*مەملەكەت مەرەيى

بەيبىت ساياساتىمىز  تانىلعان شاق

مۇحيتتىڭ ارعى بەتىنەن قۋا­نىشتى حابار ەستىپ وتىرمىز. نيۋ-يوركتە بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا وتكەن داۋىس بەرۋدىڭ ناتيجەسىندە قازاق­ستان وسى بەدەلدى حا­لىقارالىق ۇيىم­نىڭ قاۋىپسىزدىك كە­ڭەسىنە ەكى جىلعا ءمۇ­شەلىككە سايلاندى. مۇنى تاۋەلسىزدىگىن العانىنا 25 جىل عا­نا بولعان جاس ەل ءۇشىن بيىك مارتەبە دەپ بىلەمىز. داۋىس بەرۋشى مەم­لەكەتتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى قازاقستان ءۇشىن قول كوتەرگەن. بۇل قازاقستاننىڭ بەيبىتشىلىكتى ءپىر تۇتاتىن سىرتقى ساياساتىن بۇكىل الەمنىڭ مويىنداعانىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى ەكەنى انىق. قاۋىپسىزدىك كەڭەسكە قازاق­ستاننىڭ ورتالىق ازيادان مۇشە بولىپ سايلانعان ءبىرىنشى ەل ەكەنى, ەلدىڭ دە, ەلباسىنىڭ دا تۇل­عاسىنىڭ الەم جۇرتى الدىندا جوتالانا تۇسكەنى كوڭىلگە ماق­تانىش ۇيالاتادى. اقپارات تاسقىنداعان بۇگىنگىدەي كۇردەلى ۋاقىتتا دۇنيەجۇزىندەگى الپاۋىت ەلدەردىڭ قازاق­ستاندى بۇلاي مويىن­داۋى ولار بىزدە بەيبىتشىلىك ءۇشىن جاسال­عان ۇلان-عايىر جۇمىستاردان حابار­­دار دەگەن ءسوز. وسى ورايدا ەل­با­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قارۋ­سىزدانۋ, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ باعىتىندا تالماي ءجۇر­گى­زىپ كەلە جاتقان جىگەرلى جۇمىس­تارىن الەمنىڭ تىنىشتىقتى جاقتاعان جۇرتى تاراپىنان دا مويىن­دالا باستادى دەسەك, ارتىق ايت­قانى­مىز ەمەس. الدىمەن, تاۋەل­سىز­دىگىن ەندى الىپ, ساياسي ساحناعا كوتەرىلگەن ەل يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, سەمەي پوليگو­نىن جاپتى. مۇنداي قادامعا بار­عان ەلدى الەمنەن تابۋ قيىن. سو­نى­مەن قاتار, ەلباسى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ, ءىرى قوعام قاي­رات­كەرلەرىنىڭ, عالىمداردىڭ حالىقارالىق باس قوسۋىندا الەمدى يادرولىق قارۋدان تازارتۋ جونىندە ايتىپ كەلەدى. ارىسىن ايتپاعاندا, وسى كوكتەمدە قازاق­ستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۆاشينگتوندا وتكەن يادرولىق قارۋسىزدانۋ جونىندەگى ءىV سامميتتە امەريكانىڭ ساياسي جانە قوعام قايراتكەرلەرى, اسكەري ۇيىمدار باسشىلارى الدىندا ءسوز سويلەپ, ءوزىنىڭ «الەم. ءححى عاسىر» ات­تى مانيفەسىن ءمالىم ەتتى. يادرولىق قارۋدىڭ زاردابىن الەم جۇرتى تۇسىنەتىندەي ۋاقىت جەتتى. وتكەن عاسىر­دىڭ 40-جىلدارىنىڭ ءىشىن­دە جاپونياعا تاس­تالعان اتوم بومباسىنان, وزىمىزدەگى سە­مەي پوليگونىنداعى جەراس­تى يادرولىق سى­ناق­­­تارى­نان بولعان قاسىرەتتىڭ ءىزى ءالى بىلىنەدى. قازىر الەمنىڭ ءبىر­سى­پىرا ەلدەرىندەگى تەررورلىق جارى­ل­ىستاردان قانشاما بەيبىت تۇر­عىندار زارداپ شەگىپ وتىر. تەر­رورشىلار ادامداردى باۋداي ءتۇسىرىپ, قىرىپ-جويۋدا. ەشقانداي كىناسىز ادامدار ومىرگە وسىنداي سودىرلىقتىڭ قۇربانى بولۋى ءۇشىن كەلمەيدى. ءار ادام جاراتقاننىڭ يگىلىگىمەن ءومىر ءسۇرىپ, ۇرپاق ءوسى­رىپ, وركەنيەت جاساۋدى ماقسات تۇتا­دى. تەك بەيبىت ۋاقىتتا عانا ادام الاڭ­سىز ءومىر سۇرەدى. بىرىك­كەن ۇلت­تار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىز­دىك كەڭەسىنە مۇشە رەتىندە الداعى ۋاقىتتا قازاقستان بەيبىتشىلىككە حالىقارالىق دەڭگەيدە اتسالى­ساتىن بولادى. يادرولىق قارۋ­سىزدانۋ جونىندەگى ءىV سامميتتە سويلەگەن سوزىندە يادرولىق قارۋ­دىڭ قازىر الەمدى الاڭداتىپ وتىر­عاندىعىن, سوندىقتان ونىڭ سودىر­لار قولىنا ءتۇسىپ قالماۋىن ەس­كەرتكەن بولاتىن. يادرولىق قارۋدان, اتوم جارىلىسىنان كەلگەن زارداپتى الەم تاريحى بىلەدى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە 2017-2018 جىلدار ءۇشىن مۇشەلىككە قابىلدانۋى – ەلباسىنىڭ بەي­بىتشىلىك ءۇشىن جۇرگىزىپ كەلە جاتقان جۇمىسىنىڭ قايتارىمى دەسە دە بولادى. تىلەگەن احمەتوۆ, قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەر جونىندەگى پرورەكتورى, پروفەسسور قوستاناي

