ابزال ماقاش
ابزال ماقاش«Egemen Qazaqstan»
184 ماتەريال تابىلدى

تەحنولوگيا • 28 تامىز, 2025

تەلەفون ساۋلەسى دەنساۋلىققا قالاي اسەر ەتەدى؟

كەيىنگى جىلدارى تەلەفون مەن ءتۇرلى گادجەتتەرسىز ءومىردى ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ءار ادامنىڭ قولىندا كەم دەگەندە ءبىر سمارتفون بار, ال كەي وتباسىندا بىرنەشەۋىنەن قاتار جۇرەدى. بۇعان قوسا ءاربىر شاعىن اۋدان مەن قالادا سىمسىز جەلىلەر ورناتىلعان. بىراق تەحنيكا كوبەيگەن سايىن ونىڭ ادام اعزاسىنا تيگىزەتىن ىقپالى تۋرالى سۇراق تا جيىلەپ وتىر. وسىعان بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى ارنايى تۇسىنىكتەمە بەردى, دەپ جازادى Egemen.kz.

ساياسات • 28 تامىز, 2025

سولتۇستىك كورەيا يادرولىق قارۋدان نەگە باس تارتپاي وتىر

2018 جىلى سينگاپۋردا وتكەن دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن اراسىنداعى تاريحي سامميت سول كەزەڭدە بۇكىل الەمگە ءۇمىت سىيلاعان بولاتىن. كەزدەسۋدەن كەيىن تاراپتار كورەيا تۇبەگىن يادرولىق قارۋسىزداندىرۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن مالىمدەمەگە قول قويدى. الەمدىك اقپارات قۇرالدارى بۇل ءساتتى «دۇردارازدىقتان ديالوگقا بەتبۇرىس» دەپ باعالادى. الايدا اراعا جەتى جىل سالىپ, بۇل قۇجاتتىڭ تەك قاعاز جۇزىندە قالعانى ايقىندالدى. سولتۇستىك كورەيا يادرولىق ارسەنالدان باس تارتۋعا دايىن ەمەستىگىن عانا ەمەس, ونى بارىنشا نىعايتۋعا تالپىنىپ وتىرعانىن بۇگىنگى احۋال كورسەتىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.

اتا زاڭ • 27 تامىز, 2025

كونستيتۋتسيالىق سوت – قۇقىق قورعاۋدىڭ قوسىمشا قۇرالى

بيىل باس رەداكتورلار كلۋبى مەن كونستيتۋتسيالىق سوت اراسىندا ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋگە ارنالعان مەموراندۋمعا قول قويىلعان ەدى. وسى كەلىسىمنىڭ اياسىندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قۇقىق تاقىرىبىندا سەمينارلار وتكىزۋ جوسپارلانعان. سونىڭ اياسىندا كونستيتۋتسيالىق سوت وكىلدەرى بۇعان دەيىن «Qazqontent» اق-دا, «Qazaqstan» تەلەراديوكورپوراتسياسىندا كەزدەسۋ وتكىزسە, بۇگىن «قازاق گازەتتەرى» مەدياحولدينگىندە جۋرناليستەرمەن جۇزدەستى. جيىن  بارىسىندا سوتتىڭ قۇزىرەتى, ازاماتتارعا بەرىلگەن جاڭا مۇمكىندىكتەر جانە وتىنىشتەردى قاراۋ ءتارتىبى تالقىلاندى. سەرىكتەستىك ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قامبار احمەت كەزدەسۋگە مودەراتورلىق ەتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.

