Taza.kz
مارجان ءابىش
مارجان ءابىش«Egemen Qazaqstan»
854 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 23 قازان, 2020

شەكسىزدىك فورمۋلاسى

ادەبيەتتە ەرەجە جوق. جاقسى ولەڭ, ياكي جاقسى شىعارما قالاي جازىلاتىنىن ۇيرەتەتىن فورمۋلا دا جوق. كىم, قا­لاي جازام دەسە دە ءوز ەركى (باستىسى, ءتاۋىر جازسىن). تەك جازۋدىڭ «اردىڭ ءىسى» ەكە­نىن ءاماندا ۇمىتپاسا بولعانى. ءھام فيزي­كا عىلىمىنداعى وم زاڭىنا نەمەسە ماتە­ما­تيكاداعى تريگونومەترياعا سالۋعا كەلمەيتىن ادەبيەتتىڭ ءبىر عانا سيپاتى بار: شەكسىزدىك.

ادەبيەت • 23 قازان, 2020

ءسىز بىلەسىز بە؟. .

مۇحتار اۋەزوۆ مۇحتار اۋەزوۆ قولى بوس ۋاقىت­تا اڭشىلىققا شىعۋدى ەش­قاشان ۇمىتپاپتى. عابيت مۇ­سىرەپوۆتىڭ «قارلى جاڭبىر اس­تىن­دا» دەيتىن اڭگىمە-ەسسەسىندە اۋەزوۆتىڭ مۇلتىكسىز مەرگەندىگىن ايعاقتايتىن جولدار بار. «وسى كەپكەنىڭ استىندا اۋەزوۆ دەگەن اڭشى وتىر دەپ ءبىر قۇس ويلامايدى» دەپ ازىلدەيدى ەكەن.

ادەبيەت • 22 قازان, 2020

شەكسپير پەسالارى 10 ملن دوللارعا ساتىلدى

ۋيليام شەكسپيردىڭ ال­عاش­قى پەسالار جينا­عىنىڭ تۇپنۇسقا كوشىر­مەسى Christie’s اۋكتسيو­نىندا 10 ميلليون دول­لارعا ساتىلىپ, ادەبي شى­عارمالاردىڭ اۋكتسيوندىق باعاسىندا الەمدىك رەكورد جاڭارتتى.

ادەبيەت • 19 قازان, 2020

راحىمجان وتارباەۆ اتىنداعى ادەبي سىن بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى

بۇگىن اتىراۋ قالاسىندا "رۋحاني  جاڭعىرۋ: بولاشاققا باعدار" جالپىۇلتتىق جوباسى اياسىندا "راحىمجان وتارباەۆتىڭ رۋحانيات قورى" جەكە قورى دراماتۋرگيا, پروزا سالالارى بويىنشا سىنشى, ادەبيەتشىلەر اراسىندا وتكىزگەن "راحىمجان وتارباەۆ شىعارماشىلىعى. ادەبي سىن" بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى شىعىپ, جەڭىمپازدار ماراپاتتالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ادەبيەت • 16 قازان, 2020

سارى الا كۇز. ساعىنىش. سارىالا قاز

«كۇز اسپانى كۇڭگىرت, ب ۇلىڭعىر. اۋادا دىمقىل سىز بار. تاڭ سالقىنى قازىر كۇزدىڭ سۋىق جەلىنە اينالعان. ماڭايدا قىزارىپ سولعان قۋرايلار كوپ كورىنەدى. بۇرىنەن ايىرىلعان توبىلعى دا قۋقىل رەڭدى. ۇزارىپ سارعايعان سەلەۋ مەن بوزعىل كودە, جۋسان – ءبارى دە جەل لەبىنەن قالتىرايدى. باس شۇلعىپ, ەلبەك قاعادى. قارا جەل قۋعان قاڭباق تا ەرىلىنىڭ كەڭ جازىعىندا كوپ بۇلاڭداپ, تىنىمسىز كەزىپ, جوسىپ وتەدى. تاڭ جاڭادا اتقان. سالقىن ءتۇننىڭ قالىڭ شىعى جۇرگىنشىلەردىڭ اتتارىنىڭ تۇياعىن جىلتىراتىپ, شاشاسىنا شەيىن سۋلاندىرعان».  مۇحتار اۋەزوۆ, «اباي جولى»

