رەداكتسيا تاڭداۋى
جامبىل وبلىسىندا الەۋمەتتىك تاۋارلاردىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىمەن, كوپشىلىك ءۇشىن اسا قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك باعالارى قىمباتتاعانى بايقالۋدا. وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا وتكەن بريفينگتە وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جاندوس جاقىپوۆ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ شارالارىنا توقتالدى.
23 قاراشا, 2020
وتكەن تاۋلىكتە پنەۆمونيامەن 157 ادام اۋىرىپ, 2 ادام كوز جۇمدى
قازاقستاندا وتكەن تاۋلىكتە پنەۆمونيامەن 157 ادام اۋىرىپ, 2 ادام كوز جۇمدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
22 قاراشا, 2020
"ەگەمەننىڭ" ءتىلشىسى ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان ايتىستىڭ باس جۇلدەگەرى اتاندى
اتىراۋدا ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان "قايران ەلىم قازاعىم.." اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسىنىڭ باس جۇلدەسىن "ەگەمەن قازاقستان" گازەتىنىڭ ءتىلشىسى, ايتىسكەر اقىن راۋان قايدار يەلەندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
21 قاراشا, 2020
شۆەتسيادا كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى باستالدى
كورشىلەس ەلدەرمەن سالىستىرعاندا, شۆەتسيا ۇكىمەتى ەشقاشان قاتاڭ كارانتيندىك شەكتەۋلەر ەنگىزگەن ەمەس, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
21 قاراشا, 2020
دانيال احمەتوۆ: وقۋشىلار ۆيرۋستى كوبىنەسە ءۇي جاعدايىندا جۇقتىرعان
بۇگىن ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندەگى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ وڭىردەگى مەكتەپ وقۋشىلارى كوروناۆيرۋستى كوبىنە-كوپ ءۇي جاعدايىندا جۇقتىرعانىن مالىمدەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
20 قاراشا, 2020
حابيب نۋرماگامەدوۆ ەندى اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى
جەڭىل سالماقتاعى UFC ابسوليۋت چەمپيونى حابيب نۋرماگومەدوۆ الداعى جىلى جوعارى ءبىلىم الىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
20 قاراشا, 2020
قىراندار حيكاياسى (ەتنوگرافيالىق ەتيۋدتار)
حالقىمىزدىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ءبىر ونەرى – قۇسبەگىلىك. 1253-1255 جىلدارى قازىرگى قازاق دالاسىن كوكتەي ءوتىپ, شىعىسقا ساپار شەككەن ەۋروپالىق ساياحاتشى گيلوم دە رۋبرۋكتىڭ كۇندەلىك جازباسىندا: «كوشپەندىلەر بۇركىت, سۇڭقار سياقتى اڭشى قۇستاردى كوپ ۇستايدى. ولاردى قولدارىنا وتىرعىزىپ اڭ اۋلايدى» دەسە, يتاليالىق جيھانكەز ماركو پولو جازىپتى: « ۇلى حاننىڭ (قۇبىلايدى ايتادى) بايان جانە مينعان اتتى اعايىندى بەكتەرى بار. حالىق ولاردى «قۇسبەگى» دەپ اتايدى. سەبەبى, ولار حاننىڭ قول استىنداعى 20 مىڭ قۇسبەگىلەر مەن اڭشىلاردى باسقارادى. مينعان باسقارعان 10 مىڭ ادام قىزىل ءتۇستى كيىم كيىپ, بايان باستاعان 10 مىڭ ادام كوك ءتۇستى كيىم كيىپ, حانمەن بىرگە ساياتقا شىعادى. 10 مىڭدىقتىڭ 2 مىڭى اڭشى يتتەردى جەتەكتەپ جۇرەدى. ەكىگە بولىنگەن اڭشى-قۇسشىلار كۇنشىلىك جەردەن شەڭبەر جاساپ اڭ-قۇستاردى قىسپاققا تۇسىرەدى. ءدال وسى ءساتتى كورۋ كەرەمەت تاماشا اسەر بەرەدى» دەيدى. كوپتەگەن ەتنوگراف زەرتتەۋشىلەر ساياتشىلىق ورتالىق ازيادا پايدا بولىپ, كەيىن الەمنىڭ باسقا جەرلەرىنە تاراعان دەيدى. اتاپ ايتقاندا, شىعىس قازاقستان جەرىندەگى «شىلىكتى» قورعانىنان: باسى ارتىنا قايىرىلعان شەڭگەلى مەن كوزى پەرۋزا تاستارمەن كوركەمدەلگەن 36 دانا بۇركىت ءتارىزدى قۇستىڭ قۇيما قاپسىرماسى تابىلسا, وسكەمەن قالاسىنىڭ ماڭىنان تابىلعان قۇرىق قورعانىنان (ب.د.د ءىV-ءىى ع.ع) مايىتپەن بىرگە جەرلەنگەن ءتورت بۇركىتتىڭ قاڭقاسى شىقتى. سول سياقتى, ءحVى عاسىردىڭ سوڭىندا قابىلدانعان «جەتى جارعى» جوراسىندا: «قىران قۇستى ولتىرگەن ادام ولاردىڭ يەسىنە ءبىر قۇل نەمەسە كۇڭنىڭ قۇنىن تولەسىن» دەگەن باپ بار. وسى ورايدا, ەل ىشىندە ايتىلىپ, بۇگىنگە جەتكەن قىران قۇستار جايلى حيكايالاردى ۇسىنىپ وتىرمىز.
