Digital • 28 قازان, 2025
ءۇي جينايتىن, تاماق پىسىرەتىن, كوڭىل سەرپىلتەر اڭگىمە ايتىپ, قاريالاردى باپتاپ كۇتەتىن روبوتتار دايارلانىپ جاتىر. بىراق ادام بالاسى ولارعا سەنىم ارتا الا ما؟ الەۋمەتتىك كۇتىم سالاسىندا جاڭا ءداۋىردىڭ باستالدى. بۇل تەحنولوگيا تۋرالى BBC اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى پاللاب گحوشتىڭ ماتەريالىن قازاق وقىرمانىنا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك, دەپ جازادى Egemen.kz.
مادەنيەت • 24 قازان, 2025
باقىتجان ورازاليەۆ: «زاماناۋي كىتاپحانا وقىرمانعا قولايلى جاعداي جاساۋىمەن ەرەكشەلەنۋى كەرەك»
الەكساندر پۋشكين كوشەسىنىڭ بويىندا كىتاپ ارقالاعان جاستاردىڭ قاراسى قالىڭ. ولاردىڭ كوبى – ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ تۇراقتى وقىرماندارى. جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان, كىتاپ قورى باي بۇل رۋحانيات ورداسى بۇگىندە ءبىلىم ىزدەگەن جاستاردىڭ باس قوساتىن ورنىنا اينالعان. كىتاپ ءىسىنىڭ جاڭا باعىتتارى, وقىرمان مادەنيەتىنىڭ وزگەرۋى جانە تسيفرلىق داۋىردەگى وقۋ ءۇردىسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن سۇراپ ءبىلۋ ءۇشىن كىتاپحانا ديرەكتورى باقىتجان ورازاليەۆپەن سۇحباتتاسقان ەدىك.
ارحيۆ • 24 قازان, 2025
شەرحان مۇرتازانىڭ «ەگەمەندە» ساقتالعان مۇراسى
حالىق «نامىس نايزاعايى» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. ەكى كوزىن اقسۋ-جاباعىلىنىڭ بارىسىنداي قاداپ, تارعىل مۇرتىن تىكىرەيتىپ, قاقپاق جاۋىرىنىن كۇجىرەيتىپ, شامىرقانا شاتىناي, قىرانشا ساڭقىلداي سويلەگەندە قازاق بالاسى دۇرىلدەتە قول سوعار ەدى. ال جازعاندا حالقىنىڭ ارىن ارلاپ, جوعىن جوقتاعان كوسەمسوزى وقىرماننىڭ كوكىرەگىنە قونا كەتىپ, ساي-سۇيەگىن سىرقىراتاتىن-دى. بىراق ءبىر ءسات ويلانايىق. ول بۇل بيىككە قالاي جەتتى؟ البەتتە, وڭاي جەتكەن جوق. كەمەلدىككە جەتەر جولدىڭ شىرعالاڭ ءھام شىتىرمان, قيىر دا قيىن سوقپاعىنان ءوتتى. قالامگەردىڭ وسىناۋ بەينەتتى بەل-بەلەسىنىڭ بەدەرى قويىنداپتەرى مەن ءتۇرلى جازباسىندا ساقتالعان.
جاساندى ينتەللەكت • 22 قازان, 2025
ادامزات تاريحىن الگوريتم جازا ما
جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كەرنەۋى كۇن سايىن كۇشەيىپ كەلەدى. ادامزات اقپاراتتى ساندىققا ەمەس, ساندىق الگوريتمگە جۇكتەپ, جەكە دەرەكتەرىن جاساندى ينتەللەكتىگە اماناتتاي باستادى. بۇل ءۇردىستىڭ قانشالىقتى قاۋىپتى ءيا قاۋىپسىز ەكەنىن تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيالار سالاسىنىڭ زەرتتەۋشىسى ايگۇل احمەتوۆادان سۇراپ بىلدىك.
تانىم • 18 قازان, 2025
ونەر يەلەرى تابيعاتىنان شىعارماشىلىق زەرتحاناسىن كورسەتۋگە اۋەس بولمايدى. اقىن-جازۋشىلار شىعارماسىن قالاي دۇنيەگە اكەلگەنىن, ونى جاراتۋدا قانداي كوركەم ادىستەردى قولدانعانىن ايتا بەرمەيدى. بۇل قاسيەت كۇيشىلەردە دە بار.
