ساراپتاما • 30 قىركۇيەك, 2025
ەلىمىز كەيىنگى كەزدە مۇناي ءوندىرىسىن ارتتىرا ءتۇستى. بيىل مەملەكەت 96 ملن توننا مۇناي وندىرەمىز دەپ جوسپارلادى. جاقىن ارالىقتا 100 ملن مەجەسىنە جەتكىمىز كەلەدى. بۇل رەتتە «تەڭىز» جوباسى ۇلكەن ءرول وينادى. ارينە, ءوندىرىستى بۇلايشا ارتتىرۋ وپەك+ اياسىنداعى مىندەتتەمەمىزگە قاراما-قايشى.
پىكىر • 26 ماۋسىم, 2025
وسىدان ءبىر جىل بۇرىن ەلىمىزدىڭ شىعىسىندا ليتي كەن ورنى اشىلادى, ول 15 ملرد دوللار پايدا اكەلەدى دەگەن سارىندا اقپارات تارادى. كەيىن بۇل ماسەلە كومەسكى تارتىپ قالدى. نەگىزى, مۇنداي كەن ورىندارى الەمدە كوپ-اق. ونى يگەرۋ ءتيىمدى مە, ءتيىمدى ەمەس پە, ماسەلە سوندا. كوپ جاعدايدا ونى پايدالانۋ ءتيىمسىز بولعاندىقتان قور رەتىندە ەسەپتەمەيدى, رەسۋرس رەتىندە ەسەپتەيدى. ءبىزدىڭ اقپارات قۇرالدارى «بولجام بويىنشا سيرەك مەتالدار قورى 20 ملن توننادان اسادى, 300 مەتر تەرەڭدىكتە, ورتاشا قۇرام – تونناسىنا 700 گرامم» دەپ جازعان. جاڭالىق بولسىن دەپ جازا بەرەدى. شىنىمەن راس بولسا, الدەقاشان اقش, قىتاي نەمەسە رەسەي يگەرۋگە ارالاسار ەدى.
ساراپتاما • 05 ناۋرىز, 2025
الەم مۇناي باعاسىنا تاۋەلدى...
بيۋدجەتىمىزدىڭ باسىم ۇلەسىن مۇنايدان تۇسكەن تابىس قۇرايتىندىقتان, نارىقتاعى احۋالعا اركەز نازار اۋدارىپ وتىرامىز. اقش-تا دونالد ترامپتىڭ بيلىككە كەلۋى نارىقتى ازداپ الاڭداتتى. سەبەبى قۇراما شتاتتار باسشىسى مۇنايدىڭ الەمدىك باعاسىن تومەندەتەمىن دەپ مالىمدەدى. ول العاشقى پرەزيدەنتتىك كەزەڭىندە دە باعانى تۇسىرگىسى كەلدى. بىراق باعا تۇسە قويعان جوق. اقش – الەمدەگى ەڭ كوپ مۇناي شىعاراتىن ەل. وندىرگەن مۇنايىنىڭ 70 پايىزى – تاقتاتاس مۇنايى. ونىڭ وزىندىك قۇنى – باررەلىنە 60 دوللار شاماسىندا. ەگەر باعا قۇلدىراپ جاتسا, ءبىرىنشى سوققىنى باسقا ەمەس, اقش وندىرۋشىلەرى الادى. سونىمەن بىرگە جۇمىسشىلارى قىسقارا باستايدى. دەمەك تاياقتىڭ ەكى ۇشى دا وزىنە تيەدى دەگەن ءسوز.
ساراپتاما • 06 قاراشا, 2024
مۇناي ءوندىرىسىن بولجاۋ بيىل دا ءوز-ءوزىن اقتامادى. ەنەرگەتيكا ءمينيسترى «كولەم 88 ملن توننادان كوپ, بىراق ءبىز جوسپارلاعان 90,5 ملن توننادان كەم» دەدى. مينيسترلىكتىڭ جىل باسىندا ءوندىرۋ كولەمىن اسىرا ايتىپ, جىل سوڭىنا تامان سول مەجەگە جەتە الماي, تۇسىرۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىرعانى ءبىر بۇل ەمەس. سوندىقتان ۆەدومستۆو مۇناي ءوندىرىسىن بولجاۋ ءتاسىلىن وزگەرتۋگە ءتيىس دەپ سانايمىن.
