• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
18 ماۋسىم, 2016

ون جەتىدە وت كەشكەن

424 رەت
كورسەتىلدى

مەنىڭ اتام حاميت كوشەرباەۆ 1943 جىلى 17 جاسىندا ءوز ەركىمەن وتاندى قورعاۋعا اتتان­عان. وسى جىلداردىڭ قايعى-قاسىرەتى مەن جەڭىس­تىڭ ءتاتتى ءدامىن قازىرگى ۇرپاق تەك كينودان, ادەبي كىتاپ­تاردان وقىپ قانا بىلەدى. مەن, سونىمەن قاتار, ءوز اتامنىڭ اۋزىنان دا ەستىگەن ەدىم. اتام 1926 جىلى 1 جەلتوقساندا ورال وب­­ل­ىسى­نىڭ تايپاق اۋدانىنداعى سارىتوعاي اۋى­لىن­­دا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى تاۋداي, اعالارى كوبدىك, تاكەن, شاباي, سالاحادين 1941 جىلى سوعىس باس­تالىسىمەن اسكەرگە شاقىرتىلادى. 1943 جىلى 17 جاستاعى اتام حاميت تە ءوز ەركىمەن وتاندى قور­عاۋعا اتتانادى. 1943 جىلى كۇزدە اتاسى كوشەرباي سۇيىكتى نەمەرەسىن سوعىسقا اتتاندىرىپ تۇرىپ: «اينا­لايىن, حاميتجان, سەنى ءسابي كۇنىڭنەن باۋىرىما باسىپ ءوسىرىپ ەدىم. ساداعاڭ كەتەيىن, امان ورال», دەپ ەسكىەسىم اۋىلىنىڭ سىرتىندا ات ۇستىندەگى نەمەرەسىن ءۇش رەت اينالىپ شىعىپ, اق باتاسىن بەرىپ, شىعارىپ سالادى. سوڭعى رەت اتاسىن كورۋى سول ەكەن, اتام سوعىستان ورالعاندا ول كىسى قايتىس بولىپتى. «بالاڭدى وسكەنشە, نەمەرەڭدى ولگەنشە باعاسىڭ» دەگەن وسى ەكەن عوي دەپ وتىراتىن. اتام سوعىسقا 1943 جىلى كۇزدە تايپاق اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتىنان اتتانىپ, №52311 توتسك اسكەري ۋچيليششەسىندە كومانديرلىك كۋرستا وقيدى. سول كەزدە چكالوۆ اتىنداعى اسكەري ۋچيليششەدە ۇشقىشتار دايىنداۋعا ارنال­عان ىرىكتەۋ سىناعى وتكىزىلەدى. سوڭعى سىناقتا كرەسلوعا شىركوبەلەك اينالدىرىپتى. كرەسلودان تۇسىسىمەن اتام قۇلاماي, ەسىكتەن تۋرا دالىزگە شىعىپتى. بارلىق سىناقتان مۇدىرمەي وتەدى, ايتسە دە, نەگە ەكەنى بەلگىسىز, كەلەسى كۇنى ونى ۇشقىشتار توبىنا جىبەرمەي, كومانديرلىك توپقا اۋىستىرادى. كومانديرلىك وقۋىن بىتىرىسىمەن كالينين مايدانىندا, سوڭىنان 130-اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ 528-پولكىندە, ياعني ءىىى بەلارۋس مايدانىنىڭ قولباسشىسى, ارميا گەنەرالى ي.د.چەرنياحوۆسكيدىڭ قاراماعىندا بولادى. ءىىى بەلارۋس مايدانىندا نەمىس-فاشيست باس­قىن­شىلارىنا قارسى جان اياماي سوعىسىپ, بال­تىق بويىنداعى ۆيلنيۋس, كاۋناس, گۋمبينين, ينس­­تەنبۋرگ, ت.ب. قالالاردى ازات ەتۋگە قاتىسادى. شى­عىس پرۋسسياداعى ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ەجەلگى كەنيگسبەرگ قامال-قالاسىندا كۇشتى قارۋلان­عان نەمىس اسكەرلەرىنە قارسى جويقىن سوققى بەرۋگە اتسالىسادى. كەنيگسبەرگ قامال-قالاسىنا شابۋىل جاساعان­دا جاۋدىڭ بوراپ تۇرعان وعىنىڭ استىندا جاۋىنگەرلەر كوپ شىعىنعا ۇشىرايدى. اتامنىڭ الدىنداعى ت-34 تانكى ورتەنىپ, ونداعى ءبىر قازاق, ءبىر ورىس تانكيسىن ورتتەن قۇتقارىپ الادى. قارسى شابۋىل كەزىندە جاۋدىڭ ترانشەياسىنا گراناتا لاقتىرىپ, بىرنەشە ءفاشيستى جەر جاستاندىرادى. ءسويتىپ, كەڭەس جاۋىنگەرلەرى ساپىندا كەنيگسبەرگ قالاسىنا باسىپ كىرەدى. ايتسە دە, وسى كەسكىلەسكەن شايقاستا اياعىنا وق ءتيىپ, گوسپيتالعا تۇسەدى. قازان قالاسىنداعى №5868 گوسپيتالدا سول جاق اياعىنا وپەراتسيا ءساتتى جاسالىپ, امان قالادى. ەمدەلىپ جاتىپ, بۋحگالتەرلىك كۋرستى بىتىرەدى. وتان ءۇشىن بولعان شايقاستا اتامنىڭ قارۋلاس جولداستارى كوپۇلتتى بولعانىمەن, ءبارىنىڭ ماقساتى بىرەۋ – جاۋدى تالقانداپ جەڭىسپەن ەلگە قايتۋ ەدى. ال سوعىستا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن اتام ءى دارەجەلى «وتان سوعىسى», ءىى جانە ءىىى دارەجەلى «داڭق» وردەندەرىمەن, «ەرلىگى ءۇشىن», «كەنيگسبەرگ قالاسىن ازات ەتكەنى ءۇشىن», «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن», ت.ب. 17 مەدالمەن ماراپاتتالادى. جالپى, كوشەرباي اۋلەتىنەن 6 ادام سوعىسقا قاتىسقان. تاۋداي اتام روستوۆ جەرىندە قازا تاپقان. كوبدىك اعامىزدان قارا قاعاز كەلگەن. تاكەن كوكەمىز سوعىستا العان جاراقاتىنىڭ سالدارىنان ەلگە ورالعان سوڭ قايتقان. شاباي مەن سالاحادين جارالانسا دا ەلگە امان-ەسەن كەلگەن. ال اتام مۇگەدەك بولىپ 1946 جىلى ەلگە ورال­عاننان كەيىن بازارتوبە سوۆحوزىندا 35 جىلدان استام بۋحگالتەر بولىپ ىستەپ, ءىى-توپتاعى ۇوس مۇگە­د­ەكتىگىمەن قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىنا شىعادى. ءومىر جولىندا ءوز جەرلەستەرىنىڭ لايىقتى سىي-قۇرمەتىنە بولەنگەن حاميت كوشەرباەۆتىڭ اتىنا بازارتوبە اۋىلىنداعى كورىكتى كوشەلەردىڭ ءبىرى بەرىلگەن. زايىبى كاليما قۇسانقىزى ەكەۋى 10 بالا تاربيەلەپ وسىرگەن. ارتىندا قالعان ۇرپاقتارى ونىڭ ەرلىگى مەن ەسىمىن ەشقاشان ۇمىتپايمىز. رينات كوشەرباەۆ, نەمەرەسى ورال
سوڭعى جاڭالىقتار