بەدەل بەكي ءتۇستى

قازاقستان تاۋەل­سىز­دىك العان جىلدارىندا بەي­بىت­شى­لىك پەن تى­نىشتىقتىڭ تۇعىرىن بەكىت­كەن ەل رەتىندە الەم­گە تانىلىپ كەلەدى. بۇل ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەگەمەن­دىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا ۇستانعان سارابدال سايا­ساتىنىڭ جەمىسى ەكە­نى ءسوزسىز. بەيبىت ءومىر ءسۇ­رۋدىڭ قازاقستاندىق جولىن اي­قىنداعان مەملەكەت باسشىسى مەملەكەتارالىق ءمامى­لەگەرلىكتىڭ ۇلاعاتتى ۇستا­نى­مىن قالىپ­تاس­تىرىپ, الەمدىك ارەنادا يگىلىكتى ىستەرگە ۇيىتقى بولا ءبىلدى. ومىرشەڭ باستامالاردىڭ باستاۋىندا بولىپ, دۇنيەجۇزىلىك قاۋىپسىزدىكتىڭ قابىرعالى ماسەلە­لەرىندە وزىندىك تىڭ يدەيالارى­مەن كورىندى. قاشان­دا بەيبىت ءومىر مەن تىنىش قوعام­دىق دامۋدىڭ باستاماشىسى بولىپ كەلە جات­قان قازاقستان­نىڭ ازيا توبى مەم­لە­كەتتەرىنىڭ اتىنان بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپ­­سىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىل­­دارعا ۋاقىتشا مۇشەسى بولىپ سايلانعانى تۋرالى حابار­دى قۋا­نا قارسى الدىق. بۇل تۋرالى ءۇس­تى­مىزدەگى جىلعى 28 ماۋسىمدا نيۋ-يوركتە بۇۇ باس اسسامبلەياسىن­دا ءوت­­كەن داۋىس بەرۋ­دىڭ قو­­­رى­­تىندىسىن­دا ءما­­لىم بولدى. قارا­ڭىز, تاۋەل­سىزدىگىن ال­­­عا­نى­نا نەبارى 25 جىل تولعالى وتىر­عان قازاقستاننىڭ كان­ديداتۋراسىن داۋىس بەر­ۋگە قاتىسقانداردىڭ ارا­سىنان 138 مەملە­كەت­­تىڭ قولداۋى ءبىزدىڭ ەلى­مىزدىڭ الەم الدىنداعى بيىك بەدەلى مەن بەدەرىن كورسەتەدى. بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ 15 مەملەكەتتەن قۇرالاتىنىن, ال ونىڭ بەسەۋىنىڭ – رەسەي, اقش, قىتاي, ۇلىبريتانيا جانە فران­تسيانىڭ تۇراقتى مۇشەلىك مارتەبەسى بار ەكەنىن, ونىڭ ەكى جىلدىق مەرزىمگە بەس وڭىرلىك توپتاردىڭ اتىنان سايلاناتىنىن ەسكەرسەك, قازاقستاننىڭ الەمدىك قو­عام­داستىقتاعى بە­دە­لى­نىڭ جوعارى ەكەنىن اي­قىن اڭ­عا­­رۋ­­عا ابدەن بولادى. قازاق­ستان 2017 جىل­­­دىڭ باسىنان ازيا مەملەكەتتەرى ارا­­سىنان مالايزيانى الماستىرادى. قازاق­­­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرت­قى ءىس­تەر مي­نيسترى ەرلان ىدى­رىسوۆتىڭ «بۇل قا­زاق­­­ستان­نىڭ جانە ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق دەڭ­گەي­دەگى بيىك بەدەلىنىڭ, ونىڭ جاھاندىق جانە وڭىرلىك ماسە­لە­لەردى رەتتەۋگە, يادرو­لىق قارۋ­سىز­دانۋ جانە تاراتپاۋ ماسەلە­لە­رىن ىلگە­رى­لەتۋگە قوسقان بىرەگەي ۇلەسى­نىڭ جار­قىن كورىنىسى», دەپ باعالاۋى دا سوندىقتان. قازىر الەم تىنىشسىز بولا باستادى. جەر-جەردە لاڭكەستىك وقيعالار ورىن الۋدا, الەمدىك سوعىس ءورتىنىڭ تۇتانىپ كەتۋ قاۋپى بايقالادى. بۇل اركىمدى, سونىڭ ىشىندە بۇكىل ءبىر ەلدىڭ تىزگى­نىن ۇستاعان, حالىقتىڭ جاۋاپ­كەر­شىلىگىن موينىنا العان ­مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاپەرىندە بولۋى كەرەكتىگىن قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ ۇدايى ەسكە سالىپ كەلەدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ, ونى بەيبىت ماقساتقا پايدالانۋ تۋرالى ويلارى ومىرشەڭ يدەيا, ادام­زات ءۇشىن قاۋىپسىزدىكتىڭ كەپىلى ەكەنى ءسوزسىز. كۇللى الەم جۇرتشىلىعى بۇ­رىن-سوڭ­دى قۇلاق ەستىپ, كوز كور­مەگەن سۇمدىق وقي­عا­لاردىڭ كۋاسى بولۋدا. ەۋروپاعا تولاسسىز اعىل­عان بوسقىندار لەگى, سيريا­داعى جۇزدەگەن مىڭ ادامدار قۇر­بان­دىعىنا سوق­تىرعان سۇراپىل سوعىس, تۇركيادا, بەل­­گيادا, پاكىستان جانە باسقا مەم­لەكەت­تەردە بولىپ جاتقان لاڭ­كەس­تىك ارە­كەت­تەر وي­لاندىرارى ءسوزسىز. وسىنداي كۇر­دەلى كەزەڭ­دە قازاقستان, ونىڭ تىزگىنىن تاۋەل­­سىزدىك العاننان بەرى مىعىم ۇستاپ كەلە جاتقان ەلباسى ن.نازار­باەۆ بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋ­­دىڭ جولدارىن ۇسىنىپ, الەم­دى ۇدا­يى بەيبىتشىلىككە شاقىرىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭە­سىنە سايلانۋى ءبىز­دىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك سۇيگىش سىرتقى جانە ىشكى سايا­ساتىنىڭ حالىقارالىق قوعام­­داستىقتا جوعارى باعالا­ناتى­نىنىڭ ناقتى دالەلى بولدى دەۋ ورىندى. بۇۇ جارعىسى بويىنشا جاھاندىق قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋعا وكىلەت­تەنگەن ەڭ ماڭىزدى ساياسي ورگان­نىڭ قۇرامىنا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى اراسىندا تاريحتا ءبىرىنشى بولىپ قازاقستاننىڭ سايلانۋى ءبىزدىڭ كوكىرەگىمىزگە ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. بۇل بارشا قازاقستاندىقتار ءۇشىن ماڭىزدى تاريحي وقيعا, ەستە قالار ءسات دەگىم كەلەدى.  كەلدىباي ەسپاعامبەتوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم كەڭەسى اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى

