قوعام • 23 شىلدە, 2025
ايگۇل زابيروۆا: ەڭبەك ەسكەرۋسىز قالماۋى ءتيىس
قازاق قوعامىندا ادىلەتتىلىك – جاي ۇران ەمەس, ومىرلىك ماڭىزعا يە ۇستانىم. ادامداردىڭ مەملەكەتكە جانە ءبىر-بىرىنە سەنىمى وسى قۇندىلىقپەن ولشەنەدى. ءادىل ەڭبەك, تەڭ مۇمكىندىك, جالپىعا ورتاق قۇقىق – مۇنىڭ ءبارى ادىلەتتى قوعامنىڭ تىرەگى. وسى ۇعىمنىڭ بۇگىنگى قوعامدا قالاي قابىلدانىپ جاتقانىن, الەۋمەتتىك قۇرىلىم وزگەرگەن سايىن ادىلەت تۋرالى تۇسىنىگىمىزدىڭ دە قالاي تۇرلەنىپ جاتقانىن الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قسزي باس عىلىمي قىزمەتكەرى ايگۇل زابيروۆا ساراپتاپ جازادى.
ساياسات • 14 شىلدە, 2025
ترامپتىڭ ءترامپلينى: پرەزيدەنت بولماي تۇرىپ كىم ەدى؟
اركىمنىڭ شەكە تامىرى وزىنشە بۇلكىلدەيدى ەمەس پە؟ اقش-تىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى دە بولەكشە كۇركىرەيدى. ءار ۇيدە كورسەتەتىن رەاليتي شوۋ سەكىلدى, اق ۇيدە ءتۇرلى ويىن كورسەتەتىن دونالد ترامپقا ساياسي ساراپشىلار تاڭعالىسپەن قارايدى. ادەتتەگى باسشىلار سەكىلدى ادەپپەن سويلەمەيدى. ارىپتەسىن ازىلمەن شانشىپ, ازۋمەن قاقشىپ الادى. مەرتىكتىرەر مەرگەندەر بۇعان دا كەننەديدىڭ كەبىن كەلتىرمەكشى بولىپ ەدى. قۇلاعىنا ءتيىپ قۇلاماي قالدى. سويتە تۇرا انتالاپ تۇرعان ەلىنە قانتالاپ تۇرىپ وزىنە داۋىس بەرۋگە شاقىردى. بۇل نە قىلعان «ولمەسحان» دەپ ماڭدايىن ۋقالايدى ماماندار. ارينە, ەشكىمنىڭ شەشەسىنەن كويلەكشەڭ تۋماعانى بەلگىلى. سوندىقتان ءبىز ترامپتىڭ ترامپلينگە شىعۋ جولىن شولىپ ءوتىپ, پرەزيدەنت بولعانعا دەيىنگى ءومىرىن بەزبەندەپ كوردىك.
باعا • 10 شىلدە, 2025
ازىق-ت ۇلىك باعاسى نەگە ارزانداماي تۇر؟
ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ تۇراقسىزدىعى قاراپايىم حالىقتى قاتتى تولعاندىرىپ وتىرعانى راس. اسىرەسە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارلاردىڭ باعاسىن كىم جانە قانداي جولمەن رەتتەپ وتىر دەگەن ساۋال ءجيى كوتەرىلەدى. سونىمەن قاتار ەلوردا تۇرعىندارى كۇندەلىكتى اس-اۋقاتقا قانشا قارجى جۇمسايدى؟ وسى ماسەلەلەردىڭ ءمان-جايىن انىقتاۋ ماقساتىندا «استانالىق» بازارى مەن «Magnum» ساۋدا جەلىسىنە ارنايى بارىپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ پىكىرىن بىلدىك.