پىكىر • 07 قىركۇيەك, 2024
قاعازداعى جوباعا قاشانعى تەلمىرەمىز؟
پرەزيدەنت جولداۋدا مۇناي جانە گاز سالاسىنداعى بىرقاتار تۇيتكىلدى ماسەلەنى كوتەردى. «ورتا ازيا – ورتالىق» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ ەلىمىزگە تيەسىلى 800 شاقىرىمنان استام بولىگىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى وتە قىسقا مەرزىمدە اياقتالدى دەپ مالىمدەدى. جوبانىڭ جەدەل ءبىتۋىنىڭ سەبەبى – وزبەكستاننىڭ گازعا دەگەن مۇقتاجدىعى. 2022 جىلعا دەيىن گازدى ەكسپورتتاپ كەلگەن ەل 2022 جىلدان باستاپ رەسەيدەن يمپورتتاي باستادى. سول ءۇشىن وزبەكستاننان رەسەيگە گاز جونەلتەتىن قۇبىرعا رەۆەرس جاساپ, گاز رەسەيدەن وزبەكستانعا كەلەتىندەي ەتىپ ىستەلدى.
ساراپتاما • 21 تامىز, 2024
تاياۋدا مۇناي وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2024-2050 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى جاريالاندى. بۇل العاش رەت قابىلدانىپ وتىرعان جوسپار ەمەس. وسىعان دەيىن بىرنەشە رەت مۇناي-گاز سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى تۇجىرىمداما جاريالاندى. سوڭعى ۇسىنىلعان كونتسەپتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – 2014-2017 جىلدار ارالىعىندا ءۇش مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن دا مودەرنيزاتسيالاۋعا باعىتتالعان ەدى.
ساراپتاما • 28 مامىر, 2024
اەس-ءتى كىمگە سالدىرعان ءتيىمدى؟
ەگەر ەلىمىز اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالامىز دەپ شەشسە, وندا ەڭ ابزالى فرانتسۋز تاجىريبەسىن پايدالانۋعا بولار ەدى. وعان سەبەپ كوپ. ءبىرىنشى كەزەكتە ويعا ورالاتىنى – ونىڭ تاريحى. فرانتسيانىڭ يادرولىق ەنەرگەتيكامەن قارىم-قاتىناسى تىم ەرتە قالىپتاستى. ونى سوناۋ انري بەككەرەل, پەر جانە ماريا كيۋريمەن بايلانىستىرىپ قاراي الامىز.
ساراپتاما • 09 ءساۋىر, 2024
ينۆەستوردى اۋىستىرعاننان نە ۇتامىز؟
سوڭعى كەزدە ەلىمىزدەگى ءۇش الپاۋىت مۇناي-گاز كەن ورنى – تەڭىز, قاشاعان جانە قاراشىعاناقتىڭ بەلگىلى ءبىر ۇلەسىن ساتىپ الۋ ءۇشىن رەسەيلىك ينۆەستورلاردىڭ باتىس بۇعاتتاپ تاستاعان ميللياردتاعان دوللاردى پايدالانۋى تۋرالى ءسوز قوزعالا باستادى. بۇل ارينە, اسا كۇماندى ءارى قاۋىپتى ۇسىنىس, دەسە دە ماسەلەگە ءسال تەرەڭنەن ءۇڭىلىپ كورەيىك.
پىكىر • 19 ناۋرىز, 2024
ەلىمىز بىرنەشە باعىت ارقىلى مۇناي تاسىمالدايدى. سونىڭ نەگىزگىسى جانە الەۋەتتىسى – كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى, ياعني كتك. ەكسپورتقا شىعاراتىن مۇنايىمىزدىڭ 80 پايىزى كتك-مەن تاسىمالدانادى. 13-14 پايىزى اتىراۋ – سامارا باعىتى ارقىلى جىبەرىلەدى. ودان قالعانى اقتاۋ ارقىلى كەتەدى – ماحاچكالاعا نەمەسە باكۋ – تبيليسي – جەيحان (بتج) جانە باكۋ – سۋپسا باعىتىمەن. ودان ارتىلعان مۇناي قىتاي باعىتىنا قاراي جونەلتىلەدى. بىلتىر ءبىز بتج قۇبىرى ارقىلى 1 ملن 200 مىڭ توننا مۇناي تيەپ جىبەردىك. وسى جىلى بۇل كورسەتكىشتى 2 ملن 200 مىڭ تونناعا دەيىن كوتەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. باستاپقى مۇمكىندىك 1 ملن 400 مىڭ توننا بولسا, جالپى, 50 پايىزعا ارتتىردى دەپ جاتىر. بۇل دەگەنىمىز 700 توننا قوسىلدى دەگەندى بىلدىرەدى. ءبىز 70 ملن توننا كولەمىندە مۇنايدى ەكسپورتقا شىعاراتىن بولساق, سونىڭ تەك نەگە 1,5 نەمەسە 2 ملن تونناسىن عانا بتج ارقىلى جىبەرەمىز؟ بىرىنشىدەن, بتج ۇزاق ۋاقىتتى الادى, ەكىنشىدەن, قىمباتقا تۇسەدى.