ۇلگى

قازاقستاننىڭ الىستاعى الىپ شاھار – نيۋ-يورك تورىندە, بۇۇ شەڭبەرىندە توپ جارۋى – تۋعان ەلىمىزدىڭ ءتول تاريحىندا قالاتىن ءسات. بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا وتكەن جيىن سوڭىندا قازاقستان­نىڭ اتالمىش ۇيىمنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە 2017-2018 جىلدارعا ۋاقىتشا مۇشە بولىپ سايلانعانىن جاريالادى. ورتالىق ازيا مەم­لەكەتتەرى اراسىنان ەڭ ءبىرىنشى بولىپ بيىك ورىننان كورىنۋ – ەلىمىز ءۇشىن ءوز الدىنا بولەك بەدەل. ال, ول مارتەبە جايدان-جاي كەلە سالعان جوق. الەم مەملەكەتتەرىنىڭ ءبىزدى قولداپ داۋىس بەرۋ ناتيجەسىندە جەڭىسكە جەتىپ, باسەكەلەستەردەن باسىم تۇستىك. داۋىس بەرۋ قۇقىعىنا يە 140-قا جۋىق مەملەكەتتىڭ قازاقستاندى لايىق كورگەن­دىگى, شىندىعىندا قۋانارلىق جايت. ال ەلىمىزدىڭ باسەكەلەسى تايلاند كورولدىگىنىڭ ەنشى­سىنە بار بولعانى 50 داۋىس تيگەن ەكەن. بۇل جەڭىسكە قازاقستان­داعى بەيبىت ءومىر, سان ۇلتتاردىڭ ءوز­ارا بىرلىكتە تاعدىر كەشۋى, يادرو­لىق قارۋسىزدانۋ جولىنداعى تىڭ باستامالارى مەن جەر-جاھاندا بەيبىت­شىلىك ماسەلەسىن باستى ورىنعا قويۋعا ۇلەس قوسۋعا تالپىنىسى سەبەپكەر بول­دى دەي الامىن. مەن قازاقستاندا ءومىر ءسۇرۋشى جانە وسى ەلدىڭ ازاماتى رەتىندە ەلىمىزدەگى مامىراجاي تۇر­مىستى جوعارى باعالايمىن, ءارى ونى ەشقاشان كولەڭكە شالماۋىنا ءمۇد­دەلىمىن. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى بەيبىتشىلىك باعىتىنداعى ۇستانىم مەن ۇلگى وزگەلەرگە ساباق بولار ءجونى بار دەپ ويلايمىن. اقمارال زەيىلوۆا, ماڭعىستاۋ وبلىستىق عىلىمي-ادىستەمەلىك جانە مادەني قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ماڭعىستاۋ وبلىسى