مادەنيەت • 09 شىلدە, 2025
«التىن دومبىرا» يەسى اعاش دومبىرا جاساۋعا نەگە قۇمارتتى؟
«ەڭبەك – ەر داۋلەتى» دەيدى دانا حالقىمىز. ويشىلدار مۇنى بولمىس بوستاندىعى مەن جان ەركىندىگىنىڭ نەگىزگى كىلتى دەپ ەسەپتەيدى. ماسەلەن, احمەت ياساۋي اعاشتان ىدىس-اياق جاساۋمەن اينالىسسا, شاكارىم زەرگەر بولعان, ال جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى ەر شاۋىپ, ەتىك تىگە بىلگەن. ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز دە كۇندىز دومبىراسىن بەبەۋلەتىپ ايتىسقا قاتىسسا, كەشكىسىن سول اسپاپتى جاساۋمەن جۇمىستانادى.
مادەنيەت • 08 شىلدە, 2025
مادەني مۇرانى ساقتاۋدىڭ جاپوندىق ۇلگىسى
كليماتتىڭ وزگەرۋى, جەر سىلكىنىسى مەن ىلعالدىلىق – عاسىرلار بويى ساقتالعان تاريحي ەسكەرتكىشتەر ءۇشىن بۇگىنگى تاڭدا باستى سىن-قاتەرلەردىڭ ءبىرى سانالادى. اسىرەسە, اعاش نەمەسە بالشىق نەگىزىندە تۇرعىزىلعان كونە قۇرىلىمدار تابيعي قۇبىلىستارعا اسا سەزىمتال كەلەدى. وسىنى ەسكەرگەن جاپونيا سىندى ەلدەر مادەني مۇرانى ساقتاۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىنە كوشە باستادى.
ەكسپورت • 04 شىلدە, 2025
بالمۇزداق تا – باسەكەگە قابىلەتتى ءونىم
سوڭعى جىلدارى وتاندىق تاعام ءوندىرىسى ىشكى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, سىرتقى نارىققا دا جول تاۋىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى – كوپشىلىككە كۇندەلىكتى تۇتىنۋعا ارنالعان بالمۇزداق ءونىمى. جاز ماۋسىمىندا سۇرانىس ارتا تۇسەتىن بۇل ءتاتتى تاعام بۇگىندە شەتەلدىك تۇتىنۋشىلاردىڭ دا تالعامىنا ساي كەلىپ ءجۇر.
سپورت • 02 شىلدە, 2025
ۆالەري ءجۇمادىلوۆ: «تاريحي وتانىم – قازاقستاننىڭ اتىنان جارىسقا قاتىسامىن»
6–8 شىلدە كۇندەرى الماتى قالاسىندا جەڭىل اتلەتيكادان ALATAU 2025 حالىقارالىق ءتۋرنيرى وتەدى. بۇل ورتالىق ازيا كەڭىستىگىندەگى Masters (35+) جانە اۋەسقويلار (18–34 جاس) ساناتىنداعى سپورتشىلارعا ارنالعان العاشقى ءىرى جارىس بولماق. ءارتۇرلى ەلدەردەن, جاستان, ۇلتتان جينالعان جۇزدەگەن سپورتشى ءۇشىن بۇل ناعىز سپورت مەرەكەسىنە اينالماق. وسى تۋرنيرگە قاتىساتىن ەڭ شابىتتاندىرارلىق تۇلعالاردىڭ ءبىرى 64 جاستاعى ۆالەري ءجۇمادىلوۆ. ول جۇگىرۋمەن 50 جاسىندا عانا اينالىسا باستاعان, ال بۇگىندە جەتى ەلدىڭ چەمپيونى, ەۋروپا ۆيتسە-چەمپيونى جانە ءوزىنىڭ جاس ساناتىنداعى الەمدەگى ەڭ مىقتى سپرينتەرلەردىڭ ءبىرى سانالادى. ءبىز تۋرنير قارساڭىندا ۆالەري جۇمادىلوۆپەن ونىڭ ءومىر جولى, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى مەن رۋحىنىڭ مىقتىلىعى تۋرالى اڭگىمەلەستىك. بۇل وقيعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇندىلىقتارى - سپورت, مادەنيەتكە قۇرمەت جانە ادامداردى بىرىكتىرۋ يدەياسىن شىنايى ومىردە قالاي جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىنىنا جارقىن دالەل.
