عالىم قۇسايىنوۆ
عالىم قۇسايىنوۆساراپشى
6 ماتەريال تابىلدى

ساراپتاما • 06 اقپان, 2025

بانك سەكتورىنداعى باعدار وزگەرە مە؟

قازىر سالىق كودەكسى قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. مەنىڭشە, سالىق جۇكتەمەسىن كوبەيتىپ قانا قويماي, قوسىمشا كىرىس تە ىزدەۋ كەرەك. بۇل رەتتە ەرەكشە تابىسقا يە بولىپ كەلە جاتقان بانك سەكتورىن ايتۋعا بولادى. ۇلتتىق بانك دەرەگىنشە, بىلتىر بانك سەكتورى 3 ترلن تەڭگە تابىس تاپقان. ونىڭ 451 ملرد تەڭگەسى كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى (كتس) رەتىندە تولەنگەن. سونىڭ وزىندە ارتىلعان 2,55 ترلن تەڭگە – كەيىنگى 15 جىلداعى رەكوردتىق كورسەتكىش.

ساراپتاما • 24 جەلتوقسان, 2024

قۇنسىزدانۋ ءھام قۇرىلىمدىق رەفورما

ينفلياتسياسى جوعارى, ەڭبەك ونىمدى­لىگىنىڭ ءوسىمى تومەن دامۋشى ەلدەردە ۆاليۋتانىڭ قۇنسىزدانۋى ۇدايى بولادى. سول سەبەپتى, قازىرگى ەكونوميكادا 500 جانە 600, ءتىپتى 700 دەگەن باعامدى كورىپ وتىرا بەرۋىمىز مۇمكىن. بۇل – ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندەگى شارۋا.

ساراپتاما • 12 قاراشا, 2024

ءىجو: ىركىلىس پەن ميللياردتىق مەجە

ەل ەكونوميكاسىنىڭ الدىندا ىشكى جالپى ءونىمدى ء(ىجو) ەكى ەسەلەۋ – 220 ملرد دوللاردان (2022 جىلعى ءىجو) 450 ملرد دوللارعا دەيىن كوبەيتۋ مىندەتى تۇر. ماكروەكونوميكالىق زاڭدىلىقتاردان ەشقايدا قاشىپ قۇتىلا المايمىز, ەندەشە بىرنەشە قىزىقتى ەسەپتەۋ جاساپ كورۋگە بولادى. 2023 جىلى تەڭگە باعامى 456 بولىپ تۇرعان كەزدە ءىجو 263 ملرد دوللار بولدى. 2029 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 6 جىل بار جانە اقش-تا ينفلياتسيا ورتاشا 2% بولىپ تۇرعاندا ءىجو ينفلياتسيا ەسەبىنەن 12,6%-عا دەيىن نەمەسە شامامەن 33 ملرد دوللارعا دەيىن كوبەيەدى (ياعني 296 ملرد دوللارعا دەيىن). ءارى قاراي ناقتى ءوسىم ىقپالى بولۋعا ءتيىس.

پىكىر • 23 تامىز, 2024

قارىز اۋىرتپالىعىن قايتىپ جويامىز؟

حالىقتىڭ قارىز اۋىرتپالىعى تۋرالى ءارتۇرلى پىكىر ەستىپ ءجۇرمىز. قارجى ينستيتۋتتارى «بىزدە قارىز پروبلەماسى جوق» دەيدى. ولار بۇل پىكىردى ىشكى جالپى ونىمدەگى ء(ىجو) نەسيە قارىزى ۇلەسىمەن دايەكتەگىسى كەلەدى. شىن مانىندە بىزدە قارىز ماسەلەسى بار. بار بولعاندا قانداي, كەيبىر سەگمەنتتە ول شەكتەن شىعىپ كەتتى.

ساراپتاما • 07 تامىز, 2024

سۋبسيديا ساباعى

ۇلتتىق قوردان اۋدارىلاتىن اۋدارىمدار ازايعان تۇستا تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامى ءبىر-ەكى ايدىڭ ىشىندە 480-گە دەيىن السىرەپ كەتكەنىن ءبارىمىز كوردىك. دوللار باعامى ساباسىنا تۇسكەنمەن, جاعداي ءماز ەمەس. ءدال قازىر تەڭگە باعامىنان دا ماڭىزدى پروبلەما جەتەدى. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە 2025 جىلعا دەيىنگى بيۋدجەت تاپشىلىعىنىڭ قالاي شەشىلەتىنىن ويلاۋىمىز كەرەك.

ەكونوميكا • 18 شىلدە, 2024

حالىققا ءتيىمدى سالىق جۇيەسى كەرەك

سىندارلى ديالوگ تەك سىندى عانا ەمەس, بەل­گىلى ءبىر باستامالاردى قولداۋ مەن كەلى­سىمدى دە قامتيدى. بىراق ۇنامسىز بولسا دا, دۇرىس شەشىمدەردى اتاپ كورسەتۋ كەرەك­­تىگىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. مىسالى, سالىق ساياساتىنا بايلانىستى ايتىلىپ جاتقان كەيبىر ۇسىنىستارمەن كەلىسۋگە بولادى. اتاپ ايتقاندا, ەكى بيرجانىڭ سالىق جەڭىلدىكتەرىن بىرىكتىرىپ, ديۆيدەندكە 5 پا­­يىز كولەمىندە بىرىڭعاي سالىق ەنگىزۋدى دۇرىس قادام دەپ ايتار ەدىك.

ياندەكس.مەتريكا