ۇلتتىق رۋحتىڭ كۇشى

قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ۋاقىتشا مۇشە بولىپ ساي­لانعانىن ەل گازەتى «ەگەمەن­نەن» وقىپ قاتتى قۋاندىق. شىنى كەرەك, ءبىز سپورت­شىلار الەمدىك دەڭگەيدە ەل مە­رەيىن كوتەرۋ, كوك بايراق­تى جەلبىرەتۋ سەكىلدى قۇندى­لىق­تاردى جاقسى تۇسىنەمىز. سپورتتىڭ قانداي دا ءبىر ءتۇرى­نەن وبلىستىق جارىستا توپ جار­عان جان رەسپۋبليكالىق باسە­كەدە جۇلدىزى جانىپ قۇرلىق­ارالىق, ءتىپتى الەمدىك جارىس­­تا چەمپيون بولۋدى ارمان­­­داي­دى. سول ارمانىنىڭ ۋاقى­­تىن بەل­گىلەپ الدىنا ماق­سات ەتىپ قويادى. ناتيجەسىندە ۇلت­­تىق رۋحتان بويىنا الاپات كۇش الىپ, ماڭ­دايى جارقىراپ تۇرادى. ەلىمىزدىڭ ساياسي ارەنادا بيىك­كە كوتەرىلگەنىن قازاقى جالپاق تىلمەن وسىلاي دا تۇسىنۋگە بولا­تىن شىعار. قۇدايعا شۇكىر, نيۋ-يوركتە بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا ەلىمىزدىڭ مەرەيى ارتتى. قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنە ۋاقىتشا مۇشە­لىككە ۇمىتكەر بولعان قازاقستان ءۇشىن 28 ماۋسىم كۇنى 138 مەملە­كەتتىڭ جاق­تاپ داۋىس بەرگەنىن قالاي ماق­تانىپ ايتساق تا ارت­ىق بولمايدى. سەبەبى, بۇۇ جار­عىسى بويىنشا جاھاندىق قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋعا وكىلەتتەنگەن ەڭ ما­ڭىزدى ساياسي ورگاننىڭ قۇرا­مىنا ەنۋ وڭاي ەمەس. بىلە بىلسەك, ءبىزدىڭ ەلىمىز ورتا­لىق ازيا تاريحىندا ءبىرىنشى بو­لىپ وسىنداي ۇلكەن سەنىمگە يە بولىپ وتىر. ءدال وسى ءسات­تە مەنىڭ ويىما ەلباسىنىڭ قازاقستاندى ازيا بارىسىنا تەڭەگەنى تۇسەدى. سون­دىقتان ءبىز جەتىسۋلىقتار مۇنى دا جاق­سىلىقتىڭ بەلگىسى دەپ سا­ناي­مىز. ويتكەنى, مەم­لەكەت باس­شىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ الەمدىك ساياسات­تاعى بەدە­لى­نىڭ بيىك تە مىعىم ەكەنىن مى­نا قۋانىش راستاپ وتىر. تاۋەل­­سىزدىگىمىزدىڭ 25 جىل­دى­عىن­دا ەل قۋانىشىنا قۋانىش قوس­ىلىپ, ەڭ باستىسى ايرانداي ۇيىپ وتىرعان ەلىمىزدىڭ قاۋىپ­سىزدىگى بەرىك ساقتالعان ۇستىنە ساقتالا تۇسكەنىنە تاعى ءبىر مارتە كوزىمىز جەتە ءتۇستى. تۇراتبەك شاراپيەۆ, الماتى وبلىستىق دەنە- شىنىقتىرۋ  جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى تالدىقورعان