20 قاراشا, 2020
كەزدەيسوق كەسەلدەن ساقتانۋ – اركىمنىڭ ءوز قولىندا
جەلتوقساننىڭ باسىندا الەم جۇرتشىلىعى جۇقتىرىلعان يممۋن تاپشىلىعى سيندرومىمەن (جيتس) كۇرەس كۇنىن اتاپ وتەدى. بۇل كەسەلگە ۇشىراعانداردىڭ قاۋىپتى دەرتپەن ءومىر بويى كۇرەسۋگە ءماجبۇر بولاتىنى از جازىلىپ جۇرگەن جوق. اقتوبە وبلىسىندا 1989 جىلدان باستاپ قازىرگى كۇنگە دەيىن 457 تۇرعىننىڭ جيتس-كە شالدىققانى انىقتالدى.
20 قاراشا, 2020
كارانتين ءبىلىم الۋعا كەدەرگى ەمەس
ەلوردادا كارانتين شارالارى كۇشەيتىلدى. وسى رەتتە اتا-انالاردىڭ بالالارىنىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن الاڭداۋشىلىق بىلدىرەتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى قازىرگى جاعدايعا توقتالعاندى ءجون كوردىك. نۇر-سۇلتان قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قاشىقتان وقىتۋ جانە كەزەكشى سىنىپ رەجىمىندە جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا.
20 قاراشا, 2020
ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ءاۋ باستان «اۋا جايىلىپ», باقىلاۋسىز كەتكەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنا قاتىستى تالاپتاردى كۇشەيتۋدە. اسىرەسە سوڭعى جىلدارى بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جاندانا ءتۇستى. سونىڭ ءبىر دالەلى – كەلەر جىلدان باستاپ ميكروقارجى ۇيىمدارىنا قاتىستى بىرنەشە تالاپ زاڭدى كۇشىنە ەنبەك.
20 قاراشا, 2020
جەتى جىل بۇرىن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى قابىلدانىپ, سولتۇستىك پەن شىعىستاعى «جۇمىس كۇشىن قاجەت ەتەتىن» ايماقتارعا ازاماتتاردى قونىستاندىرۋ قولعا الىنعان. ءتاۋىر-ءتاۋىر ۋادەلەرى دە بار: ۇيمەن, جەرمەن قامتيدى, وتباسىنىڭ ءار مۇشەسىنە ءبىر رەتتىك جاردەماقى بەرەدى, بالالارى مەكتەپ پەن بالاباقشاعا كەزەكسىز قابىلدانادى, تاعىسىن تاعى. وسى ورايدا جىلى ورنىن سۋىتىپ سولتۇستىككە كوشىپ بارعان كەيىپكەرلەرمەن پىكىرلەسكەن ەدىك. ءبىرىنىڭ ايى وڭىنان تۋسا, ءبىرى ءالى مەملەكەت ۇسىنعان يگىلىكتەردى الا الماي شەرمەندە بولىپ ءجۇر.
20 قاراشا, 2020
الماتىدا ەل چەمپيوناتى باستالدى
الماتىداعى «دوستىق» سپورت كەشەنىندە كۇرەس تۇرلەرىنەن قازاقستان چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. ءبىر اپتاعا سوزىلاتىن جارىس بارىسىندا كورەرمەندەر ناعىز «جان الىسىپ, جان بەرىسكەن» ايقاستاردىڭ كۋاسى بولاتىنىنا كۇمانىمىز جوق. ويتكەنى بۇگىنگى تاڭدا گرەك-ريم مەن ەركىن كۇرەستە بارلىق سالماق دارەجەلەرى بويىنشا مىقتى باسەكەلەستىك بايقالىپ تۇر. ونىڭ ۇستىنە, كەلەسى جىلى توكيو وليمپياداسىنىڭ الاۋى تۇتانادى. عالامدىق دودادا باق سىناۋدى ارمانداعان ءار بالۋاننىڭ الماتى بوزكىلەمىندە بارىن سالاتىنى انىق. بۇگىنگى اڭگىمەمىز ەركىن كۇرەس شەبەرلەرى جايىندا.
