ازامات ەسەنجول
ازامات ەسەنجول«Egemen Qazaqstan»
678 ماتەريال تابىلدى

سۇحبات • 15 قازان, 2023

باقىت ساربالا ۇلى: قوعام ادەبي سىندى قاجەتسىنۋى كەرەك

كەيىنگى جىلدارى ادەبي سىننىڭ دامۋى كەنجەلەپ قالعان سەكىلدى. ويتكەنى جاڭا شىعارمالار تۋىپ جاتقانىمەن, سولاردىڭ كوركەمدىگى, شىنايىلىعى, جاڭالىعى تۋرالى تەرەڭنەن تولعاپ, ءادىل باعاسىن بەرەتىن ادەبي سىن از جازىلادى. شىندىعىن ايتقاندا, كاسىبي سىنشىلاردىڭ ءوزى ساۋساقپەن سانارلىق قانا. سولاردىڭ ءبىرى, ايتۋلى سىنشى, بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى باقىت ساربالا ۇلى. سىن ساردارىمەن كەزدەسىپ, وسى تاقىرىپتا اڭگىمەلەستىك.

پوەزيا • 12 قازان, 2023

ساعىنىش

قوڭىر كۇز كەلگەن سايىن كوڭىلدى ءمولدىر مۇڭ باسادى. جاز بويى كوك شالعىنعا كومكەرىلگەن دالا اجارىنان ءار تايعانداي قۋاڭ تارتا تۇسكەن. جاپ-جاسىل جاپىراقتارىنان ايىرىلعان اعاشتار دىمكاس جانداي جۇدەۋ. كۇزگى اسپاننىڭ قاباعى دا تاماق ىشپەگەن ادامداي ءجيى قاتۋلانىپ, ارا-تۇرا بۇركىپ الادى. وسىنداي سۇرەڭسىز كورىنىستەردى كورىپ, ادامدى كوڭىلسىزدىك باسادى. ومىردە قىزى ۇزاتىلىپ, قىزىعى تارقاعان اۋىل سەكىلدى تىم جۇتاڭ ورىنەدى. ونىڭ ۇستىنە كۇن قىسقارىپ, ءتۇن ۇزارا باستايدى. كەيدە سونداي ۇزاق ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا شىرت ۇيقىڭنان ويانىپ كەتىپ, كوز ىلە الماي باقىرايىپ جاتاسىڭ. تاڭ اعارىپ اتىپ بولمايدى. ۇيقىڭ قاشىپ كەتكەننەن كەيىن نەشە ءتۇرلى وي يەكتەپ الادى.

جادىگەر • 12 قازان, 2023

قاسيەتتى قيسۋا

كوكشەتاۋ قالاسىنداعى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, اكادەميك, جازۋشى مالىك عابدۋللين مۋزەيىندە ارداقتى تۇلعانىڭ اۋلەتىندە اتادان بالاعا ميراس بولىپ كەلگەن قاسيەتتى قاعبانىڭ جىبەك جىپپەن ادىپتەلگەن ماقپال جامىلعىسى – قيسۋا ساقتالعان.

ادەبيەت • 08 قازان, 2023

تورىنىڭ مۇڭلى تاعدىرى

بابالارىمىز جىلقىنى ء«تورت ت ۇلىكتىڭ تورەسى» دەپ قانا ەمەس, ەل قورعاعان ەردىڭ قاناتى دەپ دارىپتەگەن. شىنىندا دا, «مىنسە – كولىك, جەسە – ازىق, ىشسە – سۋسىن» بولعان جىلقىنىڭ قاسيەتى بولەك. كوركەم ادەبيەتىمىزدە «كەيىپكەرگە» اينالعان جىلقىلار تۋرالى جازىلعان شىعارمالاردىڭ دا قاراسى مول. سول قاتارعا بەلگىلى جازۋشى كادىربەك سەگىزباي ۇلىنىڭ «سوڭعى شابىس» اتتى اڭگىمەسىن ۇيالماي قوسۋعا بولادى. بۇل تۋىندى 1969 جىلى جازىلسا دا, قايتالاپ وقىعاندا كەشە عانا ومىرگە كەلگەندەي اسەرگە بولەيدى. اسىرەسە قالامگەردىڭ كوركەمدىك شەبەرلىگى, شىعارمانىڭ شىنايىلىعى, كەيىپكەرلەر بولمىسى – وقىرماندى ءجىپسىز بايلاپ, جەتەلەپ اكەتەدى. مۇندا ءبىر كەزدە بايگەنىڭ الدىن بەرمەگەن مەستورىنىڭ مۇڭلى تاعدىرى بايىپتى باياندالعان.

جادىگەر • 05 قازان, 2023

امانگەلدى باتىردىڭ دومبىراسى

قوستاناي وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ قاھارمانى امانگەلدى يمانوۆتىڭ دومبىراسى ساقتالعان. جالپى, جۇرتشىلىق امانگەلدىنى الدىمەن باتىر دەپ بىلەدى. ال ونىڭ ولەڭ شىعارىپ, دومبىرا تارتقانىنان بەيحابار. شىندىعىنا كەلگەندە, حالىق باتىرى سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى تۇلعا بولعان.