ىرگەلى جۇرت ەكەنىمىزدى تاعى ءبىر دالەلدەدىك

جاندار كارىباەۆ, جامبىل وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى  قازاقستان العاش رەت بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىلدارعا تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلانعانىن, باس اسسامبلەيادا وتكەن داۋىس بەرۋ كەزىندە قازاقستان 138 مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا يە بولعانىن ەستىپ, قۋانىشتان مەرەيىمىز تاسىپ, مارتەبەمىز ارتىپ وتىر. مۇنى سىندارلى ساياساتتا داڭعىل جول سالا بىلگەن ەلباسىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگىمەن كەلگەن بارشا ەلىمىزدىڭ جەڭىسى, جەتىستىگى دەپ ۇققانىمىز ابزال. كوشباسشىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاعان وتاندىق ديپلوماتيانىڭ جەمىستى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە وسىنداي بيىكتى باعىندىرىپ وتىرمىز. بۇل تاريحي وقيعا بۇكىل الەم تانىعان سىرتقى ساياساتى سىندارلى ەل ەكەنىمىزدى تاعى ءبىر دالەلدەپ بەردى. بۇل جەتىستىككە جەتۋ جولىندا قازاقستاندىق ديپلوماتتار كورپۋسى, قوعام قايراتكەرلەرى ايانباي ەڭبەك ەتىپ, ولشەۋسىز ۇلەستەرىن قوسا ءبىلدى. سوندىقتان دا, ەل بولىپ ايتۋلى وقيعانىڭ باعاسىن ءبىلىپ, مەرەيلى جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنگەنىمىز ءلازىم. ءيا, سان زۇلماتتان امان شىققان ۇلتىمىز بۇگىنگى كۇنى ارايلاپ اتقان ازات تاڭىن كورىپ وتىر. ەل بولىپ, كەرەگەمىزدى كەڭگە جايىپ, كورشى مەملەكەتتەرمەن تەرەزەمىزدى تەڭەستىردىك. اينالاسى شيرەك عا­سىردىڭ ىشىندە مەملەكەتىمىزدىڭ جاڭا استاناسىن الەمگە پاش ەتتىك. ەقىۇ-عا توراعا بولىپ سايلاندىق, سارىارقا توسىندە سامميت وتكىزىپ, الەمدەگى بەدەلىمىزدىڭ قانداي ەكەنىن انىقتادىق. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كورە­گەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى كوپىر رەتىندە ماڭىز­دى ءرول اتقارا وتىرىپ, ورتالىق ازيا­داعى دامۋ مەن تۇراقتىلىققا ءوز ۇلەسىن قوستى. حالىقارالىق قوعامداستىق يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جانە تۇراقتى دامۋ ىسىنە قوسقان ەلىمىزدىڭ ۇلەسىن مويىندادى. بۇگىندە الەمدە دامۋدىڭ بالامالى يدەيالارىنا دەگەن زور سۇرانىس بار. وسى تۇرعىدان العاندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ الەمدىك ءمانى بار باستامالاردىڭ قۋاتتى گەنەراتورىنا اينالىپ قانا قويماي, تاۋەلسىز قازاقستاندى الەمگە تانىتىپ, بەدەلىن ءوسىرىپ كەلەدى. «قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جوعارى حالىق­ارالىق بەدەلى – بۇل ىشكى جەتىستىكتەرىمىزدىڭ, دايەكتى بەيبىتسۇيگىش ساياساتىمىزدىڭ, سونداي-اق يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ, ازياداعى ءوزارا ىقپالداستىق جانە سەنىم شارالارى ءجونىن­­دەگى كەڭەس, الەمدىك دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزدەرىن وتكىزۋ, تاجىكستانداعى, اۋعانستانداعى, يراك­­تاعى انتيتەررورلىق كۇرەسكە جانە ءبىتىم­­گەر­شىلىك ميسسيالارعا قاتىسۋ سەكىلدى ءىرى حالىق­ارالىق باستامالاردىڭ تىكەلەي ءناتي­جەسى» دەپ ەلباسىمىز ايتقانداي, بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىلدارعا تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلانعانىمىز ەركىندىكسۇيگىش ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى كوڭىل مارقايار تولايىم تابىستارىمىزدىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەندىگى داۋسىز.  تاراز

ءبارىمىز ءۇشىن تاريحي جەڭىس

كەيىنگى جىلدارى جەر شارى اسا مازاسىزدا­نىپ كەتتى. تەرروريستىك اكتى­لەر كۇتپەگەن جەرلەر­دەن بۇرق ەتە قالادى. جا­قىن­دا عانا ىستانبۇل اۋە­جايىندا بولعان جارىلىس لاڭ­كەستەردە ادامدىق قاسيەت, وتان دەگەن ۇعىم جوقتىعىن كورسەتتى. پلانەتامىزدىڭ ىزگى ويلى ادامدارىنا مىڭداعان حالىقتى قايعىنىڭ كوز جاسىنا سۋاراتىن قانقۇيلى سوعىس ەمەس, بەيبىت ءومىر كەرەك. ءبىزدىڭ قازاقستانىمىز وسى ماقساتقا قىزمەت ەتىپ كەلەدى. ءوز باسىم بۇۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولۋ جولىندا 138 مەملەكەتتىڭ قازاقستان پايداسىنا داۋىس بەرۋىن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋعا بەرىلگەن داۋىس دەپ قابىلدايمىن. قازاقستاننىڭ بۇۇ-نىڭ قاۋىپ­سىزدىك كەڭە­سىنىڭ قۇرامىنا تۇراق­تى ەمەس مۇشە بولۋى – تاريحي جەڭىس. ەلىمىزدىڭ, ەلباسىنىڭ جەڭىسى. ءبىزدىڭ ەلىمىز – ورتالىق ازياداعى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا ساي­لانعان تۇڭعىش مەملەكەت. بۇل جەڭىسكە جەتۋ جولىندا قازاق ەلى كوپ ەڭبەكتەندى. جاعىمدى جاڭالىق­تى وڭىردەگى ءتۇرلى ۇلتتار مەن ۇلىس وكىل­دەرى دە قۋانا قابىلدادى. قازاقستان – يادرولىق قارۋدان سانالى تۇردە باس تارتقان بىردەن-ءبىر مەملەكەت. قىرىپ-جويۋعا باعىت­تالعان قارجى سوعىس ءورتىن تۇتاتۋعا ەمەس, بەيبىت ماقساتقا جۇمسالۋى كەرەك. ءبىزدىڭ مەملەكەت باسشىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ الەمدىك ساياسات ارەناسىندا وسىنداي ىزگى نيەت, بيىك پاراساتىمەن ايدىندانىپ تۇر. بۇل – ەلىمىزدىڭ دە, ەلباسىمىزدىڭ دا جەڭىسى. ول بەيبىتشىلىك جولىندا قىرۋار جۇمىستار جاساپ جاتىر. حاسان باتسيەۆ, «ۆايناح» چەشەن- ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى

قۋانىشپەن قابىلدادىق

قازاقستاندىقتار ەلى­­مىزدىڭ بۇۇ قاۋىپ­سىز­دىك كەڭەسىنىڭ تۇراق­تى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلانۋىن ۇلكەن قۋانىش­پەن قابىلدادى. بۇل – بارشامىزدىڭ جۇرە­گى­مىزدى جىلىتقان جا­عىمدى جاڭالىق بول­دى. بۇۇ باس اسسامب­لەيا­سىن­دا قازاق ەلى 138 داۋىس جيناپ, تايلاند­تىڭ الدىنا شىقتى. جالپى, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلانۋ – تاريحي وقيعا. اتالعان قاۋىپسىزدىك كەڭەسى الەمدىك بەي­بىت­شىلىك پەن قاۋىپسىزدىككە قاۋىپ توندىرەتىن, حالىقارالىق قاق­تى­­عىس­تارعا سوقتىرۋى ىقتيمال كەز كەلگەن داۋ-شاردى زەرتتەۋگە وكى­لەتتى ۇيىم. قاۋىپسىزدىك پەن بەي­بىت­­شىلىكتى قولداۋ بويىنشا قاۋىپ­­سىزدىك كەڭەسىنىڭ قىزمەتى قۇقىق بۇزۋشى مەملەكەتتەرگە قارسى سانكتسيالاردى انىقتاۋ­مەن دە اينالىسادى. سوندىقتان قازاق­ستان­نىڭ كەڭەسكە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولىپ ەنۋى تاريحي جەتىستىك. بۇل – ەرتەدەگى تولە بي, قازىبەك بي, حاكىم ابايلاردىڭ ءتۇيىندى سوزدەرى مەن تولعاقتى ويلارىنان باستاپ, الاش قايراتكەرلەرىنىڭ ساياسي قىزمەتتەرىمەن جالعاسقان, تامىرىن تەرەڭنەن الاتىن ەلىمىز­دىڭ ديپلوماتيالىق قىزمەتىنە بەرىلگەن بيىك باعا. 2017-2018 جىل­­دارعا قازاق­ستان­نىڭ قاۋىپسىزدىك كە­ڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە­لىككە سايلانۋىن ەلى­مىزدىڭ پرەزي­دەن­تى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇكىل الەمگە بەيبىتشىلىكتى ناسي­حاتتاعان اۋقىمدى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى دەپ بىلەمىن. ياعني, تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىن­دە قا­لىپ­تاسقان 25 جىل ءىشىن­دەگى ساياسي شەشىمدەردىڭ الەم­دىك قاۋىمداستىق ال­دىن­داعى ءبىر قور­ىتىن­دىسى. سونداي-اق, ەلبا­سى­نىڭ ادامزات قاسىرە­تى­نىڭ وشا­عى­نا اينالعان سەمەي پو­لي­­گو­نىن جابۋ جانە قازاق­ستان­­نىڭ يادرولىق قارۋدان ءوز ەركى­مەن باس تارتۋ جونىندەگى تاريحي شەشىمىنىڭ ناتيجەسى دەۋگە دە بولادى. مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ اتالعان ميسسيا اياسىندا بىلتىر بۇۇ سەسسياسىندا جا­ريا­لاعان «الەم.ءححى عاسىر» مانيفەسىن ىلگەرىلەتۋگە ىلكىمدى جۇمىس جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى. بۇل دا شىن مانىندە ۇلت بولىپ تولىسقاندىعىمىزدىڭ بەلگىسى. قازاقستاننىڭ قاراپايىم ازاماتى رەتىندە تاريح ءۇشىن وسىنداي قىسقا, قاس-قاعىم ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ الەمنىڭ دامىعان الىپ مەملەكەتتەرىمەن ءبىر ساتىدا تۇرۋعا قول جەتكىزگەنىنە ماقتانامىن. مۇرات حامزين, ارداگەر كەنشى, زەينەتكەر سەمەي

