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتى تۇسىرگەن دانيار مايلىباەۆ

بوكسقا باپتاپ ۇيادان...

مارات ەلەۋسىنوۆتىڭ ەسىمى ەلىمىزگە جاقسى تانىس. ول بەلگىلى بوكس مامانى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, داۋرەن مەن دانيار ەلەۋسىنوۆتەردەي ەكى چەمپيوندى بوكسقا باۋلىپ, شارشى الاڭدا ونەر كورسەتۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتكەن, قازىردە سول جىگىتتەردىڭ جەكە جاتتىقتىرۋشىسى ءارى اكەسى. جاقىندا وليمپيادا باستالار الدىندا ءبىز بوكس مامانىمەن كەزدەسىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدىك. – قازىرگى تاڭدا ۇلتتىق قۇرا­ما­نىڭ كاپيتانى بولىپ ءجۇر­گەن ۇلىڭىزدى قالاي بوكسقا باۋلى­دىڭىز؟ ونىڭ بوكسقا دەگەن ىنتاسىن قالاي بايقادىڭىز؟ – بوكسقا نەگىزىنەن 10 جاستان الىنادى. بىراق دانيار ەرتە اينالىسىپ كەتتى. 8 جاسىنان داۋرەنگە جاتتىعۋ جۇرگىزىپ جاتقان كەزدە زالعا كەلىپ, ءىلىنىپ تۇرعان قاپتى ۇرىپ جۇرەتىن. ءبىر كۇنى 1989 جىلى تۋعان, بوكسپەن التى ايداي اينالىسىپ جۇرگەن بالالارعا سپاررينگ جاساتىپ جاتقانمىن. بويى كىشىرەك بالا بولعان. ءبىر كەزدە دانيار قاسىما كەلىپ: «اكە, مەن مىنا بالامەن شارشى الاڭعا شىعايىنشى», دەدى. «وي, بالام قوي, ونىڭ سەنەن جاسى ۇلكەن, التى اي شۇعىلدانىپ ءجۇر, سەن ءالى اينالىسىپ جۇرگەن جوقسىڭ», – دەدىم. جالىنىپ بولماي قويدى. «جارايدى» دەپ شىعاردىم. قاراسام, دانيار سوققى وتكىزبەيدى. ارتقا شال­قايعاندا, قارسىلاسىنىڭ قولى جەتپەي قالادى, قارسى سوق­قى جاساپ ۇلگەرىپ جاتتى. وسىنى كورگەننەن كەيىن, اينالىسىپ جاتقان توپقا قوسىپ قويدىم. – دانيار مەن داۋرەندى, ءوزىڭىز­دى سپورت سۇيەر قاۋىم جاقسى بىلەدى. ال قوس چەم­پيوننىڭ اناسى, وتباسىنىڭ وزگە دە مۇشەلەرى تۋرالى ايتىپ بەر­سەڭىز. – ەكى ۇلىمنىڭ جەتىس­­تىك­تەرىنە جۇبايىم عاليانىڭ قوسقان ۇلەسى زور. تاماقتارىن, جاتتىعۋ كيىمدەرىن دايىندايدى. ءتىپتى, بينتتەرىنە دەيىن جۋىپ, ازىرلەپ قويادى. سول بالا­لار­دىڭ جاعدايىن جاساپ وتىرۋ ءۇشىن مۇعالىمدىك قىزمەتىنەن دە كەتتى. قازىر ءۇي شارۋاسىمەن اينالىسادى. الماتى وبلىسىنىڭ تۋماسى, ءوزىم باتىس قازاقستان وبلى­سىنان­مىن. الماتىدا ءجۇر­گەندە تانىستىق. بيىل, قۇداي قالاسا, وتاسقانىمىزعا 32 جىل بولادى. قىزىمىز بار. ەسىمى – دينارا. تۇرمىستا. بيگە اۋەس بولدى. ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسىپ, جۇلدەلەر الىپ ءجۇردى. جوعارى وقۋ ورنىندا حورەوگرافيادان ءبىلىم الدى. 2007 جىلى استاناعا كوشىپ كەلدىك. قىزىمىز وسىندا مەم­لەكەتتىك «ناز» بي انسامبلىندە جۇمىس ىستەدى. قازىر ىشكى اسكەردىڭ انسامبلىندە. داۋرەن 2010 جىلى ۇيلەندى. ەكى نەمەرەمىز بار. – عاليا اپايىمىز ۇلدار­دىڭ شارشى الاڭداعى ونەر­لەرىن تاماشالاي ما؟ – وسى استانادا بولاتىن جارىس­تاردى قالت جىبەرمەيدى. جانكۇيەر بولىپ وتىرادى. بوكس­­شى­لاردىڭ اتى-جوندەرىن, جەتىس­تىكتەرىنىڭ ءبارىن بىلەدى. باستى جانكۇيەرىمىز دەۋگە دە بولادى. – نەمەرە ءتاتتى عوي, اعا. اتا بول­عان قالاي ەكەن؟ بوكسشى بولامىن دەي مە؟ – وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنان كەيىن سونى ساعىنىپ كەلەمىن. الىستا جۇرگەندە تەلەفونمەن ءسوي­لە­سەمىن. نەمەرە وتە ىستىق بولادى ەكەن. ءابىل­مانسۇر نەمەرەمنىڭ ويىنى دا بوكس. دانيار­دىڭ 14-15 جاستا كيگەن بوكسشىنىڭ اياق كيىمىن, ءۇستىن­دەگى كيىمىن كيىپ الىپ, بوكس زالىنا بارادى. ونى شەشپەيدى. جىلاپ سومكەسىنە سالىپ الادى. «اندا بارىپ كيەمىن» دەيدى. زالدا قولىن بينتپەن وراپ الىپ جۇرەدى, سوققى جاسايدى. بوكسشى بولامىن دەسە, ەش قارسىلىعىم جوق. بوكس تا ونەر عوي. دانيار ايتقانداي, بوكس – توبەلەس ەمەس, ول – ناعىز ونەر. – مارات اعا, وكىنەتىن, «قاپ, اتتەڭ» دەيتىن كەزدەرىڭىز بار ما؟ – (كوپ ويلانىپ بارىپ) بار عوي… داۋرەندى جاتتىقتىرعاندا, بىلاي ىستەۋىم كەرەك ەدى, بىلاي جاساۋىم كەرەك ەدى دەپ, كەيىن سول كەزدە جىبەرگەن قاتەلىكتەرىمدى دانيار­دى جاتتىقتىرعاندا جىبەر­مەۋگە, تۇزەتۋگە تىرىساسىڭ. داۋرەن سول كەزدە قازاقستان چەم­پيونى بولا تۇرا, جاستار ارا­سىنداعى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسا المادى. سول كەزدە ءبىر ارە­كەت جاساۋىم كەرەك پە ەدى دەپ ويلايسىڭ. بىراق, اللاعا شۇكىر, بۇيىرعان كەتپەيدى دەيدى عوي. بۇيىرماعان نارسە, ءتىپتى, قالاي تىرىسساڭ دا بولمايدى. – جاتتىقتىرۋشى تەك سپورت­­تىڭ قىر-سىرىن ءوز ءتار­بيەلەنۋ­شىسىنىڭ بويىنا ءسىڭىرىپ قانا قويماي, ءار كەزدە قولداۋ كورسەتەتىن پسيحولوگ تا بولۋى كەرەك قوي. – ارينە. جەڭىلىستەن كەيىن ەش ۋاقىتتا داۋرەنگە دە, دانيارعا دا ۇرىسقان ەمەسپىن. «ءبارى جاقسى, ءبارى دۇرىس, بالام. ەشتەڭە ەتپەيدى, كەيىن اناليز جاسايمىز», دەپ بالالاردى جۇباتامىز. – بالالارىڭىزدىڭ قاتتى ۋايىم­داپ, قينالعان ساتتەرى بول­عان شىعار. – دانياردىڭ قاتتى قينالعان ءساتى وليمپيادادا قول سوزىم جەردە مەدالدان ايىرىلىپ قالعان كەزى. شيرەك فينالدا يتاليالىق بوكس­شىسىنا جول بەرگەن ەدى. بىراق ءبىر جىلدان كەيىن, الماتىداعى الەم چەمپيوناتىندا ەسەسىن قايتاردى. جارىستاردىڭ ءبارىن تاسپاعا جازىپ الۋعا تىرىسامىز. قارسىلاستارىنىڭ قيمىلىن, وزدەرىنىڭ جۇرگىزگەن بوكسىن ۇشەۋمىز وتىرىپ قارايمىز. ساراپتاما جاسايمىز. – كىتاپ وقيسىز با؟ – وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا كەتكەندە كىتاپ وقيمىز. دانيار دا كىتاپتار الىپ كەتەدى. وسى سوڭ­عى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىندا شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ ولەڭدەر جيناعىن وقىدىم. دانيار دا كىتاپقۇمار. «اباي جولىن» قولىنان تاستامايتىن. اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين, «ەگەمەن قازاقستان»