رۋحانيات • 19 جەلتوقسان, 2023
شىن مانىندە, ەگەمەندىكتىڭ, ەركىندىكتىڭ اق تاڭىنا دەيىنگى ازاپتى جولدا كىمدەردىڭ ءىزى قالعانىن, رۋحتى جىرىندا كىمدەردىڭ داۋسى ەستىلەتىنىن جەر-انا جاقسى بىلەدى. قاتپارى قالىڭ بولسا دا, وقۋلىعى جۇقا تۇنعان تاريح تا كۋا. قانشاما جان ازاتتىققا قول سوزدى, قانشاما قادام جاسالدى, گۇلدەر سولدى, ۇمىتتەر ءۇزىلدى, شىراعى ءسوندى. رۋح سىلكىندى, تاريحي سانا وياندى. بۇل «سوعىستا» ۇلتىنىڭ ءتانى مەن جانى وياۋ بولسىن دەگەن تالاي قايراتكەر قالام ارقىلى كۇرەستى. ەلدىڭ رۋحىن بەرىك ەتىپ, ىشكى سەنىمىن كۇشەيتكەن قانشاما سۇيەكتى شىعارما قازاق اڭساعان ازاتتىققا جول سالدى.
رۋحانيات • 19 جەلتوقسان, 2023
ەلى مەن جەرىنىڭ قايعى-قاسىرەتىن جان-جۇرەگىمەن تەرەڭ سەزىنگەن اقىن ماعجان جۇماباي حح عاسىر باسىندا الاش ارىستارىمەن بىرگە قالاي دا ۇلتىن وياتۋدى كوكسەگەنى ءمالىم. سونداعى اسا ءبىر قامىرىقتى ولەڭى «قازاق ءتىلى» ەدى. «كۇش كەمىدى, ايبىندى تۋ قۇلادى, كەشە باتىر – بۇگىن قورقاق, بۇعادى» دەپ باستالاتىن شاعىن عانا جىردا بارىنەن كۇدەر ۇزگەن اقىن ەڭ سوڭىندا ءۇمىتتى ۇلتتىڭ انا تىلىنەن تابادى. «...تاراپ كەتكەن بالالارىڭدى باۋىرىڭا, اق قولىڭمەن تارتا الارسىڭ سەن, تiلiم!» دەپ اياقتايدى. الكەي مارعۇلانشا ايتقاندا, «قازاق حالقى ءۇشىن ماعجان جۇمابايدىڭ ماڭىزى اعىلشىندار ءۇشىن شەكسپيردىڭ, ورىستار ءۇشىن پۋشكيننىڭ ماڭىزىنان كەم ەمەس». دەمەك, وسىنشاما ۇلى اقىننىڭ بۇلاي دەۋىندە ۇلكەن ءمان بار.
تاريح • 19 جەلتوقسان, 2023
1916 جىل: اسىعا اتقا قونعاندا...
ەلىمىزدەگى 1916 جىلعى كوتەرىلىس – قازاق حالقىنىڭ ۇلت-ازاتتىق جولىنداعى ازاپتى دا قاسىرەتتى تاعدىرى. ونىڭ شىعۋ, ورىستەۋ شەجىرەسى وتاندىق تاريح عىلىمىندا ءالى دە وزەكتى. ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ زاردابىن پاتشالىق رەسەيدىڭ وتارى رەتىندە تارتقان قازاق ەلى شيكىزات ونىمدەرىن دايىنداۋشى, سالىق تولەۋشى بولىپ, بارلىق قۇنارلى جەرىنەن ايىرىلعان ەدى. وعان قوسا پاتشانىڭ سوعىس جاعدايىندا ورىس ەمەس حالىقتاردىڭ ازاماتتارىن قورعانىس بەكىنىستەرىن سالۋ جۇمىستارىنا الۋ جونىندەگى جارلىعى قازاق قوعامىن دۇربەلەڭگە سالدى. ارحيۆ قۇجاتتارىندا پاتشا وكىمەتىنىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىنا, قازاق قوعامىنداعى زيالى قاۋىمنىڭ اتقارعان جۇمىسىنا, پاتشا جارلىعى نەگىزىندە قارا جۇمىسقا الىنعان جانە شەتەل اسىپ, ەرىكسىز كەتكەن قازاقتارعا قاتىستى دەرەكتەر ساقتالعان.
ونەر • 19 جەلتوقسان, 2023
ونەردى ومىرشەڭ, وزگەلەردەن دارا ەتەتىن ونىڭ استارىنداعى اۆتوردىڭ ىشكى «مەنى». ال سول «مەن» جەكە ادامنىڭ تانىم اۋقىمىنان شىعىپ, تۇتاس ۇلتتىڭ, ءتىپتى كۇللى ادامزاتتىڭ ارمانىنا ۇلاسقاندا ساف ونەردىڭ تىنىسى قايتا اشىلادى.
تۇلعا • 19 جەلتوقسان, 2023
كاسىبي بي ونەرىنىڭ ەرەن تۇلعاسى
بيىل ەلىمىزدەگى حورەوگرافيا ونەرىنىڭ اڭىزعا اينالعان تۇلعاسى, قازاق ءبيىن دارىپتەۋشى, زەرتتەۋشى, جوعارى وقۋ ورنىندا حورەوگرافيا كافەدراسىن اشىپ, بيشىلەردىڭ ەلىمىزدە كاسىبي جوعارى ءبىلىمىن قالىپتاستىرعان عالىم, حالىق ءارتىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى داۋرەن ءابىروۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر.