عالام عاجاپتارى • 18 قازان, 2025
ءوزىڭدى تانىساڭ, الەمدى تانيسىڭ. اڭداپ قاراساق, اقيقات – الاقانىمىزدا ەكەن. ەل اۋزىنداعى ايقىندىقتى ايتقاندا, «بەس ساۋساقتاي ءبىلۋ», «الاقانعا سالعانداي» دەۋى دە ەجەلگى تۇسىنىكتەن شىقسا كەرەك.
عالام عاجاپتارى • 18 قازان, 2025
عالىمدار «ەر توستىكتى» عۇن داۋىرىنەن كەلە جاتقان ەرتەگىگە جاتقىزادى. سەبەبى وندا ەجەلگى تۇركى ميفولوگياسىنا ءتان ۇعىمدار مول ساقتالعان. ال شويىنقۇلاق, مىستان كەمپىر, كەنجەكەي سىندى كەيىپكەر ەسىمدەرى – بابالارىمىزدىڭ ەرتەدەن كەن يگەرىپ, تەمىر يلەگەنىنىڭ مىسالى.
مەرەكە • 17 قازان, 2025
ءتىلسىز جاۋدى تىزگىندەگەن جىلقىشى
بۇگىنگى بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارى – قۇتقارۋشىلار. تابيعاتتىڭ توسىن اپاتىندا توسىرقاپ قالماي, وزگە ءۇشىن ءوزىنىڭ جانىن بايگەگە تىگەدى. ماسەلەن, كەيىنگى 30 جىلدا 72 قۇتقارۋشى ءوز بورىشىن اتقارۋ كەزىندە قازا تاپقان. تاۋەكەلگە تاۋبە دەيمىز. ەرلەردىڭ باتىرلىعى ارقاسىندا تالاي ازامات ورتامىزدا امان-ەسەن ءجۇر. وسىنداي قيىن دا قاسيەتتى ءىستىڭ يەلەرىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كاسىبي مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاپ, ولاردىڭ ەرلىگى مەن ەڭبەگىنە جوعارى باعا بەردى, دەپ جازادى Egemen.kz.
رەسپۋبليكا كۇنى • 14 قازان, 2025
رەسپۋبليكا كۇنى ءال-فارابي كوزىمەن
ەلىمىزدىڭ تاريحي شەشىمىن ايقىنداعان ەگەمەندىك دەكلاراتسياسى – مەملەكەتتىگىمىزدىڭ بەرىك ۇستىنى. بۇل قۇجاتتا ەل اۋماعىنىڭ تۇتاستىعى, شەگەندەلگەن شەكاراسى, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان ۇستانىمدار ايقىندالعان. جارلىقتىڭ جاريالانعان كۇنى قازىر قايتا جاڭعىرتىلىپ, «رەسپۋبليكا كۇنى» رەتىندە اتالىپ وتەدى.
مادەنيەت • 13 قازان, 2025
مادەنيەت – كۇردەلى دە اۋقىمدى ۇعىم. ونى ءارتۇرلى ماعىنادا قولدانۋعا بولادى. ءبىز مادەنيەتتىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ اينىماس بولشەگى ەكەنىن, ول ءبىزدىڭ ويىمىزدان, ءىس-ارەكەتىمىزدەن, قارىم-قاتىناسىمىزدان كورىنىس تاباتىنىن جاقسى بىلەمىز. بىراق مادەنيەتتى ءبىلۋ ءبىر باسقا دا, مادەنيەتتى بولۋ مۇلدە باسقا. سول سەبەپتى ءۇشبۋ ماقالامىزدا كەلەسى ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەسەك دەيمىز: مادەنيەت ادامعا نە ءۇشىن كەرەك, زيالىلىق قانداي جاعدايدا قالىپتاسادى, مادەنيەت پەن وسپادارلىق اراسىنداعى ەركىندىك پەن جاۋاپكەرشىلىك قانداي؟