تاعزىم • 02 قازان, 2023

«جىگىتتىڭ سۇلتانى ەدى ابدىعاپار»

ارقالىق قالاسىنىڭ جانىنداعى جاڭاقالا اۋىلى ەندى رەسمي تۇردە 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى قاھارماندارىنىڭ ءبىرى ابدىعاپار جانبوسىن ۇلىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى. وسىعان وراي تۇعىرلى تۇلعانىڭ ەسىمىن ۇلىقتاعان مادەني ءىس-شارا ءوتتى.

ادەبيەت • 28 قىركۇيەك, 2023

جارىق استاۋ

شىن مانىندە, قازاق ادەبيەتىنە قۇبىلىس بولىپ كەلگەن تالانتتار وتە سيرەك. سول سيرەكتىڭ ءبىرى – ورالحان بوكەي. قابىرعالى قالامگەردىڭ شىعارمالارى تۋرالى ءسوز بولعاندا, ءبىر وقىرماندار ونىڭ قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى, ولاردىڭ جانقيارلىق ەڭبەگى تۋرالى جازعان ء«وز وتىڭدى وشىرمە» مەن التاي تاۋىنداعى ومارتاشىلاردىڭ قىم-قۋىت تىرشىلىگى ارقىلى, ونداعى تاعان اتتى جاستىڭ ماسكۇنەمدىك دەرتكە دۋشار بولعان سەبەبىن سەزىمتالدىقپەن بايانداعان «اتاۋ كەرە» رومانىن جوعارى باعالاسا, ەندى بىرەۋلەرى ادام جانىنىڭ قىرىق قاتپارىنا تەرەڭ بويلاعان پسيحولوگيالىق يىرىمدەرگە باي پوۆەستەرى مەن اڭگىمەلەرىن ءسۇيىپ وقيدى. كەلەسى ءبىر وقىرماندار پافوسقا تولى ەكپىنمەن كوركەم جازىلعان پۋبليتسيستيكاسىن جاقسى كورەدى. قىسقاسى, جازۋشىنىڭ قاي-قاي شىعارماسىنىڭ دا شوقتىعى بيىك, كەيدە ول وقىرماندى تۇڭعيىق ويعا باتىرسا, كەيدە جىلى شۋاققا بولەپ, اق جاڭبىرداي توپەلەگەن كەستەلى تىلىمەن جەلدىرتىپ وتىرادى.

ونەر • 25 قىركۇيەك, 2023

سۇلۋلىقتىڭ سىرىن ۇققان

جالپى سۋرەتشىلەر الەمى جۇمباق پەن اڭىزعا تولى بولسا دا, ولاردىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى كوپ ايتىلا قويمايدى. ماسەلەن, قازاق بەينەلەۋ ونەرى دەگەندە, الدىمەن ويىمىزعا سونىڭ نەگىزىن قالاعان ءابىلحان قاستەەۆتەن باستاپ, ايشا عالىمباەۆا, مولداحمەت كەنباەۆ, قاناپيا تەلجانوۆ, ابۋباكىر ىسمايىلوۆ, سابىر مامبەەۆ, گۇلفايرۋس ىسمايىلوۆا, ساليحيتدين ايتباەۆ, توقبولات توعىسباەۆ سەكىلدى ساناۋلى عانا قىلقالام شەبەرلەرى تۇسەدى. ال وسى ونەردىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ, مول مۇرا قالدىرعان قانشاما تالانتتى تۇلعا بار. سولاردىڭ دەنى ۇمىتىلىپ بارادى. سونداي دارابوزدىڭ ءبىرى – ءالى ءجۇسىپوۆ.

جادىگەر • 25 قىركۇيەك, 2023

ساكەن تۇرعان ءۇي

ساكەن سەيفۋللين مۋزەيىندە داۋىلپاز اقىن, كورنەكتى قوعام قايراتكەرىنىڭ بۇرىنعى اقمولا – قازىرگى استانا قالاسىندا 1920 جىلدارى تۇرعان ءۇيىنىڭ سۋرەتى ساقتالعان.

تۇلعا • 24 قىركۇيەك, 2023

تولعاۋى توقسان تارازي

استاناداعى قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترىندا كورنەكتى جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى اكىم ءتارازيدىڭ 90 جاسقا تولۋىنا ارنالعان «تولعاۋى توقسان تارازي» اتتى سالتاناتتى كەش ءوتتى. جيىنعا پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, حالىق قالاۋلىلارى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, وڭىردەن كەلگەن جازۋشىنىڭ جەرلەستەرى, قالامگەر شىعارماسىن قۇمارتىپ وقيتىن وقىرمانى قاتىستى.

ياندەكس.مەتريكا