قوعام • 22 تامىز, 2025

نارتسيسسيزم ەپيدەمياسى

قازىرگى قوعامدا ادام ءوزىن قالاي كورسەتكىسى كەلەتىنىن ەڭ اۋەلى الەۋمەتتىك جەلىدەن بايقاۋعا بولادى. بۇگىندە ءاربىر سۋرەتتى جاريالاۋ, پوست جازۋ, پىكىر قالدىرۋ – بارلىعى دا وي ەلەگىنەن ءوتىپ, ەسەپپەن جاسالادى. كوپشىلىك مۇنى جاي عانا «زامان تالابىنا بەيىمدەلۋ» دەپ تۇسىنەدى. الايدا پسيحولوگتار بۇل ءۇردىستىڭ تۇبىندە «نارتسيسسيزم» دەگەن ۇعىم جاتقانىن ايتادى. وسى ورايدا ءبىز ءوزىمىزدى تىم ارتىق ءسۇيىپ, وزگەلەردىڭ نازارىنسىز ءومىر سۇرە المايتىن دەڭگەيگە جەتكەن جوقپىز با دەگەن سۇراق تۋىندايدى.

جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى • 20 تامىز, 2025

گۇل تىلىمەن سويلەيتىن جىگىت

نەمىس اقىنى يوگانن گيوتە ايدىك اقىن عانا ەمەس, ءايبات وسىمدىكتانۋشى دا بولعان. ول «وسىمدىك مەتامورفوزاسى» اتتى پالساپالىق ولەڭىندە تامىردىڭ, وسكىننىڭ, جاپىراقتىڭ جالعىز تۇقىمنان  پايدا بولعانىن مىسال ەتىپ, جەر بەتىندەگى بارلىق بولمىستىڭ ءبىر باستاۋدان جارالعانىن جەتكىزەدى. كىشكەنتاي گۇلدىڭ قۇرىلىمىنان تابيعاتتاعى تۇتاس ۇيلەسىم كورىنەدى دەپ جىرلايدى.  بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز دە گۇلدەردى شەبەر ۇيلەستىرىپ, كوڭىلدەرگە قۋانىش سىيلايتىن جان. ول – فلوريست ەرجان بالتاباي.

تۋريزم • 15 تامىز, 2025

25 مىڭ شاقىرىمدىق بىرەگەي اۆتوكەرۋەن: الماتىدان باستالعان ساپار 16 ەلدى قامتيدى

قىتايدا ۇزىندىعى 25 مىڭ شاقىرىم بولاتىن اۋقىمدى اۆتوكەرۋەن جولعا شىقتى. بىرەگەي جوبا اياسىنداعى العاشقى حالىقارالىق كەزەڭ قازاقستاندا ءوتتى. ROX 01 جوعارى ساپالى جول تالعامايتىن گيبريدتى كولىكتەردەن قۇرالعان كولوننا بۇل ساپاردا تەك تەحنيكالىق قۋاتىن كورسەتۋگە ەمەس, مادەني جانە ديپلوماتيالىق ميسسيا اتقارۋعا دا باعىتتالعان, دەپ جازادى Egemen.kz.

مادەنيەت • 14 تامىز, 2025

ءسوز مەرگەنى انىقتالدى

شەشەندىك – قىزىل ءسوزدى ساپىرعان قىزدىرما جەلىك ەمەس. ونىڭ اۋىلى سوفيستيكادان الىس قونعان. ونىڭ شىن ماقسۇتى – اقيقاتتى تانۋ. حوش, ماسەلە مۇنىمەن اياقتالا ما؟ اقيقاتتى تانىپ ۇلگەرسەڭىز, ارىپتەسىڭىزگە تۇسىندىرە قويۋدان جەڭىل زات بار ما؟ وسىلاي تۇجىرىمداساق, دالمارلىق ءمانىن ۇقپاعاندىعىمىز. سوكرات حاكىم ديالوگ بارىسىندا جەتەكتەۋشى سۇراقتار قويىپ, ءوزى تۇسىنگەن اقيقاتقا ارىپتەسىنىڭ دە اقىلى «جۇكتى» بولىپ, ونى ءوزى دۇنيەگە كەلتىرۋىنە جاعداي جاسايدى. ال قازىرگى قازاق قوعامىنداعى ءسوزدىڭ قۋاتى قانداي, شەشەندىك شەبەرلىك قاي دەڭگەيدە؟ وسى ويلارمەن ءبىز استانادا وتكەن «سوزمەرگەن-2025» بايقاۋىنا كەلىپ تۇستىك.

