Taza.kz
قاسىمحان عالىم
قاسىمحان عالىم«Egemen Qazaqstan»
223 ماتەريال تابىلدى

توتەنشە جاعداي • 30 قازان, 2023

زاردابى اۋىر اپات

قاراعاندى تاعى دا قارا جامىلدى. كوستەنكو شاحتاسىنداعى ورتتەن 45 كەنشى كوز جۇمدى. ءبىر جۇمىسكەر ىزدەستىرىلىپ جاتىر. بۇل كەن ورنى دا الپاۋىت «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق يەلىگىندە. تاعى دا – تراگەديا. كەشە قىرشىن كەتكەن ەسىل ەرلەردى قابىرعاسى قايىسا ەسكە العان قايران ەلى ازا تۇتتى. قاراعاندى شاحتالارىنىڭ مۇنداي اپاتتى جاعدايدان ارىلاتىن كۇنى بار ما؟ جەتى قات جەر استىنداعى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كەنشىلەردىڭ تاعدىرىنا كەپىل بولا الماعان ءىرى كومپانياعا دەگەن ەلدىڭ نازاسى قاتتى. بۇل ەل تاريحىنداعى وندىرىستە بولعان ەڭ ءىرى اپات رەتىندە اتالىپ وتىر.

ايماقتار • 18 قازان, 2023

كوگىلدىر وتىنعا سۇرانىس

كوگىلدىر وتىن قاراعاندىنى كوك تۇتىننەن قۇتقارادى. ايتپەسە, ءداپ كۇزدىڭ قارا سۋىعىنان باستاپ قاراعاندى اسپانىن قويۋ قارا ءتۇتىن باسادى. ەندى بۇيىرسا, بىرەر جىلدا قالانىڭ كوزى اشىلىپ, تىنىسى ارتادى. كوشەگە تارتىلعان گازدى تۇرعىندار ۇيىنە كىرگىزىپ الۋدىڭ قامىن جاساپ جاتىر. جەرگىلىكتى بيلىك پايىزسىز نەسيە, الەۋمەتتىك كومەك قاراستىرىپ قويعان.

ونەر • 15 قازان, 2023

اققىزدىڭ شاكىرتى

اۋىلدان ۇزاماي-اق سالعان ءانى التى قىردان اسقان, شەرتكەن كۇيى شەبەر شىعاتىن نەبىر دارىن ونەردى ولتىرمەي, ورىستەتىپ وتىر. ايتپەسە قۇداي بەرگەن تالانتىمەن تانىلىپ كەتەتىندەي قاۋقار جوق ەمەس ولاردا. اقتوعايدا تۇراتىن توقسانعا تولىپ قالعان كۇلمارا راحىمبەكقىزى – كونەنىڭ كوزى, شەبەر كۇيشىنىڭ ءوزى. اتاقتى اققىز كۇيشىنىڭ ءتول شاكىرتى. قۇداي قۋات بەرگەن. التىن قۇرساعىنان تاراعان ۇل-قىز ءبىر رۋلى ەلگە اينالعالى تۇر.

اۋىل • 11 قازان, 2023

ارقانىڭ التىن قامباسى

مەملەكەت باسشىسى حالىققا جول­داۋىندا ەت, ءسۇت, استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ جانە جىلىجاي شارۋاشى­لى­عىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, ساپالى ءونىمدى تۇراقتى ۇسىنا الا­تىن كاسىپورىنداردى قولداۋدى تاپ­سىر­عانى بەلگىلى. سونداي الەۋەتتى شارۋا­شىلىقتار شوعىرى قاراعاندى وبلى­س­ىنىڭ نۇرا اۋدانىندا ورنا­لاس­قان. ەلوردانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەل­دەۋىن­دەگى استىقتى اۋداندا قازىر قىزۋ ناۋقان. كۇزگى جيىن-تەرىم جۇمىس­­تارى قاۋىرت ءجۇرىپ جاتىر. القاپ­تاعى ەگىن وراعى, جەمشوپتى­ ج­يناۋ اياقتالۋعا تاياۋ. اۋىل­داعى اعايىننىڭ الاڭ كوڭىلى دە ورنىنا تۇسە باستاعان.

مامان • 04 قازان, 2023

«مامانى» جوق ءوندىرىس وركەن جايا ما؟

«قازاقستاندا جاسالعان». وسى ءبىر پاتەنتپەن قاراعاندى وبلىسىندا ءوز ءونىمىن نارىققا شىعارىپ, ءتىپتى شەتەلگە دە جونەل­تىپ جاتقان بىرنەشە كاسىپورىن بار. ەل پرەزيدەنتى بيىلعى جولداۋىندا «مەملەكەت ءىرى كاسىپورىندارمەن بىرلەسىپ, ءوندىرىس­تىڭ بارلىق ساتىسى ءوز ەلىمىزدە بولۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. ول ءۇشىن ءوندىرىس سالاسىن رەتتەيتىن جانە ىنتالاندىراتىن ءتۇرلى ءتاسىلدى قولدانۋ قاجەت», دەدى. ياعني وتاندىق ءوندىرىستىڭ وركەندەۋىنە قولداۋ كۇشەيدى. دەگەنمەن بۇل سالاعا كەدەرگى بولىپ وتىرعان ماسەلەلەر دە بار...