ونەر • 02 شىلدە, 2025
ءبىز بىلەتىن كۇيدى بايىرعى بابالارىمىز «كۇك» دەپ اتاپ, ونى تاڭىرمەن تىلدەستىرەتىن دانەكەر دەپ ۇقتى. بۇل دەرەك ماحمۇت قاشقاريدىڭ «تۇرىك سوزدىگىنەن» تياناق تاپقان. وسى ارقىلى بۇگىنگى قوعام ازاماتى ءسوزدىڭ ون عاسىر بۇرىن قالاي دىبىستالعانىن اڭعارادى. ال «كۇك» دەپ اتالاتىن سول اۋەننىڭ ءوزى ىلكى قۇلاققا قالاي جەتكەن ەكەن؟ قاھارلى حاننىڭ قاباعىن تۇسىرگەن قارالى حابار قانداي بولدى؟ قاشقاريدىڭ قادىم كىتابىنداعىداي ءسوزدىڭ عانا ەمەس, ءۇننىڭ دە ترانسكريپتسياسىن جاساۋ مۇمكىن بە؟ ماسەلەن, ول دىبىس قوڭىر ما, اششى ما؟ جوق, الدە اشىق پا, بىتەۋ مە؟ بۇل ءبىر كەلەشەكتەن ەستەلىك, وتكەن شاقتان جاڭالىق ىزدەۋ سەكىلدى ءبىلىم مەن تۇيسىككە قۇرىلعان تۇڭعيىق تانىم جولى. سول جولدا قازاق مۋزىكاسىنىڭ مۇمكىندىگىن كەڭەيتىپ, الەۋەتىن ارتتىرىپ جۇرگەن ءبىر توپ ونەرپازدى كەزدەستىردىك. ولار – تاريحي اسپاپتاردى قايتا جاڭعىرتىپ جۇرگەن «جوشى» فولكلورلىق ءانسامبلى.
Digital • 25 ماۋسىم, 2025
مارسقا ۇمتىلعان زەرتتەۋشى قىزدار
ولار بار بولعانى ون التىدا. بىراق جاساعان جوبالارى – عىلىمداعى ۇلكەن تالپىنىس.تالدىقورعانداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىلارى ءسانيا شوقان مەن ەڭلىك مامان شاعىن بارلاۋ روبوتىن جاساپ, حالىقارالىق بايقاۋدا توپ جاردى. ءوز قولىمەن قۇراستىرعان قۇرىلعى مارستاعى ۇڭگىرلەر مەن لاۆالىق ارنالاردى انىقتاۋعا ارنالعان. بۇل – جاس ونەرتاپقىشتاردىڭ عىلىم مەن تەحنيكاعا دەگەن باتىل قادامى عانا ەمەس, ەل بولاشاعىنىڭ التىن ساۋلەسى.
تانىم • 23 ماۋسىم, 2025
حاتتاعى جازۋدان گورى, ونداعى بوس ورىننىڭ ايتپاعى زور. جاپون كالليگرافياسىندا سيا تيمەگەن اۋماق تا ەرەكشە مانگە يە. جاپون دەيمىز-اۋ, ءبۇتىن دۇنيەنىڭ ءپالساپاسى وسىعان سايادى عوي. ونداي بولماسا, ايتىلعان سوزدەن گورى, كومەيىڭدى قاپپاي, ىشىڭدە ءولىپ كەتە بارعان ءسوزدىڭ سالماعى نەگە اۋىر؟ جۇرىلمەگەن جولدىڭ توتە, جازىلماعان جىردىڭ ۇلى كورىنەتىنىن قايدا قويامىز؟ اسىلىندا جوقتىقتىڭ دا بارعا بەرگىسىز حيكمەتى جەتەرلىك.