ەكسپورت • 12 تامىز, 2025

قازاق اگروەكسپورتى قالاي رەكورد ورناتتى؟

كەرنەۋى كۇننەن كۇنگە كۇشەيىپ بارا جاتقان گەوساياسي تۇراقسىزدىق, كليماتتىق وزگەرىس جانە لوگيستيكالىق تىزبەكتەردىڭ وسالدىق تانىتىپ تۇرعان ءداۋىر ديدارىندا الەمنىڭ كوپتەگەن مەملەكەتى ءۇشىن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماڭىزدى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. اۋماعى جونىنەن ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى مەملەكەت جانە كۇشەيىپ كەلە جاتقان اگرارلىق دەرجاۆا رەتىندە ءبىزدىڭ ەلىمىز بۇل وتكەلەكتەن اگروونەركاسىپ كەشەنىن اۋقىمدى جاڭعىرتۋ ارقىلى وتپەكشى. ماقساتى – ىشكى نارىقتا ازىق-ت ۇلىكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, ەكسپورتتىق الەۋەتتى كەڭەيتۋ, تۇراقتى, ارتاراپتاندىرىلعان جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىز اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جۇيەسىن قۇرۋ, دەپ جازادى Egemen.kz.

جاستار • 12 تامىز, 2025

12 تامىز – حالىقارالىق جاستار كۇنى

بۇل داتا – قوعام مەن ەكونوميكانى دامىتۋداعى جاس ۇرپاقتىڭ ءرولىن ايقىنداۋعا ارنالعان كۇن. مەرەكە ەلىمىزدە 2000 جىلى, 1999 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسى جاستار ءىسى جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك مينيسترلەر كونفەرەنتسياسىنىڭ ۇسىنىمدارىن قولداپ, وسى كۇندى رەسمي جاريالاعاننان كەيىن بەكىتىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

قۇرىلىس • 10 تامىز, 2025

قۇمىرسقانىڭ يلەۋىنەن قۇرىلىس نىسانىنا دەيىن

اڭگىمەنى الىمساقتان باستاساق, ادام ءزاۋزاتى تابيعات تىلسىمىن ۇعىپ, شيكى استى قۇنارعا, قۇر تاستى قۇرالعا اينالدىرۋدى ۇيرەنگەن ساتتەن باستاپ, وزىنە جايلى مەكەن جاساۋعا بەيىمدەلە بەردى. قۇمىرسقانىڭ يلەۋ قازىپ,  قارلىعىشتىڭ ۇيا سالعانىن كورگەن ارعى ءناسىلىمىز باسپانا ماڭىزىن ۇعىنا ءتۇستى.تاريح تامىرىنا ۇڭىلسەك, افريكاداعى ولدۋۆەي شاتقالىندا ادامدار لاۆا كەسەكتەرىنەن تەگىس الاڭ جاساپ, العاشقى قۇرىلىس ارەكەتىن وسىدان 1 ملن 750 مىڭ جىل بۇرىن جۇزەگە اسىرعان كورىنەدى. ال قازىرگى قازاق دالاسىنداعى العاشقى قۇرىلىس تا تىم ەرتە, ءبىزدىڭ زامانىمىزدان ءۇش مىڭ جىل بۇرىن بوتاي قونىسىندا باستالعان. وسى ۋاقىتتا بابالارىمىز جىلقىنى قولعا ۇيرەتىپ, بالشىق پەن اعاشتان جاسالعان ۇيلەردى تۇرعىزىپ ۇلگەرگەن.ء داۋىر دوڭعالاعى اينالىپ, جاڭا زامانعا جەتكىزگەن قازىرگى كۇندە دە ەلىمىزدەگى قۇرىلىس قارقىنى باسەڭدەگەن ەمەس. قالا جاڭارىپ, اۋىل تۇلەپ, ينفراقۇرىلىم كەڭەيىپ جاتقان تۇستا بۇل سالانىڭ جۇگىن ارقالاپ جۇرگەن مامانداردىڭ ەڭبەگى ەرەن.

ياندەكس.مەتريكا