قۇقىق • 06 جەلتوقسان, 2023
بىرەر جىل بۇرىن ەلىمىزدە بالاسىنىڭ الدىنداعى بورىشىن وتەۋدەن جالتارعاندارعا جازا كۇشەيتىلىپ, ايىپپۇل مولشەرى ءوستى. الايدا اتا-انالىق پارىزىن ورىنداۋعا كەلگەندە ق ۇلىقسىزدىق تانىتاتىنداردىڭ سانى ازايعان جوق. سەبەبى بالا اقىسىن بەرمەۋدىڭ سان امالىن قاراستىراتىن بورىشكەرلەردىڭ زاڭدى سىرت اينالىپ كەتۋگە مۇمكىندىگى مول. سوندىقتان قاشقىن اتا-انالاردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتقىزىپ, تۇرمەگە قامايتىن سوڭعى تۇزەتۋلەر دە ءتيىمدى بولماي تۇر.
قۇرىلىس • 30 قاراشا, 2023
جاقىندا تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزى باس قالاداعى قۇرىلىس ساپاسىنىڭ كولەڭكەلى تۇسىن كورسەتىپ بەرگەندەي بولدى. وسىنداي كەزدە تورنادو سەكىلدى الاپات داۋىل مەن اقتۇتەك بوراننىڭ وزىنە شىداس بەرەتىن دامىعان ەلدەردەگى الىپ عيماراتتار قانداي تەحنولوگيامەن تۇرعىزىلادى, ادام قولى جەتپەس قۇرىلىس ماتەريالىن قولداندى ما ەكەن دەپ تاڭداناسىڭ. ال بىزدە جاۋاپتىلار ات ءىزىن سالمايتىن ايماقتاردى ايتپاعاندا, وسى كۇنى ەل استاناسىندا جەل تۇرسا جۇرتتىڭ زارە-قۇتى قاشىپ, جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ وتىرادى.
قوعام • 24 قاراشا, 2023
ءار وتىنىشكە تالداۋ جۇرگىزىلەدى
بيىل مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار ازاماتتاردىڭ 202,2 ميلليوننان استام ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرسا, ونىڭ 98 پايىزى ەلەكتروندى تۇردە جۇزەگە استى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە جان-جاقتى ايتىلدى.
فورۋم • 22 قاراشا, 2023
تاڭداۋ ەركىندىگىنە تالداۋ جۇرگىزگەن ءجون
جاساندى ينتەللەكت وسى جۇرىسىنەن جاڭىلىسپاسا, بىرەر جىلدان كەيىن ادام ەڭبەگى كوزگە كورىنبەي قالۋى مۇمكىن. سەبەبى «ChapGPT»-ءتىڭ ءبىر ءوزى بىرنەشە ماماننىڭ جۇمىسىن اتقارىپ, جۋرناليستەردىڭ ورنىنا ماقالا, اقىن-جازۋشىلار ءۇشىن شىعارما جازۋعا قابىلەتتى. الايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جاڭا داۋىرىندە جاۋاپكەرشىلىككە ءجۇردىم-باردىم قاراۋعا بولمايدى. كەشە بۇل ماسەلە استانادا وتكەن جۋرناليستيكاداعى جاساندى ينتەللەكت بولاشاعىنا ارنالعان «Media Vision 2023: Ai in Journalism» فورۋمىندا ورتاق تاقىرىپقا اينالدى.
قوعام • 22 قاراشا, 2023
اكە ينستيتۋتى: قۇندىلىق پەن قاعيدات
ۇرپاق الدىنداعى اماناتتى اتقارۋعا كەلگەندە وتباسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ ءجىبى ءۇزىلىپ قالعانى تۋرالى ءجيى ايتىلادى. ءۇزىلدى دەيمىز-اۋ, قازاق ۇعىمىندا الىپ بايتەرەككە تەڭەلگەن توردەگى اكەنىڭ ءرولى بوساعادا سىعالاپ تۇرعالى قاشان. بۇرىن بالا اكەنىڭ مەيىرىمىن, انانىڭ ايالى الاقانىن سەزىنۋ كەرەك دەسەك, قازىر ءوز تۋعانىنان كۇن سايىن ءجابىر كورىپ جاتقان وسكەلەڭ ۇرپاققا وتباسىنداعى اكەنىڭ ءرولىن تۇسىندىرۋدە ءتىلىمىز كۇرمەلىپ قالاتىنى بەلگىلى. بيىل ەلىمىزدە كوز جۇمعان 25 بالانىڭ 6-ۋى ەت جاقىندارىنىڭ قولىنان قازا تاپقان. وسىنىڭ ءوزى وتباسى قۇندىلىعىنىڭ قۇلدىراپ, بالا بولاشاعىنا باس اۋىرتاتىن ەمەس, بالتا شاۋىپ جاتقان وتباسىنداعى جاعدايدىڭ ۋشىعىپ تۇرعانىن كورسەتەدى. بۇل ماسەلە توڭىرەگىندە ايتپاعان ۇسىنىس, وزگەرتىلمەگەن زاڭناما, قولعا الىنباعان جوبا قالمادى. سول سەبەپتەن بالا تاربيەسىندەگى اتا-انا جاۋاپكەرشىلىگى مەن اكە ينستيتۋتىن قالىپتاستىرۋ تاقىرىبىنا ءجيى ورالۋعا ءماجبۇرمىز. بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەلىمىزدە دە «اكە ينستيتۋتىن قالىپتاستىرۋ وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىقتى ازايتىپ, ۇرپاق تاربيەسىن ۇقىپتىلىقپەن قاراۋعا شاقىرا الا ما؟» دەگەن ساۋالدى قويىپ وتىرمىز.