سۇحبات • 16 قازان, 2020

جۇماباي شاشتاي ۇلى: ...ابايعا عانا جاراسادى

ادەبيەتتە ءوزىن «ۇلكەن ادامعا» بالامايتىن, ماقتاۋ-ماداق, جاعىمپازدىق سىندى «شىعارماشىلىق» عادەتتەردەن ادا جازۋشىلاردى كەزدەستىرۋ وتە قيىن. قازاق پروزاسىنا «اسپانقورا», «شال مەن جىلقى», «قۇرالايدىڭ سالقىنى» سىندى كلاسسيكالىق شىعارمالاردى سىيلاعان جازۋشى جۇماباي شاشتاي ۇلى – سول ساپتاعى ازداعان قالامگەردىڭ ءبىرى. ومىردە دە, جازۋدا دا تىم شىنايى قالامگەرمەن جاتتاندى سۇراقتارىمىزدى جيىپ, ادەبي ءومىردىڭ سوقپاعى مەن سۇرلەۋى ءھام ازىن-اۋلاق باقىتى جونىندە شىن سويلەسۋگە نيەتتەندىك.

ادەبيەت • 15 قازان, 2020

جازۋدىڭ عۇمىرى ەڭ سوڭعى ادامعا دەيىن

عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە, وسىدان بەس مىڭ جىل بۇرىن العاشقى جازۋ پايدا بولىپتى. ەجەلگى ادامدار ءوز ويلارىن جەتكىزۋ ءۇشىن ءار سوزگە سۋرەت, ياكي ءبىر شارتتى بەلگى قويىپتى دەسەدى. سودان بەرى تالاي عاسىر سىرعىدى. ۋاقىت وتكەن سايىن ادامزات قارىشتاپ دامىپ, ءتۇبى وركەنيەتكە جەتتى. اۋەلدە تاسقا قاشالعان جازۋلار كەيىن كوركەم سوزگە اينالىپ, ادەبيەت دەگەن ۇلكەن ونەر كەڭىستىگىن قۇردى.

رۋحانيات • 13 قازان, 2020

راحىمجان وتارباەۆ اتىنداعى ستيپەنديا تاعايىندالدى

«راحىمجان وتارباەۆتىڭ رۋحانيات قورى» جەكە قورى جىل قورىتىندىسى رەتىندە قازىرگى ادەبيەتتەگى تالانتتى جاستاردى قولداۋ ماقساتىندا ارنايى ستيپەنديا تاعايىندادى.

ونەر • 13 قازان, 2020

قاسىمحاننىڭ ءان توبەسى

سىناپتاي زىرعىعان ۋاقىت ءبارىن ۇمىتتىرادى دەيدى. جاس قارتايادى, دۇنيە ەسكىرەدى, كونە جوعالادى. ياعني تىرلىكتە ەشتەڭەنىڭ ماڭگىلىك بايانى جوق. بۇل, ارينە عارىشتىق ولشەممەن قاراعاندا. الايدا جاقسى ادامدار ءھام جاقسى شىعارمالار, جاقسى اندەر ۇمىتىلماسا, كەيىنگىلەردىڭ كوڭىل تۇكپىرىندە ساقتالسا ەكەن دەيسىڭ. قازاق ونەرىنىڭ بەرگى تاريحىندا تاسادا قالعان نەمەسە ومىردەن ەرتە وزعان تالانتتار بارشىلىق. قازىرگى ۇرپاققا بەيمالىم سول دا­رىندارعا ىزدەۋ سالىپ, ومىرىنەن ءبىر ۇزىك سىر تارتۋ ماقساتىندا ءبىراز ۋاقىتتان بەرى «ۇمىتپاڭدار مەنى» ايدارىن قايتا جاڭعىرتقان ەدىك. وسى ورايدا اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى عالىم جايلىباي سازگەر قاسىمحان اسانوۆ تۋرالى اسەر­لى اڭگىمەسىن بايانداپ بەردى.

رۋحانيات • 12 قازان, 2020

ۇڭگىر

بۇگىندە مىنا الەم «قانشا جازۋشى بولسا, سونشا وقىرمان قالدى» دەپ دۇرلىگۋدە. ءسوز-اق. بۇل دابىل, اسىرەسە قازاق قوعامىنا شاق كەلىپ تۇر ء(ھام بۇنىمىز «وقىمايدىلاپ» وزەۋرەگەنىمىز ەمەس). ءتىپتى بۇدان دا اۋىر «قىلمىسىمىزدى» ەسكە ءتۇسىرىپ, جۇرەكتى سىزداتادى. ول قايسى دەسەڭىز, اينالامىزدا كىتاپ وقىمايتىندار كوپ, ال وقيتىندارى قازاق اۆتورلارىن وقىمايدى. ءبىزدىڭ ماسەلە ىشىندەگى ماسەلەمىز وسى.

ياندەكس.مەتريكا