ءوندىرىس • 03 قازان, 2023

«KazPlast»: ساپالى ءونىم سۇرانىسقا يە

قاراعاندىداعى «KazPlast» كومپانيا­سى – ساپالى بۇيىمدارىمەن نارىقتا ءوز ورنى بار زاۋىت. وتاندىق ءونىم شىعاراتىن جەرگىلىكتى كاسىپورىننىڭ ءبىرى دە, بىرەگەيى. سەبەبى, ونىمدەرى بىرتە-بىرتە برەندكە اينالىپ كەلەدى. جىل وتكەن سايىن سۇرانىسقا سايكەس, كولەمى دە ۇلعايىپ وتىرادى. ءتۇرلى قۇ­بىر, پلاستيكالىق ىدىس, بالالار ويىن الاڭىنىڭ جابدىقتارى دا – وسى زاۋىتتىڭ ونىمدەرى. بۇگىندە ءورىسى كەڭەيۋدە. مەملەكەت باسشىسى بيىل­عى جولداۋىندا دا وتاندىق وندىرىسكە توقتالىپ ءوتتى. وڭدەۋ سالاسىن جەدەل دامىتۋعا باسا ءمان بەرۋ قاجەتتىگىن اتادى.

ەڭبەك • 29 قىركۇيەك, 2023

بىلىكتى حيرۋرگتىڭ بەلەسى

قاراعاندى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى كلينيكاسىنىڭ باس حيرۋرگى, حيرۋرگيالىق اۋرۋ­لار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى نۇرقاسي اباتوۆ رەسپۋبليكالىق «ەڭبەك جولى» بايقاۋىنان جەڭىمپاز اتانىپ, مەرەيى تاسىدى. بىلىكتى حيرۋرگ بايقاۋدىڭ «جۇمىس ىستەيتىن جاستاردىڭ ۇزدىك تالىمگەرى» اتالىمىندا توپ جاردى.

ەڭبەك • 24 قىركۇيەك, 2023

ەكى عاسىر, ءتورت بۋىن

ەرتەدە كەنشىلەردىڭ جەتى قات جەر استىنا تۇسەردە ۇيىمەن قوشتاسىپ شىعاتىنىن بىلەمىسىز؟ بىراق قازىر دە شاحتاداعى قاۋىپسىزدىكتىڭ سىن كوتەرىپ تۇرعانى شامالى. وسى ءبىر ءساتتى كەنشىلەر وتباسى جان-تانىمەن تۇسىنەدى. ۇيىندە قالعان جاندار كەنشى اعا­سىنىڭ, يا بولماسا اكەسىنىڭ, بالاسىنىڭ جەر بەتىنە امان شىق­قانىن تىلەپ وتىرادى. قانشا قاتەرمەن بەتپە-بەت كەلەدى, قاۋىپ­تەن امان قالادى. ءارى قاراي جۇمىسىن جالعاستىرادى. ەڭبەك تە, ەرلىك تە – بۇل.

ايماقتار • 20 قىركۇيەك, 2023

شاحتاداعى ءورت: كىنالى – «ارسەلور»

بەس كەنشى قازا بول­عان «قازاقستان» شاحتاسىن­داعى ءورت ەستەرىڭىزدە بولار. جەدەل قۇرىلعان ۇكىمەتتىك كوميسسيا توبى كۇنى كەشە قايعىلى وقيعانىڭ تەرگەپ-تەكسەرۋ قورىتىندىسىن جا­ريا ەتتى. اپات كەزىن­دە پايدالانىلعان قۇرىل­عى­لارعا, جابدىقتارعا ءتيىس­تى ساراپتاما جۇرگىز­گەن ەدى. ساراپتاما ناتيجە­سى­نە سايكەس كىنالى – جۇ­مىس بەرۋشى. الپاۋىت «ارسەلور­ميتتال تەمىرتاۋ». ءورتتىڭ باس­تى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – كون­ۆەيەر تاسپاسىنىڭ تۇتا­نۋى. كومىر كونۆەيە­رىنىڭ شىعىرشىعى دەفور­ماتسياعا بايلانىستى قا­رى­سىپ قال­عان­دىقتان, تاس­پا ۇيكەلىپ, كومىر تۇتانىپ, ءورت شىققان. بۇل تاسپانى مەملەكەتتىك ستاندارت بو­يىنشا ەلىمىزدە قولدانۋعا بولمايتىن كورى­نەدى. ال­گى تاسپاڭىزدىڭ ءۇن­دىس­تان­نىڭ ءبىر زاۋىتىندا جا­سالعانىمەن قوسا سەرتيفيكاتى جوعى تاعى بار.

ءبىلىم • 20 قىركۇيەك, 2023

ءبىلىم وردالارىنا ءتيىمدى جوبا

وڭىردە مۇعالىم تاپشىلىعى ءالى بار. «Teach for Qazaqstan» جوباسى قولعا الىنعالى بەرى, بۇل ماسەلە رەتىمەن جولعا قويىلىپ كەلەدى. جوبا يگىلىگىن كورگەن العاشقى وتىز تۇلەك وبلىس مەكتەپتەرىنە جۇمىسقا ورنالاستى.

ياندەكس.مەتريكا