20 قاراشا, 2020
كاكىمجان سارحانوۆ: «سۇرانىسقا يە ءونىم شىعاراتىن ورتا قۇرۋ كەرەك»
– كاكىمجان احمەدجان ۇلى, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋدا ء«بىز سۋارمالى جەر كولەمىن كەزەڭ-كەزەڭمەن 2030 جىلعا قاراي 3 ملن گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋىمىز كەرەك» دەدى. مۇنىڭ اگرارلىق سەكتورعا تيگىزەتىن ىقپالى قانشالىقتى بولماق؟ – 1980 جىلدارى ەلىمىزدە سۋارمالى جەر كولەمىن ون جىلدا ەكى ەسەگە ارتتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە اۋىل شارۋاشىلىعىندا شارتتى مال باسى 94,8 ملن-عا جەتتى (بۇگىندە 45,0 ملن دەڭگەيىندە), جىلىنا 350 مىڭ توننا ەت ەكسپورتتالدى. مەن ەرتەرەكتە جەزقازعان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانساسىنا باسشىلىق جاساعان كەزدە ايماقتا 2000 گەكتار سۋارمالى جەر كوكونىس, كارتوپ, مال ازىعى وسىمدىكتەر وسىرۋگە پايدالانىلدى. ول كەزدە ەنەرگورەسۋرستار (سۋ, ەلەكتر ەنەرگيا) باعاسى تومەن دە تۇراقتى بولدى. پايداسى ۇشان-تەڭىز بولدى دەپ ايتا الامىن.
20 قاراشا, 2020
«تولىق ادام» ءىلىمى جانە بۇگىنگى جاستار
پروفەسسور مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى – اباي مۇراسىن, ونىڭ زەرتتەلۋ تاريحى مەن شىعىس الەمىمەن بايلانىسىن بۇكىل سانالى عۇمىرىندا تەرەڭ زەرتتەپ, زەردەلەپ, كوپشىلىككە ناسيحاتتاپ ايتۋدان جالىقپاي كەلە جاتقان بەلگىلى ابايتانۋشى. وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى (1973-1977) اباي اتىنداعى قاراشاڭىراق قازپي-ءدىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىندە وقىپ جۇرگەندە, ول ابايتانۋ كۋرسىنان ءدارىس جۇرگىزىپ, سوندا ۇلى اقىننىڭ ولەڭدەرى مەن قاراسوزدەرىنە جان-جاقتى تالداۋ جاسايتىن. شىعىس فيلوسوفياسىنان باستاۋ الىپ جاتاتىن دۇنيەتانىمىنا قاتىستى تىڭ ءورىستى ويلارىن وربىتەتىن. بۇل ءالى ۇلى اقىننىڭ شىعىس الەمىنە قاتىستى كوزقاراسىنىڭ ەركىن ايتىلمايتىن, ءتىپتى جابىق تاقىرىپ كەزى بولسا كەرەك. سوندا ىشكە تۇيىلگەن, سىرتقا شىعارىپ ەركىن ايتۋعا بولمايتىن وي-قورىتىندىلارىن ءبىزدىڭ قۇلاعىمىزعا جەتسىن, ءبىرىنىڭ بولماسا, ءبىرىنىڭ جۇرەگىندە قالار دەگەنى بولار, اڭگىمەسىن قىزىنىپ, جۇيە-جۇيەسىمەن, تۇيدەك-تۇيدەگىمەن ايتاتىن. 38-قاراسوزدەگى فيلوسوفيالىق ۇعىمدار, «سۋىق اقىل», «نۇرلى اقىل», «جاۋانمارتتىلىك», «اقىل, قايرات, جۇرەكتىڭ بىرلىگى», «جۇرەكتىڭ كۋلتى», تاعى باسقا جايلار سول كەزدەگى قىرىقتىڭ ۇستىندەگى مەكەمتاس اعامىزدىڭ ايتۋىمەن ەستە قالىپتى.
20 قاراشا, 2020
ءومىر بولعان سوڭ سان ءتۇرلى تاعدىر, الۋان ءتۇرلى وقيعا بولادى. كۇنى كەشە ايرىلماستاي بولىپ قوسىلعان جانداردىڭ ۋاقىت وتە كەلە كوڭىلى جاراسپاي, ارمانى ۇشتاسپاي اجىراسىپ جاتاتىندارى جانعا باتادى. باسقاسى باسقا, مۇنداي كەزدە جاۋتاڭداپ قالعان جازىقسىز بالانى ايايسىڭ. سەبەبى, بارىن بالاسىنا شاشىپ ۇيرەنگەن ادامداردىڭ ءوزى اجىراسقان سوڭ جاۋاپكەرشىلىكتەن جالتارىپ, اليمەنت تولەۋدەن بۇلتارىپ جاتاتىنى بار.