الەمدىك قوعامداستىقتىڭ سەلكەۋسىز سەنىمى

قازاقستاننىڭ الەمدىك قوعامداستىق اراسىنداعى ءار قادامى ۇلكەن ىستەردەن ۇمىتتەندىرەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ امەريكاعا ساپارى كەزىندە جاريا ەتىلگەن «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىن جاريالاعانى دا كۇنى كەشە سياقتى ەدى. سول مانيفەستەگى بەيبىتشىلىك پەن قارۋسىزدانۋعا باعىتتالعان باياندى باستامالارىنىڭ جالعا­سىنداي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازيا توبى مەملەكەتتەرىنىڭ اتىنان بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە 2017-2018 جىلدارعا تۇراقتى ەمەس مۇشە بولىپ سايلانۋى ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن  كوتەرىپ تاستادى. بۇل بارشا قازاق­ستاندىقتار ءۇشىن قۋا­نىشتى دا تاريحي وقي­عا بولدى. بۇۇ-داعى داۋىس بەرۋگە قاتىس­قان­­­دار­دىڭ اراسىنان 138 مەم­لەكەتتىڭ قازاق­­س­تان­نىڭ كانديداتۋ­را­سىن قولداۋى ەلى­مىز­دىڭ الەم­دىك ساياسي ارەنا­دا­عى سالماعىن ارت­تى­را تۇسەدى. مۇنىڭ ءوزى بەي­بىت­­قاتار ءومىر ءسۇرۋ ساياساتىن ۇستانا وتىرىپ, تىنىش­تىق­تىڭ تۇعىرىن بەكىتەتىن باياندى باستامالار جاساپ كەلە جاتقان ەل­با­سىنىڭ ساليقالى سايا­ساتىنىڭ ارقاسى. ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان بەرگى ۋاقىتتا الدىنا ۇلكەن ماق­ساتتار قويىپ كەلەدى. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ الەمدەگى وتىز دامى­­­­­عان مەملەكەتتىڭ قاتارىنان كورى­نۋگە تالپىنۋى قۇر ايتىلا سال­عان ءسوز ەمەس. مەملەكەت باس­شى­سى «بەس ينستيتۋتتىق رەفورما» 100 ناقتى قادام» ۇلت جوس­پا­رىن­­دا بۇعان قالاي جەتۋدىڭ جول­دارىن ايقىنداپ, ناقتىلاپ بەردى. الەم­دىك قارجى داعدارىسى جاع­دا­يىندا دا دامۋعا باعىت ۇستاپ وتىر­عان ەلىمىزدە وعان بەرىك نەگىز بار. دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ساليقالى ساياسي ورگانعا كىرۋى, 15 مەملەكەت­تەن قۇرالعان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنە ەركىن ەنۋى قازاقستاننىڭ الەم­­دىك ساياساتتاعى ورنى ايرىقشا ەكەنىن كورسەتسە كەرەك. جانىمىز­عا جاعىمدى جاقسىلىق حابارمەن ىلە-شالا قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىل­دار­داعى تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگى­نە ساي­لا­نۋىنا بايلانىس­تى قا­زاقستان رەسپۋب­لي­كا­­سىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءۇن­­­دەۋى جاريالاندى. مەم­­لەكەت باسشىسىنىڭ ءۇن­دەۋدە «بۇۇ قاۋىپ­سىز­دىك كەڭەسىنە سايلانۋ – بۇكىل قازاقستان حال­قىنىڭ ەڭبەك ءسىڭى­رگەن تابىسى. بۇل – ۇلت تو­لىس­قاندىعىنىڭ كور­سەت­كىشى. ءبىز بەيبىتشىلىك پەن ىن­تى­­ماق­تاستىقتىڭ ورتاق قۇن­دى­لىق­­تارىن ىلگەرىلەتۋگە قابى­لەتتى جاۋاپ­كەرشىلىكتى مەملەكەت رەتىندە وزدەرىنىڭ داۋىس­تارىن قازاق­ستان­نىڭ كانديداتۋ­راسىنا بەرگەن بار­لىق ەلگە ريزا­شى­لىعىمىزدى ءبىل­دىرەمىز. ءبىز­دىڭ رەسپۋبليكامىز بۇۇ قاۋىپ­سىز­دىك كەڭەسىندەگى وكى­لەت­تىلى­گىن قام­تاماسىز ەتۋ ءجونىن­دەگى قۇر­­مەتتى ميسسياسىن لا­يىقتى ورىن­داي­تىنىنا سەنىم­دى­مىن» دەۋى دە سوندىقتان. قازاق­ستاننىڭ يادرو­لىق قارۋدان باس تارتقان, بەيبىت باس­تامالارعا ۇدا­يى ۇيىتقى بولىپ كەلە جاتقانىن الەم تانىدى. بۇل اقيقاتتان ەشكىم دە ات­تاي المايدى. مۇنىڭ ءبارى ەل­باسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەي­بىتشىلىك­تى نىعايتۋعا باعىتتال­­­عان ساراب­دال ساياساتى مەن ۇلاعاتتى ۇس­تا­­­نىم­دارىنىڭ ارقاسى دەۋ ورىندى.  قاسىمجان بايساداقوۆ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعى اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى اقتوبە وبلىسى

