تەحنولوگيا • 09 جەلتوقسان, 2020
ءومىردى الگوريتمگە سەنىپ تاپسىرامىز با؟
كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ باستالعانىنا ءبىر جىلعا جۋىقتاسا دا, ءالى كۇنگە شارتاراپتى ابىگەرگە سالىپ وتىر. كۇن سايىن قاۋىپتى دەرتكە شالدىققاندار سانى ارتىپ بارادى. قۋانىشىمىزعا وراي عالىمدار بىرنەشە ۆاكتسينانىڭ قاۋىپسىز ەكەنىن مالىمدەدى. وسىنداي كەزەڭدە ىندەتتەن تۋىنداعان قيىندىقتىڭ ەكىنشى جاعى شىعادى. ول – مورالدىق ماسەلە. «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ Project Syndicate جوباسى اياسىندا جاريالايتىن بۇگىنگى ماقالالار توپتاماسىندا وسى تۇيتكىلدەر كوتەرىلگەن. كورنەلل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا پروفەسسورى كاۋشيك باسۋ ءوز ماقالاسىندا ىندەتپەن كۇرەسكە ءتىلدىڭ اسەرى تۋرالى وي قوزعايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, پاندەمياعا قارسى شارالار قابىلداۋدا كەشەندى شەشىم ۇستانعان ءجون. وسى ورايدا اۆتور ءۇندىستاندى مىسالعا كەلتىرەدى. اتالعان ەلدىڭ بيلىگى ناۋرىزدا قاتاڭ لوكداۋن ەنگىزگەنىمەن, قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ جاعدايىن ەسكەرمەي, ىندەتتىڭ تارالۋىنا جول بەرىپ قويدى. كاۋشيك باسۋ ىندەتپەن كۇرەسۋدەگى ەندىگى شەشىم رەتىندە COVID-19-دان جازىلىپ شىققانداردى جالاقىسى جوعارى جۇمىسقا شاقىرۋ دەپ ەسەپتەيدى. تسيۋريحتەگى شۆەيتساريا جوعارى تەحنيكالىق مەكتەبىنىڭ ەسەپتەۋىش الەۋمەتتىك عىلىم پروفەسسورى ديرك حەلبينگ پەن لۋگانو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيزنەس ەتيكا پروفەسسورى پيتەر سەلە ىندەتپەن كۇرەستەگى قابىلدانعان شارالاردىڭ مورالدىق جاعىن اڭگىمەلەيدى. قازىرگى تاڭدا بىرقاتار ەلدە ناۋقاستاردى ىرىكتەۋدە جاساندى ينتەللەكت قولدانىلاتىنى بەلگىلى. اۆتورلار مۇنداي قادام قانشالىقتى ەتيكاعا ساي كەلەدى دەگەن ساۋال تاستايدى. ايتا كەتەرلىگى, الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate ماقالالارى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورىپ وتىر.
الەم • 09 جەلتوقسان, 2020
كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ باستالعانىنا ءبىر جىلعا جۋىقتاسا دا, ءالى كۇنگە شارتاراپتى ابىگەرگە سالىپ وتىر. كۇن سايىن قاۋىپتى دەرتكە شالدىققاندار سانى ارتىپ بارادى. قۋانىشىمىزعا وراي عالىمدار بىرنەشە ۆاكتسينانىڭ قاۋىپسىز ەكەنىن مالىمدەدى. وسىنداي كەزەڭدە ىندەتتەن تۋىنداعان قيىندىقتىڭ ەكىنشى جاعى شىعادى. ول – مورالدىق ماسەلە. «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ Project Syndicate جوباسى اياسىندا جاريالايتىن بۇگىنگى ماقالالار توپتاماسىندا وسى تۇيتكىلدەر كوتەرىلگەن. كورنەلل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا پروفەسسورى كاۋشيك باسۋ ءوز ماقالاسىندا ىندەتپەن كۇرەسكە ءتىلدىڭ اسەرى تۋرالى وي قوزعايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, پاندەمياعا قارسى شارالار قابىلداۋدا كەشەندى شەشىم ۇستانعان ءجون. وسى ورايدا اۆتور ءۇندىستاندى مىسالعا كەلتىرەدى. اتالعان ەلدىڭ بيلىگى ناۋرىزدا قاتاڭ لوكداۋن ەنگىزگەنىمەن, قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ جاعدايىن ەسكەرمەي, ىندەتتىڭ تارالۋىنا جول بەرىپ قويدى. كاۋشيك باسۋ ىندەتپەن كۇرەسۋدەگى ەندىگى شەشىم رەتىندە COVID-19-دان جازىلىپ شىققانداردى جالاقىسى جوعارى جۇمىسقا شاقىرۋ دەپ ەسەپتەيدى. تسيۋريحتەگى شۆەيتساريا جوعارى تەحنيكالىق مەكتەبىنىڭ ەسەپتەۋىش الەۋمەتتىك عىلىم پروفەسسورى ديرك حەلبينگ پەن لۋگانو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيزنەس ەتيكا پروفەسسورى پيتەر سەلە ىندەتپەن كۇرەستەگى قابىلدانعان شارالاردىڭ مورالدىق جاعىن اڭگىمەلەيدى. قازىرگى تاڭدا بىرقاتار ەلدە ناۋقاستاردى ىرىكتەۋدە جاساندى ينتەللەكت قولدانىلاتىنى بەلگىلى. اۆتورلار مۇنداي قادام قانشالىقتى ەتيكاعا ساي كەلەدى دەگەن ساۋال تاستايدى. ايتا كەتەرلىگى, الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate ماقالالارى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورىپ وتىر.
مەديتسينا • 09 جەلتوقسان, 2020
ماسەلە شەشۋگە ارنالعان ورتالىق
بۇل كۇندە تۇرعىنداردى تولعاندىراتىن ماسەلە كوپ. كوپشىلىكتىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە قايىرىلاتىن جەرى دە اۋەلى جەرگىلىكتى بيلىك. سول ءۇشىن حالىقتىڭ تالاپ-تىلەگىنە ۋاقىتىندا جاۋاپ بەرۋ, ارىزدارى بويىنشا ءتيىستى شەشىم قابىلداۋ دا اكىمدىكتىڭ قۇزىرىنداعى شارۋا.
قوعام • 09 جەلتوقسان, 2020
ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ «مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ءوڭىردىڭ دامۋى تۋرالى» تاقىرىبىندا ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى.
رۋحانيات • 09 جەلتوقسان, 2020
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا «حالىق اۋىز ادەبيەت ۇلگىلەرىنىڭ مىڭ جىلدىق مۇراسىن جاڭعىرتۋ اياسىندا, «دالا فولكلورى انتولوگياسىن» جاساۋ جانە قوبىز, دومبىرا, سىبىزعى, سازسىرناي تاعى باسقا ءداستۇرلى مۋزىكالىق اسپاپتارىمەن ورىنداۋعا ارنالعان « ۇلى دالانىڭ كونە سارىندارى» جيناعىن باسىپ شىعارۋ قاجەت» دەگەن بولاتىن.