20 قاراشا, 2020
امەريكالىق ايگىلى يلليۋزيونيست, اكتەر گارري گۋدينيدى بىلمەيتىن ادام كەمدە-كەم. سيقىرشىلىقتىڭ سىرىن جەتىك بىلەتىن ونىڭ ونەرىنە بۇكىل الەم ءالى كۇنگە دەيىن تاڭداي قاعادى. تاريحقا تەرەڭ ۇڭىلسەك, 1903 جىلى جازدا ماسكەۋدە ەرميتاج جازعى باعىنىڭ اشىق ساحناسىندا گۋديني تۇتقىنداردىڭ ارباسىنا ادەيى قامالىپ, ودان كوپشىلىك الدىندا ادام سەنبەس ارەكەتتەرمەن ەشكىم اشا المايتىن ق ۇلىپقا كىلت تاۋىپ, بوساپ شىعىپتى.
20 قاراشا, 2020
«ءبىر ۇيدە جيۋلى ەكەن قازىنا مال»
قازاق حالقىنىڭ مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ شىعۋ تاريحىن عالىمدار سوناۋ ىقىلىم زامانداردان, عۇلاما عالىم ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ تاريحي زەرتتەۋ-جازبالارىنان باستاۋ الاتىنىن العا تارتادى. ۋاقىت وتە كەلە ۇلتتىق قازىنانىڭ جاندانۋىنا شوقان ءۋاليحانوۆ, احمەت جۇبانوۆ, الكەي مارعۇلان, وزبەكالى جانىبەكوۆ سەكىلدى تاعى دا باسقا تانىمال ۇلت زيالىلارى اتسالىسسا, حالقىمىزدىڭ كونە مۋزىكالىق اسپاپتارى مەن ءداستۇرلى قازاق مۋزىكا مادەنيەتىنىڭ كەيىنگى قايتا دامۋ كەزەڭى بولات سارىباەۆ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. اسپاپتانۋشى عالىمداردىڭ زەرتتەۋ ەڭبەكتەرىنە جۇگىنسەك, مۋزىكالىق جاۋھارلار العاش ونەر تۋىندىسى رەتىندە ەمەس, تۇرمىستىق دەڭگەيدە قولدانىلاتىن قۇرال, بۇيىم تۇرپاتىندا پايدا بولعانى ءمالىم. ۇرلەپ وينالاتىن جانە ۇرىپ وينالاتىن اسپاپتار اتىنىڭ ءتىپتى كونە زەرتتەۋلەر مەن باتىرلار جىرىندا ءجيى ۇشىراسۋى حالىق ونەرى قورىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقاندىعىن, مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ قازاق دالاسىندا سان الۋان ءتۇرى بولعانىن ايعاقتاي تۇسەدى. تومەندە ىقىلاس اتىنداعى حالىق مۋزىكالىق اسپاپتار مۋزەيىنىڭ جەتەكشىسى رۇستەم قايرات ۇلى رۋحاني بايلىعىمىزعا بالانعان وسىناۋ قۇندى جادىگەرلەردى ساقتاپ, زەرتتەۋدىڭ ماڭىزى مەن بولاشاعى تۋرالى باياندايدى.
20 قاراشا, 2020
ۆەنەتسيا ساردارى, ءامىر ماشكەرى, ماۆر, كونتەك ەرىندى, كەڭ كوڭىلدى, باتىرداي اڭعال, شايىرداي شەرلى وتەللونىڭ قاسىرەتى, ماحاببات تاريحى, مىنە, بەس عاسىر بويى ءالى جىرلانىپ, جاس جۇرەكتەردى جۇلقي تارتىپ, تالاي زەرتتەۋ مەن زەردەلەۋگە ءدان بولىپ كەلەدى. اۋەلدە, ون بەسىنشى عاسىردا, دجيرالدي چانتيونىڭ نوۆەللاسىندا ايتىلعان وقيعا شەكسپيردىڭ قۇدىرەتتى قالامىنا ىلىگىپ, بەس اكتىلى تراگەدياعا اينالدى. 1604 جىلى العاش پاتشا سارايى تەاترىندا ساحنالاندى.
20 قاراشا, 2020
اليك شپەكباەۆ: ازاماتتاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جەدەل شەشۋىمىز كەرەك
اعىمداعى جىلعى 19 قاراشادا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اليك شپەكباەۆ جۇمىس ساپارىمەن اقتوبە وبلىسىنا كەلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
قازالىدا ءدارى-دارمەكتىڭ 2 ايلىق قورى بار
بۇگىندە قازالى اۋدانىندا ەپيدەميولوگيالىق احۋال تۇراقتى. دەگەنمەن دە ساقتىق شارالارى مەن جۇقپالى دەرتتىڭ الدىن جۇمىستارى تولاستاعان جوق, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