ءبارىمىز ءۇشىن تاريحي جەڭىس

كەيىنگى جىلدارى جەر شارى اسا مازاسىزدا­نىپ كەتتى. تەرروريستىك اكتى­لەر كۇتپەگەن جەرلەر­دەن بۇرق ەتە قالادى. جا­قىن­دا عانا ىستانبۇل اۋە­جايىندا بولعان جارىلىس لاڭ­كەستەردە ادامدىق قاسيەت, وتان دەگەن ۇعىم جوقتىعىن كورسەتتى. پلانەتامىزدىڭ ىزگى ويلى ادامدارىنا مىڭداعان حالىقتى قايعىنىڭ كوز جاسىنا سۋاراتىن قانقۇيلى سوعىس ەمەس, بەيبىت ءومىر كەرەك. ءبىزدىڭ قازاقستانىمىز وسى ماقساتقا قىزمەت ەتىپ كەلەدى. ءوز باسىم بۇۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولۋ جولىندا 138 مەملەكەتتىڭ قازاقستان پايداسىنا داۋىس بەرۋىن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋعا بەرىلگەن داۋىس دەپ قابىلدايمىن. قازاقستاننىڭ بۇۇ-نىڭ قاۋىپ­سىزدىك كەڭە­سىنىڭ قۇرامىنا تۇراق­تى ەمەس مۇشە بولۋى – تاريحي جەڭىس. ەلىمىزدىڭ, ەلباسىنىڭ جەڭىسى. ءبىزدىڭ ەلىمىز – ورتالىق ازياداعى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا ساي­لانعان تۇڭعىش مەملەكەت. بۇل جەڭىسكە جەتۋ جولىندا قازاق ەلى كوپ ەڭبەكتەندى. جاعىمدى جاڭالىق­تى وڭىردەگى ءتۇرلى ۇلتتار مەن ۇلىس وكىل­دەرى دە قۋانا قابىلدادى. قازاقستان – يادرولىق قارۋدان سانالى تۇردە باس تارتقان بىردەن-ءبىر مەملەكەت. قىرىپ-جويۋعا باعىت­تالعان قارجى سوعىس ءورتىن تۇتاتۋعا ەمەس, بەيبىت ماقساتقا جۇمسالۋى كەرەك. ءبىزدىڭ مەملەكەت باسشىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ الەمدىك ساياسات ارەناسىندا وسىنداي ىزگى نيەت, بيىك پاراساتىمەن ايدىندانىپ تۇر. بۇل – ەلىمىزدىڭ دە, ەلباسىمىزدىڭ دا جەڭىسى. ول بەيبىتشىلىك جولىندا قىرۋار جۇمىستار جاساپ جاتىر. حاسان باتسيەۆ, «ۆايناح» چەشەن- ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى

شاتتىق كەرنەگەن ءسات

ارينە, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قىزمەتىنە قاتىسۋ – ەلىمىزدىڭ  حالىقارا­لىق دارەجەدەگى بەدەلى. جالپى, بۇعان دەيىن ورتالىق ازياداعى ەشبىر ەل بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە سايلانىپ كورمەگەن. ەندى ەلىمىزدىڭ ازيا اتىنان مۇشە بولۋى ەرەكشە قۇرمەت, ماقتانىش قوي. ال, بۇعان سەبەپ بولعان العىشارتتاردىڭ ءبىرى اقش-تاعى يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى سامميتتە جاريالانعان ەلباسىنىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ بۇۇ-نىڭ رەسمي قۇجاتىنا اينالۋى دەر ەدىم. ياعني, ەلباسى مانيفەسىنىڭ ىقپالى زور, اسا ماڭىزدى بولعانى. بۇعان دەيىن ەلىمىز  يادرولىق ارسەنالدان باس تارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. وسى تۇستا ەلباسىنىڭ دا حالىقارالىق الاڭداعى تۇلعاسى ايقىن, انىق كورىندى. ەندى مىنە, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا ەلىمىز ءۇشىن ماقتاناتىن ماڭىزدى شەشىم ومىرگە كەلدى. مۇنى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتاعى ۇلكەن تابىسىمىز دەپ تۇسىنەمىن. بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاھاندىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك­تىڭ وزەكتى تاقىرىپتارى بويىنشا 2015 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ مىنبەرىندە سويلەگەن سوزدەرىنىڭ, بيىل يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ جاھان­دىق سامميتىندە ايتىلعان سوڭعى باس­تامالارىنىڭ ءناتي­جەسى ەكەنى ءسوزسىز. بۇل شەشىم قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى جاھاندىق كۇن ءتارتىبىن قالىپتاس­تىرۋعا, جالپى, ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ ماسەلەلەرىن حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سەرىك كارىم, جۋرناليست, اۋداندىق «اققۋ ءۇن» گازەتىنىڭ قىزمەتكەرى پاۆلودار وبلىسى, لەبياجى اۋدانى