تەحنولوگيا • 20 قاراشا, 2023
جۇرتتان جاسىرعاندى جۇيەدەن جاسىرا المايسىڭ
حالىقتىڭ الاڭسىز ۇيقىسىن باعۋدا ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ تاپتىرماس قۇرالىنا اينالعان تسيفرلىق تەحنولوگيا كوپ. اسىرەسە قالاداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الىپ, قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋدا كومەكشىگە اينالعان بەينەباقىلاۋ كامەرالارىن «قالانىڭ قىراعى كوزى» دەۋگە بولادى. ءجۇرىس-تۇرىسىمىزدى قالت جىبەرمەيتىن قۇرىلعىنىڭ قابىلەتى قانداي دەڭگەيدە؟ تەحنيكانىڭ مۇمكىندىگى تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قانشالىقتى جاۋاپ بەرۋى مۇمكىن؟
قوعام • 16 قاراشا, 2023
قازىرگى تاڭدا ۇرپاق تاربيەسىندەگى اكە ءرولىن السىرەتىپ الماۋدىڭ ماڭىزى زور. الايدا تال بەسىكتەن باستالاتىن تاربيەنىڭ تىزگىنى نارىقتىڭ قاتال زاڭىنا باعىنىشتى بولىپ كەتكەلى كوپ وتباسىنداعى قۇندىلىق كوك جاشىككە تەلمىرگەن جاڭا ۇرپاقتى ءوسىرىپ كەلەدى. سول ءۇشىن دە بۇگىنگى اتا-انا بالاعا بەرەتىن ىزگىلىك قاسيەتتى الدىمەن ءوز بويىنا دارىتىپ, وتباسى قۇندىلىعىن ساناسىنا ءسىڭىرۋى قاجەت. استانادا وتكەن «ۇرپاق تاربيەسى – ۇلت بولاشاعى» تاقىرىبىنداعى VIII رەسپۋبليكالىق اكەلەر فورۋمىنا جينالعاندار وسىنداي وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
سۇحبات • 15 قاراشا, 2023
ساپالى مامان سالعىرتتىققا جول بەرمەيدى
جاقىندا گازەتىمىزدە جارىق كورگەن «جوق مۇعالىمنىڭ» جالاقىسى قانشا؟» دەگەن ماقالامىزدا ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جەمقورلىق ماسەلەسىن كوتەرگەن ەدىك. اڭگىمەنىڭ وزەگى رەتىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ايماقتاعى دەپارتامەنتتەرى جۇرگىزگەن تەكسەرىس ناتيجەلەرى كورسەتىلىپ, ماسەلەنىڭ سەبەپ-سالدارى مەن شەشۋ جولدارى تۋرالى ساراپشى مامانداردىڭ وي-پىكىرى ايتىلدى. وسى تاقىرىپ توڭىرەگىندە وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپاندى از-كەم اڭگىمەگە تارتىپ, قوعامدا ءجيى ايتىلىپ جۇرگەن ساۋالدارعا بىرگە جاۋاپ ىزدەپ كوردىك.
ايماقتار • 12 قاراشا, 2023
جۇرتتى الاڭداتقان ينتەرنەت الاياقتىق
ساندىق داۋىردە سىمسىز جەلىدەن سىر جاسىرۋ مۇمكىن ەمەس. ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان ورتامىز تسيفرلىق تەحنولوگياعا تاۋەلدى بولعان تۇستا ادامداردىڭ قولى ينتەرنەتكە بەرىك بايلاندى. بۇل تاۋەلدىلىك جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. قاراپ وتىرساق, كەز كەلگەن سالا ينتەرنەتتىڭ كومەگىنسىز العا جىلجىمايتىن بولدى. تۇرمىستىق ومىردەگى تاپتىرماس قۇرالعا اينالعان بايلانىس قۇرالى الاياقتاردىڭ دا پايدا تاباتىن كوزىنە اينالعالى قاشان. سودان بەرى حالىقتىڭ ءومىرىن جاقسارتۋ ءۇشىن اتقارىلعان يگىلىكتى ىستەن ءوز «ۇلەسىن» الۋعا اسىعاتىندار دا ايلاسىن اسىرىپ, ساباقتى ينەنى ساتىمەن جۇمساپ قالۋعا تىرىساتىنىن توقتاۋسىز ايتىلىپ كەلەدى. الايدا ونلاين ومىردەن وپىق جەگەندەردىڭ ستاتيستيكاسى كوبەيمەسە, كەمىگەن جوق. سەبەبى نەدە؟
قوعام • 07 قاراشا, 2023
«جوق مۇعالىمنىڭ» جالاقىسى قانشا؟
كەيىنگى جىلدارى ءبىلىم سالاسىنداعى جەمقورلىققا قاتىستى جاعا ۇستاتار سۇمدىقتاردىڭ سانىنان جاڭىلىپ, ۇرپاق بولاشاعىن كىمگە سەنىپ تاپسىرارىمىزدى بىلمەي دال بولاتىن كۇنگە جەتتىك. بۇلاي دەۋىمىزگە سەبەپ تە جوق ەمەس. ايتالىق, بيىل دا رەسپۋبليكا بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتتەرىنىڭ ايماقتاعى ءبىلىم بەرۋ بولىمدەرىنە جۇرگىزگەن تەكسەرىسى بارىسىندا ەسەپشىلەردىڭ ەبىن تاۋىپ قارجىعا قارىق بولىپ كەلگەنى انىقتالىپ وتىر. وسىلايشا, اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ كەيبىر لاۋازىمدى تۇلعالارى مەن ەسەپ-قيساپقا جاۋاپتى ماماندارى زاماناۋي جۇيەدە كەتكەن ۇرىمتال ءساتتى دە ۇتىمدى پايدالانىپ, ەل قازىناسىنا وراسان شىعىن كەلتىرگەن.
