قوعام • 10 قازان, 2022
ۋنيۆەرسيتەتتەگى قوعامدىق قابىلداۋ
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك پەن ەۇۋ باسقارما توراعاسى – رەكتورى ەرلان سىدىقوۆتىڭ قاتىسۋىمەن جاڭا فورماتتاعى قوعامدىق قابىلداۋ بولمەسى اشىلدى. جوو اقپاراتتىق اشىقتىق قاعيداتىن ۇستانادى جانە جۇرتشىلىقپەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋدا كوممۋنيكاتسيالاردىڭ جاڭا ارنالارىن قۇرادى.
سۇحبات • 10 قازان, 2022
دولدا كەنەش ۇلى: حالقىمنىڭ بايلىعى – ۇلتتىڭ رۋحاني مۇراسىندا
قازاق دياسپوراسى قونىستانعان الىس-جاقىن شەتەلدەردە ءالى دە ادەبي ورتاعا ونشا تانىس ەمەس مادەني مۇرالار بارشىلىق. مىسالى, قىتاي ەلىندە تۋىپ-ءوسىپ, سول ەلدەگى قازاقتاردىڭ اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىن جانە بايىرعى دومبىرا جانە سىبىزعى كۇيلەرىن جيناۋمەن اينالىسقان دولدا كەنەش ۇلى دەگەن اعامىز بار. بۇل كىسى قىرۋار بايلىق: 100-گە جۋىق قيسسا-داستان, 50-ءدىڭ ۇستىندە اراب, پارسى, شاعاتاي تىلدەرىندە جازىلعان قولجازبا, كونە كىتاپتار, ونداعان مىڭ شۋماق ولەڭ-جىر, حالىق ءان-كۇيلەرى, ماقال-ماتەل, اڭىز-اڭگىمەلەردى قولتىقتاپ 2005 جىلى اتامەكەنگە كوشىپ كەلدى. كەلە سالا قولىنداعى قۇندى مۇرالاردى ۇلتجاندى ازاماتتارعا كورسەتتى. ناتيجەسىندە, قولىنداعى مول قازىنانىڭ ءبىر بولىگى, ياعني 128 سىبىزعى جانە 300-گە تارتا دومبىرا كۇيلەرى, 400-دەي حالىق ءانى ۇلگىلەرى, جازۋشى ۇلىقبەك ەسداۋلەت, سازگەر ايتقالي جايىموۆ, دومبىراشى ءبىلال ىسقاق, سىبىزعىشى ەدىل قۇسايىنوۆتاردىڭ اتسالىسۋىمەن 2007 جىلى جەكە-جەكە كىتاپ بولىپ, «اتامۇرا» باسپا وندىرىسىندە باسىلىپ شىقتى. قازاق ەلىنە ورالعان سوڭ دا مۇرا جيناۋشىنىڭ ەڭبەگى باعالانىپ «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. قازىرگى تاڭدا سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان اقساقالعا ەلوردادا جولىعىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
تاريح • 10 قازان, 2022
قاراشەكپەندىنىڭ قازاق جەرىن وتارلاۋى
ءحىح عاسىردىڭ باسىندا رەسەيدە ەگىندىككە جارايتىن 140 ملن دەسياتينا جەر بولدى. سونىڭ 70 ميلليونىن 30 مىڭ پومەششيك ءوزارا يەلەنىپ الدى. ال قالعان 30 ملن دەسياتينا جەر ونداعان ملن مۇجىق-شارۋاعا جەتپەدى. مۇجىقتار بۇعان نارازىلىق تانىتىپ, پومەششيكتەردى ءولتىرىپ, ب ۇلىك كوتەرۋگە دەيىن باردى. رەسەي ۇكىمەتى بۇدان قۇتىلاتىن جالعىز جول قازاقتىڭ جەرىن تارتىپ الىپ, ورىس شارۋالارىنا ءبولىپ بەرىپ, قونىستاندىرۋ دەپ تاپتى.
تاريح • 10 قازان, 2022
ارقالىق قالاسىنىڭ ماڭىندا ەرتەدەن جەتكەن تاريحي ەسكەرتكىشتەر كوپ كەزدەسەدى. سولاردىڭ ءبىرى – كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءبىر كىرپىشى بۇزىلماي ساقتالىپ كەلگەن ماقات ساحاناسى. كەسەنە ۇلىتاۋ وبلىسى مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ شەكاراسىنداعى بۇرىنعى قورعاسىن, قازىرگى شەڭبەر اۋىلىنان 6 شاقىرىم جەردە, ارعاناتى تاۋىنان باستاۋ الىپ, تورعايعا كەلىپ قۇياتىن قاراتورعاي وزەنىنىڭ بويىندا تۇر.
ادەبيەت • 10 قازان, 2022
ءاربىر تالانتتى جازۋشىنىڭ ء«ا» دەگەننەن ادەبيەتكە كەلگەندە وقىرماندى جالت قاراتىپ, ەسىمىن ايگىلەپ, قولتاڭباسىن تانىتقان بىرەگەي شىعارماسى بولادى. كورنەكتى جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى دۇكەنباي دوسجاننىڭ (1942-2013) ءدال سونداي ءتولباسى تۋىندىسى – «جىبەك جولى» رومانى. قابىرعالى قالامگەر بۇل روماندى 27 جاسىندا جازىپ, ول 1973 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان 60 مىڭ تارالىممەن جارىق كورگەن. سونداي-اق 1983 جىلى «درۋجبا نارودوۆ» جۋرنالىنىڭ قوسىمشا جازىلىمى جۇيەسىندە 300 مىڭ دانامەن باسىلىپ, ىلە-شالا شىعارما ماديار, ۋكراين, نەمىس, تۇرىك, موڭعول, پۇشتىن تىلدەرىنە اۋدارىلعان. تاريحي تۋىندى تۋرالى سول كەزدە تاجىك زۇلفىقاروۆ, ازەربايجان انار, قىرعىز قاسىمبەكوۆ, ارميان گرانت ماتەۆوسيان, مولداۆان يون درۋتسە, ورىس يۆان ۋحانوۆ سەكىلدى بەلگىلى جازۋشىلار جىلى لەبىزىن ءبىلدىرىپتى.
